Από σήμερα, 21 Ιουλίου, τίθεται σε ισχύ το νέο «Τέλος Κρουαζιέρας», το οποίο επιβάλλεται σε κάθε επιβάτη που αποβιβάζεται σε ελληνικό λιμένα στο πλαίσιο περιηγητικού ταξιδιού με επαγγελματικό πλοίο αναψυχής, βάσει του άρθρου 42 του νόμου 4256/2014. Το τέλος αυτό εισπράττεται υπέρ του Δημοσίου, με στόχο την ενίσχυση των δημοσίων εσόδων από τη δραστηριότητα του θαλάσσιου τουρισμού, ενώ σχεδιάστηκε για να συνδέσει άμεσα την τουριστική επισκεψιμότητα με τα οφέλη στις τοπικές κοινωνίες και τις υποδομές.
Το ύψος του τέλους διαφοροποιείται σύμφωνα με την εποχικότητα και τον προορισμό, αντικατοπτρίζοντας τις πιέσεις που δέχονται οι δημοφιλείς προορισμοί κατά τις περιόδους αιχμής. Συγκεκριμένα, για την υψηλή περίοδο (1 Ιουνίου έως 30 Σεπτεμβρίου), το τέλος ορίζεται στα 20 ευρώ για αποβίβαση σε Μύκονο και Σαντορίνη και στα 5 ευρώ για τους υπόλοιπους ελληνικούς λιμένες. Κατά τις μεταβατικές περιόδους (1 Απριλίου – 31 Μαΐου και 1 – 31 Οκτωβρίου), το τέλος διαμορφώνεται σε 12 ευρώ για Μύκονο και Σαντορίνη και 3 ευρώ για άλλους λιμένες, ενώ στη χαμηλή περίοδο (1 Νοεμβρίου – 31 Μαρτίου) ορίζεται στα 4 ευρώ και 1 ευρώ αντίστοιχα. Αν και το τέλος βαραίνει οικονομικά τον επιβάτη, η ευθύνη είσπραξης και απόδοσης ανήκει στους ναυτικούς πράκτορες και τις εταιρείες κρουαζιέρας, μέσω ψηφιακής διαδικασίας που συντονίζει το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
Αξίζει να επισημανθεί ότι το νέο τέλος δεν υπόκειται σε ΦΠΑ, γεγονός που διευκολύνει τη διαδικασία απόδοσης και διασφαλίζει τη διαφάνεια στη διαχείριση των εσόδων. Τα έσοδα προορίζονται κυρίως για την ενίσχυση των τοπικών δήμων, τη βελτίωση του τουριστικού προϊόντος και την υλοποίηση έργων λιμενικών και τουριστικών υποδομών, δίνοντας μια άμεση ανταποδοτική διάσταση στην τουριστική ανάπτυξη.
Η διαδικασία απόδοσης του τέλους προβλέπει αυστηρό τρίμηνο χρονοδιάγραμμα, όπου οι υπεύθυνοι οφείλουν να υποβάλλουν τα σχετικά ποσά έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα των μηνών Απριλίου, Ιουλίου, Οκτωβρίου και Ιανουαρίου κάθε έτους. Για το 2025 ισχύουν δύο ειδικές προθεσμίες: έως 31 Οκτωβρίου για αποβιβάσεις που πραγματοποιούνται ως τις 30 Σεπτεμβρίου και έως 30 Ιανουαρίου 2026 για αποβιβάσεις από 1 Οκτωβρίου ως το τέλος του έτους. Η καταβολή γίνεται αποκλειστικά μέσω της πλατφόρμας eParavolo, με τον τίτλο «Tourism Sustainability Fee», ενώ η ενεργοποίηση της διαδικασίας γίνεται αυτόματα με την ηλεκτρονική πληρωμή.
Η υποχρέωση για την απόδοση του τέλους αφορά την εταιρεία κρουαζιέρας, τον ναυτικό πράκτορα ή την ελληνική διαχειρίστρια εταιρεία, οι οποίοι ευθύνονται αλληλέγγυα και εις ολόκληρον. Η καταγραφή των επιβατών γίνεται την ημέρα του απόπλου, μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Υπουργείου Ναυτιλίας, με υποβολή υπεύθυνης δήλωσης, διαδικασία που μπορεί να εκτελείται είτε από τον ναυτικό πράκτορα είτε από την ίδια την εταιρεία, εφόσον διαθέτει ελληνικό ΑΦΜ. Τα εισπραττόμενα ποσά καταχωρούνται σε ειδικό δημόσιο λογαριασμό (ΑΛΕ 1110827001), με κύριο στόχο την ενίσχυση του τουρισμού, των τοπικών κοινωνιών και των λιμενικών υποδομών.
Παράλληλα, το Υπουργείο Ναυτιλίας και οι Λιμενικές Αρχές έχουν θέσει σε εφαρμογή σύστημα ελέγχου για τη διασφάλιση της σωστής απόδοσης του τέλους. Η διαδικασία περιλαμβάνει δυνατότητα διενέργειας δειγματοληπτικών ελέγχων, όπου τα στοιχεία που δηλώνονται στην ηλεκτρονική πλατφόρμα διασταυρώνονται με τα επίσημα δεδομένα των δημόσιων βάσεων. Επίσης, οι Λιμενικές Αρχές έχουν την αρμοδιότητα να προχωρούν σε ελέγχους βάσει πληροφοριών είτε από το κρουαζιερόπλοιο είτε από τις ίδιες τις εταιρείες, ενώ σε περίπτωση διαπίστωσης μη καταβολής ή λανθασμένης καταβολής, οι υπόχρεοι λαμβάνουν προθεσμία 30 ημερών για συμμόρφωση.
Αν η προθεσμία παρέλθει χωρίς να έχει πραγματοποιηθεί η αναγκαία καταβολή, το ποσό καταλογίζεται ως οφειλή προς το Δημόσιο, βεβαιώνεται στην αρμόδια ΔΟΥ ή ΚΕ.Β.ΕΙΣ της ΑΑΔΕ και καταχωρείται στον ειδικό λογαριασμό. Σε περιπτώσεις συστηματικής μη συμμόρφωσης, ο Υπουργός Ναυτιλίας διατηρεί τη δυνατότητα, κατόπιν εισήγησης, να επιβάλει προσωρινή απαγόρευση αποβίβασης επιβατών για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα στα επόμενα λιμάνια προσέγγισης του πλοίου.
Στον πυρήνα της εφαρμογής του μέτρου βρίσκεται η συνεργασία της Διεθνούς Ένωσης Εταιρειών Κρουαζιέρας (CLIA) με την ελληνική κυβέρνηση, με στόχο τη διασφάλιση της ομαλής μετάβασης στο νέο καθεστώς. Η CLIA ανακοίνωσε τη συγκρότηση Κοινής Ομάδας Εργασίας με τα υπουργεία Ναυτιλίας και Τουρισμού, προκειμένου να παρακολουθεί την τεχνική και λειτουργική υποστήριξη της εφαρμογής, ενώ τόνισε τη σημασία της διαφανούς επανεπένδυσης των εσόδων στις τοπικές κοινωνίες και στις τουριστικές υποδομές.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, παρά τις επιφυλάξεις για τη χρονική συγκυρία λήψης του μέτρου, η CLIA υπογράμμισε τη μακροπρόθεσμη δέσμευση του κλάδου στην επιτυχία της Ελλάδας ως κορυφαίου τουριστικού προορισμού. Με δηλώσεις του Bud Darr, Εκτελεστικού Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου της CLIA, αναδείχθηκε η πρόθεση του κλάδου να στηρίξει τη βιώσιμη ανάπτυξη, τονίζοντας ότι το ζητούμενο είναι η διαφανής και αποτελεσματική αξιοποίηση των νέων εσόδων προς όφελος των τοπικών κοινωνιών και τουριστικών προορισμών της χώρας.
