Η Gartner αναδεικνύει την κλιμάκωση των δασμών και τον εμπορικό πόλεμο ως τους σημαντικότερους αναδυόμενους κινδύνους για το δεύτερο τρίμηνο του 2025, σύμφωνα με νέα τριμηνιαία έκθεση. Η ανάλυση στηρίζεται σε έρευνα μεταξύ 223 ανώτερων στελεχών διαχείρισης κινδύνων, εσωτερικού ελέγχου και διοίκησης, καταγράφοντας τη δυναμική των κορυφαίων κινδύνων που αντιμετωπίζουν σήμερα οι επιχειρήσεις διεθνώς. Η έκθεση επισημαίνει ότι το περιβάλλον χαμηλής ανάπτυξης και η αβεβαιότητα σχετικά με τις παγκόσμιες εμπορικές σχέσεις ενισχύουν το αίσθημα ανησυχίας για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας, την ώρα που αυξάνονται οι εντάσεις και τα αντίποινα στον τομέα των διεθνών συναλλαγών.
Σύμφωνα με τη Gartner, οι πέντε κυριότεροι αναδυόμενοι κίνδυνοι που κατέγραψαν τα στελέχη για το δεύτερο τρίμηνο του 2025 είναι: η κλιμάκωση των δασμών και των εμπορικών πολέμων, το περιβάλλον χαμηλής οικονομικής ανάπτυξης, η επιβράδυνση της καταναλωτικής δαπάνης, οι κίνδυνοι που προκύπτουν από τη διακυβέρνηση της πληροφορίας σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη, καθώς και η αυξανόμενη εμφάνιση του φαινομένου Shadow AI, δηλαδή της μη ελεγχόμενης χρήσης συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης από εργαζόμενους ή τμήματα χωρίς την επίσημη έγκριση των οργανισμών. Η έρευνα υπογραμμίζει ότι αυτοί οι κίνδυνοι αντικατοπτρίζουν δύο διακριτά και αλληλένδετα θέματα: την αστάθεια του μακροοικονομικού περιβάλλοντος με έμφαση στη χαμηλή ανάπτυξη, αλλά και τους σύνθετους κινδύνους που επιφέρει η ταχεία ενσωμάτωση και η ελλιπής διακυβέρνηση των νέων τεχνολογιών, με αιχμή την τεχνητή νοημοσύνη.
Ειδικότερα, η κλιμάκωση των εμπορικών εντάσεων βρίσκεται στην κορυφή της λίστας, καθώς οι αυξημένοι δασμοί, η αβεβαιότητα ως προς τις εμπορικές συμφωνίες και η ενδεχόμενη μετατόπιση των επενδύσεων επιβαρύνουν το κόστος λειτουργίας και ανατρέπουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Το περιβάλλον χαμηλής ανάπτυξης χαρακτηρίζεται από περιορισμένη εμπιστοσύνη καταναλωτών και επενδυτών, αυστηρότερη νομισματική πολιτική και επιφυλακτικότητα ως προς τις προοπτικές ανάκαμψης, ενώ η κάμψη της καταναλωτικής δαπάνης αποδίδεται τόσο στις αυξημένες τιμές όσο και στην τάση για αποταμίευση λόγω αβεβαιότητας και υψηλών επιτοκίων. Οι κίνδυνοι που συνδέονται με τη διακυβέρνηση πληροφορίας γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη αφορούν ελλιπή πρότυπα, προβλήματα συμβατότητας και κενά στους μηχανισμούς ελέγχου, που μπορεί να οδηγήσουν σε λανθασμένα ή μεροληπτικά αποτελέσματα, ενώ η εμφάνιση του Shadow AI δημιουργεί νέες προκλήσεις για την ασφάλεια, την προστασία δεδομένων και τη φήμη των οργανισμών.
Η έκθεση της Gartner επισημαίνει τη σημασία της ποιοτικής και αναλυτικής αξιολόγησης κατά τη λήψη αποφάσεων για τη μείωση του κόστους, τονίζοντας ότι βιαστικές ή επιφανειακές περικοπές ενδέχεται να ενισχύσουν τους κινδύνους και να αναιρέσουν τα προσδοκώμενα οφέλη. Τα ανώτατα στελέχη διαχείρισης κινδύνων καλούνται να εξετάζουν σε βάθος τον αντίκτυπο κάθε επιλογής, τόσο στη βραχυπρόθεσμη λειτουργικότητα όσο και στη μακροπρόθεσμη στρατηγική των οργανισμών. Επιπλέον, προτείνεται η ανάπτυξη συγκεκριμένων μετρικών και δεικτών έγκαιρης προειδοποίησης για την αποτελεσματική διαχείριση πρωτοβουλιών που σχετίζονται με τη μείωση κόστους ή την καθυστέρηση στρατηγικών έργων.
Το πλαίσιο της έκθεσης υπογραμμίζει ότι οι επιχειρήσεις οφείλουν να διασφαλίσουν την ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων και τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας, ειδικά σε μια περίοδο που ο εμπορικός προστατευτισμός, οι γεωπολιτικές εντάσεις και η γρήγορη υιοθέτηση τεχνολογικών λύσεων δημιουργούν ένα περιβάλλον αυξημένης πολυπλοκότητας. Η αποτελεσματική διαχείριση των κινδύνων αυτών, σύμφωνα με τη Gartner, εξαρτάται από την ικανότητα των οργανισμών να αναγνωρίζουν έγκαιρα τις μεταβαλλόμενες απειλές και να υιοθετούν ευέλικτες αλλά και συστηματικές πρακτικές διαχείρισης κινδύνων, προκειμένου να ανταποκρίνονται στις προκλήσεις της παγκόσμιας αγοράς και να διατηρούν τη βιωσιμότητα και τη σταθερότητά τους.
