Ο παγκόσμιος διαδικτυακός πληθυσμός κατέγραψε σημαντική διεύρυνση κατά τη διάρκεια του 2025, καθώς περισσότερα από 240 εκατομμύρια νέα άτομα προστέθηκαν στην ψηφιακή κοινότητα, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση «Facts and Figures 2025» που δημοσίευσε η Διεθνής Ένωση Τηλεπικοινωνιών (ITU). Οι νέες εκτιμήσεις ανεβάζουν τον συνολικό αριθμό των χρηστών του διαδικτύου στα 6 δισεκατομμύρια, ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου στο 75% του παγκόσμιου πληθυσμού, σημειώνοντας άνοδο από την αναθεωρημένη εκτίμηση των 5,8 δισεκατομμυρίων για το 2024. Παρά τη συνεχιζόμενη πρόοδο, περίπου 2,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι παραμένουν εκτός σύνδεσης, αριθμός μειωμένος σε σχέση με τα 2,3 δισεκατομμύρια του προηγούμενου έτους, με τη συντριπτική πλειονότητα αυτών, σε ποσοστό 96%, να εντοπίζεται σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Η ετήσια αύξηση της χρήσης του διαδικτύου ανήλθε στο 3,3%, ρυθμός ελαφρώς υψηλότερος από το 2,9% που είχε καταγραφεί την προηγούμενη περίοδο, ωστόσο η επίτευξη της καθολικής συνδεσιμότητας παραμένει μια πρόκληση, ιδιαίτερα για τις λιγότερο αναπτυγμένες οικονομίες όπου το χάσμα παραμένει ευρύ.
Η φετινή έκδοση της έκθεσης εισάγει για πρώτη φορά εκτιμήσεις σχετικά με την εξάπλωση του 5G, αναδεικνύοντας ένα νέο χάσμα στην ποιότητα της σύνδεσης που επηρεάζει καθοριστικά τις δυνατότητες των χρηστών. Οι συνδρομές 5G υπολογίζονται πλέον σε 3 δισεκατομμύρια, αντιπροσωπεύοντας το ένα τρίτο του συνόλου των συνδρομών κινητής ευρυζωνικότητας παγκοσμίως, ενώ τα δίκτυα αυτά καλύπτουν το 55% του παγκόσμιου πληθυσμού. Ωστόσο, η κατανομή είναι εξαιρετικά άνιση, καθώς το 84% των πολιτών στις χώρες υψηλού εισοδήματος έχει πρόσβαση σε 5G, έναντι μόλις 4% στις χώρες χαμηλού εισοδήματος, οι οποίες εξακολουθούν να βασίζονται κυρίως σε δίκτυα 3G. Η ανισότητα αυτή αποτυπώνεται στην ένταση χρήσης δεδομένων, με έναν τυπικό χρήστη σε πλούσια χώρα να καταναλώνει σχεδόν οκτώ φορές περισσότερα δεδομένα κινητής τηλεφωνίας από έναν χρήστη σε φτωχή χώρα, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα των τελευταίων να επωφεληθούν από προηγμένες ψηφιακές υπηρεσίες και την τεχνητή νοημοσύνη.
Η γεωγραφική και οικονομική ανισότητα παραμένει έντονη, με τη χρήση του διαδικτύου να συνδέεται άμεσα με το επίπεδο ανάπτυξης κάθε περιοχής. Στην Ευρώπη, την Αμερική και την Κοινοπολιτεία Ανεξάρτητων Κρατών (ΚΑΚ), τα ποσοστά χρήσης κυμαίνονται μεταξύ 88% και 93%, ενώ στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού το ποσοστό ανέρχεται στο 77% και στα Αραβικά Κράτη στο 70%. Στον αντίποδα βρίσκεται η Αφρική, όπου μόλις το 36% του πληθυσμού χρησιμοποιεί το διαδίκτυο. Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η κατάσταση στις Λιγότερο Ανεπτυγμένες Χώρες, όπου τα ποσοστά χρήσης περιορίζονται στο 34% και 38% αντίστοιχα. Παρόλο που οι ρυθμοί ανάπτυξης σε αυτές τις οικονομίες είναι υψηλότεροι, φτάνοντας το 7,4% και 5,5% αντίστοιχα, η έκθεση επισημαίνει ότι το χάσμα συνδεσιμότητας δεν αναμένεται να κλείσει στο άμεσο μέλλον χωρίς στοχευμένες παρεμβάσεις.
Η οικονομική προσιτότητα και οι ψηφιακές δεξιότητες αποτελούν τους δύο βασικούς πυλώνες για την επίτευξη ουσιαστικής συνδεσιμότητας, σύμφωνα με τα ευρήματα της ITU. Παρόλο που η μέση τιμή του καλαθιού υπηρεσιών δεδομένων κινητής ευρυζωνικότητας σημείωσε πτώση, η πρόσβαση παραμένει οικονομικά μη προσιτή στο 60% των χωρών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, ενώ συνολικά μόνο τα δύο τρίτα των οικονομιών παγκοσμίως προσφέρουν υπηρεσίες σε προσιτές τιμές. Παράλληλα, αναδεικνύεται το ζήτημα των ψηφιακών δεξιοτήτων, καθώς, ενώ η πλειονότητα των χρηστών διαθέτει βασικές γνώσεις, οι πιο προηγμένες ικανότητες, όπως η ασφάλεια στο διαδίκτυο, η επίλυση προβλημάτων και η δημιουργία περιεχομένου, αναπτύσσονται με αργούς ρυθμούς. Η Γενική Γραμματέας της ITU, Doreen Bogdan-Martin, υπογράμμισε ότι τα σημερινά ψηφιακά χάσματα ορίζονται πλέον από την ταχύτητα, την αξιοπιστία και τις δεξιότητες, στοιχεία που πρέπει να τεθούν ως προτεραιότητα.
Σε επίπεδο κοινωνικών χαρακτηριστικών, το ψηφιακό χάσμα των φύλων παρουσιάζει στασιμότητα, με τον παγκόσμιο δείκτη ισότητας να παραμένει στο 0,92 από το 2019. Το 77% των ανδρών χρησιμοποιεί το διαδίκτυο έναντι 71% των γυναικών παγκοσμίως, διαφορά που μεταφράζεται σε 280 εκατομμύρια περισσότερους άνδρες χρήστες. Ενώ στην Ευρώπη, την Αμερική και την ΚΑΚ έχει επιτευχθεί ισότητα, στην Αφρική, παρά τη βελτίωση του δείκτη από 0,70 σε 0,78, οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται. Μια φωτεινή εξαίρεση αποτελούν τα Μικρά Νησιωτικά Αναπτυσσόμενα Κράτη (SIDS), τα οποία έχουν επιτύχει πλήρη ισότητα φύλων, παρόλο που η συνολική διείσδυση του διαδικτύου εκεί είναι χαμηλότερη. Το ηλικιακό χάσμα μειώνεται αργά, με το 82% των νέων 15-24 ετών να είναι online έναντι 72% του υπόλοιπου πληθυσμού, ενώ στις χώρες χαμηλού εισοδήματος οι νέοι έχουν σχεδόν διπλάσιες πιθανότητες πρόσβασης από τον γενικό πληθυσμό.
Τέλος, το χάσμα μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών παραμένει, αν και η αναλογία μειώθηκε ελαφρώς από 1,6 σε 1,5 την τελευταία τετραετία. Παγκοσμίως, το 85% των κατοίκων αστικών περιοχών χρησιμοποιεί το διαδίκτυο έναντι 58% στις αγροτικές περιοχές. Η απόκλιση αυτή διαφοροποιείται δραματικά ανά περιοχή: στην Ευρώπη η αναλογία είναι μόλις 1,1, υποδεικνύοντας σχεδόν εξάλειψη του χάσματος, ενώ στην Αφρική εκτινάσσεται στο 2,6. Στις χώρες χαμηλού εισοδήματος, η κατάσταση είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς μόλις το 14% του αγροτικού πληθυσμού έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο. Ο Διευθυντής του Γραφείου Ανάπτυξης Τηλεπικοινωνιών της ITU, Cosmas Luckyson Zavazava, τόνισε ότι απαιτούνται διαρκείς προσπάθειες στις υποδομές και τα συστήματα δεδομένων ώστε να διασφαλιστεί ότι όλοι θα επωφελούνται πλήρως και με ασφάλεια από τις ευκαιρίες της ψηφιακής εποχής.
