Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε τη νέα «Ατζέντα Καταναλωτών 2030», ένα πενταετές στρατηγικό πλαίσιο που φιλοδοξεί να εκσυγχρονίσει ριζικά την πολιτική προστασίας εντός της Ενιαίας Αγοράς. Με δεδομένο ότι οι 450 εκατομμύρια καταναλωτές της Ένωσης συνεισφέρουν πάνω από το 51% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ μέσω των δαπανών των νοικοκυριών, η Επιτροπή θέτει ως προτεραιότητα την ενίσχυση της εμπιστοσύνης και τη νομική σαφήνεια σε ένα περιβάλλον αυξημένου κόστους ζωής. Κεντρική επιδίωξη της στρατηγικής είναι η διττή θωράκιση, αφενός των πολιτών και αφετέρου των νομοταγών ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, οι οποίες πλήττονται από τον αθέμιτο ανταγωνισμό μη συμμορφούμενων εμπόρων, κυρίως μέσω του ηλεκτρονικού εμπορίου.
Στον πυρήνα του σχεδιασμού βρίσκεται η ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς με την άρση εμποδίων που περιορίζουν τις διασυνοριακές επιλογές. Η Επιτροπή θα αξιολογήσει τον Κανονισμό για τον γεωγραφικό αποκλεισμό (Geo-blocking) έως το δεύτερο τρίμηνο του 2026, εξετάζοντας την επέκταση του πεδίου εφαρμογής του, ενώ έως το τέλος του ίδιου έτους θα αναπτύξει εργαλεία κατά των εδαφικών περιορισμών εφοδιασμού που εμποδίζουν τους λιανοπωλητές να αγοράζουν φθηνότερα από άλλα κράτη-μέλη, προκαλώντας ετήσια ζημία 14,1 δισ. ευρώ στους καταναλωτές. Παράλληλα, επιδιώκεται η ενίσχυση της διασυνοριακής πρόσβασης σε χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, με ειδική έμφαση στη δυνατότητα ανοίγματος λογαριασμών ταμιευτηρίου και επενδύσεων σε άλλο κράτος-μέλος, ενώ προγραμματίζεται για το 2028 άσκηση προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων της σχετικής νομοθεσίας.
Σημαντικές αλλαγές προωθούνται στον τομέα της κινητικότητας και της ψηφιακής ταυτότητας για τη διευκόλυνση των μετακινήσεων. Έως το 2026, τα Ευρωπαϊκά Πορτοφόλια Ψηφιακής Ταυτότητας θα είναι διαθέσιμα για την αποθήκευση ταξιδιωτικών εγγράφων, ενώ το πρώτο τρίμηνο του 2026 θα κατατεθεί πρόταση για τον Ενιαίο Κανονισμό Ψηφιακών Κρατήσεων και Εισιτηρίων, καθώς και αναθεώρηση των δικαιωμάτων επιβατών σιδηροδρόμων. Από την 1η Ιανουαρίου 2026 επεκτείνεται η δωρεάν περιαγωγή σε Ουκρανία και Μολδαβία, ενώ το ίδιο έτος θα επανεξεταστεί ο Κανονισμός για τις Υποδομές Εναλλακτικών Καυσίμων ώστε να διασφαλιστεί η πλήρης διαφάνεια στις τιμές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Η ψηφιακή δικαιοσύνη αποτελεί τον δεύτερο κρίσιμο πυλώνα, με την Επιτροπή να προαναγγέλλει την κατάθεση της Πράξης Ψηφιακής Δικαιοσύνης (Digital Fairness Act) εντός του 2026. Η νομοθεσία θα στοχεύει στην καταπολέμηση των «σκοτεινών μοτίβων» που χειραγωγούν τους χρήστες, του εθιστικού σχεδιασμού, της αθέμιτης εξατομίκευσης και των προβληματικών πρακτικών των influencers, ενώ θα απαιτηθεί διαφάνεια και για το επιχειρηματικό μοντέλο του dropshipping. Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για τους ανηλίκους, με τη διενέργεια έρευνας για τις επιπτώσεις των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ενώ παράλληλα θεσπίζονται αυστηροί κανόνες διαφάνειας για τη χρήση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης στην εξυπηρέτηση πελατών.
Στον τομέα της βιώσιμης κατανάλωσης, η στρατηγική εστιάζει στην πάταξη της προβολής ψευδοοικολογικής ταυτότητας και στην ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας. Προβλέπεται η δημιουργία ευρωπαϊκής πλατφόρμας επισκευών έως το 2028 και η καθιέρωση εναρμονισμένης ετικέτας για την εμπορική εγγύηση ανθεκτικότητας το τρίτο τρίμηνο του 2026, ενώ το 2027 θα εξεταστεί η ανάγκη σύστασης για χαρακτηριστικά «οικολογικού σχεδιασμού» (green by design) στο ηλεκτρονικό εμπόριο. Επιπλέον, εξετάζεται η απαγόρευση επικίνδυνων χημικών ουσιών όπως τα PFAS σε καταναλωτικά αγαθά, καθώς και η υποστήριξη της αγοράς μεταχειρισμένων ειδών και καινοτόμων κυκλικών νεοφυών επιχειρήσεων.
Για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας, η Επιτροπή δίνει έμφαση στην αυστηρότερη επιβολή της νομοθεσίας, καθώς τα στοιχεία δείχνουν ότι το 75% των επικίνδυνων προϊόντων προέρχεται εκτός ΕΕ, με περίπου το 50% αυτών να αφορούν προϊόντα από την Κίνα. Το 2026 θα προταθεί η αναθεώρηση του Κανονισμού Συνεργασίας για την Προστασία των Καταναλωτών, με εξέταση κεντρικών εξουσιών επιβολής σε επίπεδο ΕΕ, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί η τελωνειακή μεταρρύθμιση που περιλαμβάνει την κατάργηση της απαλλαγής από δασμούς για δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ. Τέλος, το τρίτο τρίμηνο του 2026 θα κατατεθεί η Ευρωπαϊκή Πράξη για τα Προϊόντα για την αναμόρφωση της επιτήρησης της αγοράς.
Η υλοποίηση της Ατζέντας 2030 θα πλαισιωθεί από ένα ολοκληρωμένο σύστημα διακυβέρνησης που περιλαμβάνει την ετήσια Σύνοδο Κορυφής για τους Καταναλωτές και τακτικά Υπουργικά Φόρουμ. Η Επιτροπή δεσμεύεται επίσης για τη διοργάνωση Διαλόγου Πολιτικής για τη Νεολαία το 2026, ώστε να ενσωματωθούν οι απόψεις των νέων, ενώ η πρόοδος θα παρακολουθείται στενά μέσω εργαλείων δεδομένων όπως ο Πίνακας Αποτελεσμάτων για τις Συνθήκες Κατανάλωσης, διασφαλίζοντας την προσαρμογή της πολιτικής στις ανάγκες της αγοράς και την προστασία του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής.
