Η ετήσια Ενημέρωση για το Παγκόσμιο Εμπόριο της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD) αποτυπώνει μια χρονιά ρεκόρ, καθώς το παγκόσμιο εμπόριο βρίσκεται σε τροχιά να υπερβεί τα 35 τρισεκατομμύρια δολάρια για πρώτη φορά εντός του 2025. Σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία, η εμπορική δραστηριότητα αναμένεται να αυξηθεί κατά περίπου 7% συνολικά, προσθέτοντας 2,2 τρισεκατομμύρια δολάρια στην παγκόσμια οικονομία, με την Ανατολική Ασία, την Αφρική και τις συναλλαγές Νότου-Νότου να αποτελούν τους κύριους μοχλούς αυτής της κερδοφορίας. Παρά το γεγονός ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις, το αυξημένο κόστος και η ανισομερής παγκόσμια ζήτηση επιβράδυναν τη δυναμική κατά το δεύτερο εξάμηνο, ο μεταποιητικός τομέας και ειδικότερα τα ηλεκτρονικά είδη συνέχισαν να τροφοδοτούν το παγκόσμιο εμπόριο, ιδιαίτερα κατά το τρίτο τρίμηνο. Τα δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι η επέκταση συνεχίστηκε, αν και με διαφοροποιήσεις ανά τομέα, ενώ οι εμπορικές ανισορροπίες παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και ο γεωπολιτικός κατακερματισμός αναδιαμορφώνει τις ροές μέσω στρατηγικών ανακατεύθυνσης του εμπορίου.
Κατά το διάστημα μεταξύ Ιουλίου και Σεπτεμβρίου, το παγκόσμιο εμπόριο κατέγραψε ανάπτυξη 2,5% σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο, με τα αγαθά να σημειώνουν άνοδο σχεδόν 2% και τις υπηρεσίες 4%. Η αυξητική τάση προβλέπεται να διατηρηθεί και στο τελευταίο τρίμηνο του έτους, αν και με βραδύτερο ρυθμό της τάξης του 0,5% για τα αγαθά και 2% για τις υπηρεσίες, προσθέτοντας περίπου 1,5 τρισεκατομμύρια δολάρια και 750 δισεκατομμύρια δολάρια αντίστοιχα στο ετήσιο σύνολο. Μια θεμελιώδης μεταβολή παρατηρείται στη διαμόρφωση των τιμών, καθώς μετά από δύο τρίμηνα όπου η αύξηση της αξίας οφειλόταν εν μέρει στην ακρίβεια, οι τιμές πλέον αναμένεται να υποχωρήσουν. Συνεπώς, η αύξηση στο τέλος του 2025 αποδίδεται κυρίως σε υψηλότερους όγκους, δηλαδή στην πραγματική ποσότητα των διακινούμενων αγαθών, και όχι σε ανατιμήσεις, γεγονός που υποδεικνύει σταθερή ζήτηση ακόμη και καθώς ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται σταδιακά.
Σε γεωγραφικό επίπεδο, η Ανατολική Ασία κατέγραψε την ισχυρότερη αύξηση εξαγωγών κατά το περασμένο έτος, αγγίζοντας το 9%, επίδοση που υποστηρίχθηκε από μια εκτίναξη 10% στο ενδοπεριφερειακό εμπόριο, ενώ η Αφρική σημείωσε επίσης ισχυρή παρουσία με τις εισαγωγές να αυξάνονται κατά 10% και τις εξαγωγές κατά 6%. Το εμπόριο Νότου-Νότου επεκτάθηκε περίπου κατά 8%, αντικατοπτρίζοντας την εμβάθυνση των οικονομικών δεσμών μεταξύ των αναπτυσσόμενων οικονομιών. Μεταξύ των μεμονωμένων οικονομιών, η Κίνα και η Δημοκρατία της Κορέας ξεχώρισαν στην Ανατολική Ασία, ενώ η Βραζιλία και η Νότια Αφρική αποτέλεσαν βασικούς κινητήριους μοχλούς στη Νότια Αμερική και την Αφρική. Παράλληλα, η Ινδία και η Κίνα κατέγραψαν ορισμένους από τους ισχυρότερους ρυθμούς ανάπτυξης στις εξαγωγές υπηρεσιών, υπογραμμίζοντας το αυξανόμενο ειδικό βάρος των αναδυόμενων οικονομιών στο παγκόσμιο εμπόριο.
Σε κλαδικό επίπεδο, η μεταποίηση αυξήθηκε κατά 10% ετησίως, με επικεφαλής τα ηλεκτρονικά είδη που κατέγραψαν άνοδο 14% λόγω της ζήτησης που σχετίζεται με την τεχνητή νοημοσύνη, ενώ η γεωργία επεκτάθηκε έντονα στο τρίτο τρίμηνο, με τις εξαγωγές δημητριακών και οπωροκηπευτικών να αυξάνονται κατά 11% έκαστη. Αντίθετα, το εμπόριο αυτοκινήτων μειώθηκε κατά 4% και το εμπόριο ορυκτών καυσίμων υποχώρησε εν μέσω χαμηλότερων τιμών. Το εμπόριο το 2025 ξεπερνούσε σταθερά την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη, αντιστρέφοντας τη στασιμότητα της περιόδου 2023–2024, ωστόσο οι πρακτικές του friendshoring και nearshoring ενισχύθηκαν εκ νέου, στρέφοντας το εμπόριο προς πολιτικά προσκείμενους ή γεωγραφικά κοντινότερους εταίρους. Κοιτάζοντας προς το 2026, η UNCTAD αναμένει ασθενέστερη ανάπτυξη, καθώς η επιβράδυνση της παγκόσμιας δραστηριότητας, το αυξανόμενο χρέος, το υψηλότερο κόστος εμπορίου και η επίμονη αβεβαιότητα επιβαρύνουν τις προοπτικές.
