Η Κίνα έχει εδραιώσει την κυριαρχία της στο πεδίο της παγκόσμιας επιστημονικής έρευνας, ηγούμενη πλέον σε σχεδόν το 90% των κρίσιμων τεχνολογιών που θεωρούνται καθοριστικές για την εθνική ασφάλεια και την οικονομική ανάπτυξη, σύμφωνα με τα νέα δεδομένα του Ινστιτούτου Στρατηγικής Πολιτικής της Αυστραλίας (ASPI). Η επικαιροποιημένη έκδοση του «Ιχνηλάτη Κρίσιμων Τεχνολογιών» για το 2025 αποκαλύπτει ότι το Πεκίνο κατέχει την πρώτη θέση στην έρευνα υψηλού αντικτύπου σε 66 από τις 74 τεχνολογίες που εξετάστηκαν, συμπεριλαμβανομένων της πυρηνικής ενέργειας, της συνθετικής βιολογίας και των μικρών δορυφόρων. Αντίθετα, οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν το προβάδισμα μόλις στις υπόλοιπες οκτώ κατηγορίες, όπως η κβαντική υπολογιστική και η νευροπροσθετική. Τα ευρήματα αυτά πιστοποιούν μια δραματική ιστορική ανατροπή, καθώς στις αρχές του 21ου αιώνα οι ΗΠΑ ηγούνταν σε ποσοστό άνω του 90% των τεχνολογιών, ενώ η Κίνα σε λιγότερο από το 5%.
Η μεθοδολογία της μελέτης βασίστηκε σε ανάλυση μιας βάσης δεδομένων με περισσότερες από εννέα εκατομμύρια δημοσιεύσεις παγκοσμίως, εστιάζοντας στο κορυφαίο 10% των εργασιών με τις περισσότερες ετεροαναφορές κατά την πενταετία 2020-2024. Η Κινεζική Ακαδημία Επιστημών αναδεικνύεται ως το κορυφαίο ερευνητικό ίδρυμα παγκοσμίως, καταλαμβάνοντας την πρώτη θέση σε 31 τεχνολογίες. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η διαπίστωση ότι η Κίνα έχει αναπτύξει σαφές προβάδισμα σε οκτώ από τις δέκα νέες τεχνολογίες που προστέθηκαν φέτος, με υψηλό κίνδυνο τεχνολογικού μονοπωλίου σε τομείς όπως το υπολογιστικό νέφος, η όραση υπολογιστών και η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη. Σύμφωνα με τον Ντέιβιντ Λιν του Special Competitive Studies Project, η ένταση της κινεζικής έρευνας σε αυτές τις υποδομές αντικατοπτρίζει την επείγουσα ανάγκη του Πεκίνου να μεταφέρει την τεχνητή νοημοσύνη από το εργαστήριο στην εφαρμογή. Παράλληλα, τα στοιχεία συνδυάζονται με τον «Ιχνηλάτη Πανεπιστημίων Άμυνας», αποκαλύπτοντας πώς η έρευνα ευθυγραμμίζεται με το σύστημα σύζευξης πολιτικού και στρατιωτικού τομέα της Κίνας.
Παρά την κινεζική υπεροχή, η εικόνα για τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν υποδηλώνει ολική κατάρρευση, καθώς η χώρα παραμένει ηγέτιδα δύναμη σε τομείς υψηλής εξειδίκευσης. Οι ΗΠΑ διατηρούν τα πρωτεία στη νευροπροσθετική, τη μοναδική τεχνολογία όπου κανένα κινεζικό ίδρυμα δεν βρίσκεται στην πρώτη δεκάδα, ενώ κυριαρχούν και στην κβαντική υπολογιστική. Ένας κρίσιμος δείκτης που διαφοροποιεί την κατάσταση είναι η ροή ταλέντων, όπου οι ΗΠΑ εξακολουθούν να αποτελούν τον κορυφαίο προορισμό απασχόλησης για τους επιστήμονες που υπογράφουν το 1% των εργασιών με τη μεγαλύτερη απήχηση. Στη δεύτερη θέση ακολουθεί μια σκληρή αναμέτρηση, με την Κίνα να διατηρεί ελαφρύ προβάδισμα έναντι του συνόλου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Γουάνγκ Γιανμπό από το Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ σημειώνει ότι η Κίνα εστιάζει στρατηγικά σε νέες τεχνολογίες, αφήνοντας παραδοσιακούς τομείς όπως οι ημιαγωγοί σε άλλες δυνάμεις.
Πέρα από το δίπολο των υπερδυνάμεων, αναδύονται νέοι παίκτες που αναδιαμορφώνουν τον παγκόσμιο χάρτη καινοτομίας. Η Ινδία καταγράφει σημαντική δυναμική, βρισκόμενη στην πρώτη πεντάδα σε 50 τεχνολογίες και κατακτώντας τη δεύτερη θέση σε πέντε από αυτές. Το Ηνωμένο Βασίλειο εμφανίζεται ενισχυμένο, με παρουσία στην πρώτη πεντάδα σε 48 τεχνολογίες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ηγείται σε τέσσερις τεχνολογίες, με τη Γερμανία να πρωτοστατεί και το Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας του Ντελφτ στην Ολλανδία να διακρίνεται παγκοσμίως. Η Νότια Κορέα συνεχίζει την ανοδική της πορεία, έχοντας αντικαταστήσει τις ΗΠΑ στη δεύτερη θέση σε τομείς ενέργειας όπως το υδρογόνο και η αμμωνία. Το Ιράν παραμένει στην πρώτη πεντάδα σε οκτώ τεχνολογίες, ενώ η Σαουδική Αραβία έχει κερδίσει έδαφος, εμφανιζόμενη στην πρώτη πεντάδα σε πέντε κατηγορίες, κυρίως χάρη στο Πανεπιστήμιο Επιστήμης και Τεχνολογίας King Abdullah.
Σημαντική είναι και η παρουσία μικρότερων πληθυσμιακά χωρών με στοχευμένη ερευνητική στρατηγική. Η Σιγκαπούρη ξεχωρίζει μέσω του Nanyang Technological University, το οποίο είναι παγκόσμιος ηγέτης στην εκτεταμένη πραγματικότητα και το ισχυρότερο ίδρυμα εκτός Κίνας. Η Αυστραλία διατηρεί παρουσία στην πρώτη πεντάδα σε επτά τεχνολογίες, με το Πανεπιστήμιο της Τασμανίας να κατατάσσεται τέταρτο στη γεωμηχανική και το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης όγδοο στη νευροπροσθετική. Στον τομέα των διεπαφών εγκεφάλου-υπολογιστή, η αυστραλιανή εταιρεία Synchron ξεχωρίζει ως η μόνη με συσκευή ελάχιστης επέμβασης, έχοντας λάβει επένδυση 54 εκατομμυρίων δολαρίων από το Εθνικό Ταμείο Ανασυγκρότησης. Η γεωμηχανική, αν και με χαμηλό κίνδυνο μονοπωλίου, βλέπει τις ΗΠΑ να προηγούνται, αλλά την Ευρωπαϊκή Ένωση να παράγει συλλογικά περισσότερη έρευνα υψηλού αντικτύπου, παρά τους ασαφείς μακροπρόθεσμους κινδύνους αυτών των παρεμβάσεων.
Το τελικό συμπέρασμα της έκθεσης υπογραμμίζει την επιτακτική ανάγκη για συντονισμένη δράση, καθώς η τροχιά της ερευνητικής ηγεσίας παραμένει σταθερή τα τελευταία δύο χρόνια, αποδεικνύοντας ότι οι οριακές πολιτικές παρεμβάσεις δεν επαρκούν. Η συνεχιζόμενη διεύρυνση του χάσματος υπέρ της Κίνας σε κρίσιμους τομείς υποδεικνύει ότι οι εταίροι και οι σύμμαχοι οφείλουν να αυξήσουν δραστικά τις επενδύσεις στην έρευνα και να ενισχύσουν τη συνεργασία τους. Όπως επισημαίνει η Τζένι Γουόνγκ-Λεουνγκ του ASPI, τα δημοκρατικά έθνη κινδυνεύουν να απολέσουν δύσκολα κερδισμένα πλεονεκτήματα. Μόνο μέσω της αξιοποίησης των συγκριτικών πλεονεκτημάτων και της κοινής διαμόρφωσης της τεχνολογικής πορείας μπορεί να μειωθεί ο κίνδυνος στρατηγικών εξαρτήσεων σε ένα περιβάλλον όπου η τεχνολογική υπεροχή μεταφράζεται άμεσα σε γεωπολιτική ισχύ.
