Η τελευταία έρευνα του Ευρωβαρόμετρου, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα, αποτυπώνει ένα κλίμα έντονης ανησυχίας μεταξύ των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο τροφοδοτείται από τις τρέχουσες γεωπολιτικές και οικονομικές εξελίξεις. Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 56% των Ελλήνων δηλώνει απαισιόδοξο για το μέλλον της χώρας του, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 41%. Παρόμοια εικόνα επικρατεί και για το μέλλον του κόσμου, με το 56% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα να εκφράζει απαισιοδοξία, έναντι 52% στην ΕΕ. Ωστόσο, σε προσωπικό επίπεδο η εικόνα αντιστρέφεται, καθώς το 69% των Ελλήνων εμφανίζεται αισιόδοξο για το μέλλον του ίδιου και της οικογένειάς του.
Οι φόβοι και οι προκλήσεις ασφάλειας των Ευρωπαίων πολιτών σε αβέβαιο περιβάλλον
Οι πηγές ανησυχίας διαφοροποιούνται σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών, με την Ελλάδα να θέτει ως κορυφαία ζητήματα τη μετανάστευση και την κλιματική κρίση. Συγκεκριμένα, το 84% των πολιτών στην Ελλάδα ανησυχεί για τις ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές, ποσοστό που απέχει πολύ από το 65% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Ακολουθούν οι φυσικές καταστροφές που επιδεινώνονται λόγω της κλιματικής αλλαγής, με το 83% των Ελλήνων να εκφράζει φόβο, έναντι 66% στην ΕΕ. Υψηλά ποσοστά καταγράφονται επίσης για τις ενεργές συρράξεις κοντά στην ΕΕ (79%) και την τρομοκρατία (73%), επιβεβαιώνοντας την αίσθηση ανασφάλειας στην περιοχή. Οι κυβερνοεπιθέσεις είναι οι τελευταία ανησυχία των Ελλήνων, με 54%.
Στον τομέα της ψηφιακής ασφάλειας και της επικοινωνίας, οι πολίτες στην Ελλάδα εμφανίζονται εξαιρετικά επιφυλακτικοί. Το 79% των ερωτηθέντων ανησυχεί για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στο διαδίκτυο, ενώ το 77% προβληματίζεται έντονα για την παραπληροφόρηση και τις ψευδείς ειδήσεις. Επιπλέον, το 73% θεωρεί απειλή τις επιθέσεις κατά της ελευθερίας του λόγου, ενώ το 71% ανησυχεί για τη ρητορική μίσους εντός και εκτός διαδικτύου. Αξιοσημείωτο είναι επίσης το ποσοστό ανησυχίας για το ψευδές περιεχόμενο που παράγεται από τεχνητή νοημοσύνη (70%) και την ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης (71%).
Η απαίτηση για ενότητα και ενίσχυση του ρόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Μπροστά σε αυτές τις προκλήσεις, οι πολίτες ζητούν επιτακτικά περισσότερη Ευρώπη. Το 93% των Ελλήνων συμφωνεί ότι τα κράτη μέλη πρέπει να είναι πιο ενωμένα για να αντιμετωπίσουν τις παγκόσμιες προκλήσεις, ξεπερνώντας τον ήδη υψηλό ευρωπαϊκό μέσο όρο του 89%. Παράλληλα, το 90% πιστεύει ότι η ΕΕ πρέπει να έχει ισχυρότερη φωνή σε διεθνές επίπεδο, ενώ το 82% θεωρεί ότι η Ένωση χρειάζεται περισσότερα μέσα για να ανταποκριθεί στον ρόλο της. Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Roberta Metsola, σχολίασε πως οι πολίτες περιμένουν από την ΕΕ να προστατεύει και να δρα ενωμένη ως ασπίδα ασφαλείας.
Όσον αφορά τους τομείς που πρέπει να εστιάσει η ΕΕ για να ενισχύσει τη θέση της στον κόσμο, οι Έλληνες ιεραρχούν διαφορετικά τις προτεραιότητες. Στην πρώτη θέση βρίσκεται η ανταγωνιστικότητα και οικονομία με 46%, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από το 32% της ΕΕ. Ακολουθούν η άμυνα και η ασφάλεια με 32%, η ενεργειακή ανεξαρτησία επίσης με 32% και η εκπαίδευση με έρευνα στο 31%. Το δημογραφικό πρόβλημα και η γήρανση του πληθυσμού απασχολούν το 30% των Ελλήνων, αναδεικνύοντας τις κοινωνικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα. Τεχνολογία και καινοτομία, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης, μένουν χαμηλά για τους Έλληνες (9%) και την ΕΕ των 27 (12%).
Οι οικονομικές πιέσεις καθορίζουν τις προτεραιότητες των Ελλήνων πολιτών
Η ακρίβεια και η κατάσταση της οικονομίας κυριαρχούν στην ατζέντα των πολιτών όταν ερωτώνται για τα θέματα που πρέπει να αντιμετωπίσει κατά προτεραιότητα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Για το 60% των Ελλήνων, η οικονομία και η δημιουργία θέσεων εργασίας αποτελούν την κορυφαία προτεραιότητα, ποσοστό σχεδόν διπλάσιο από το 35% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Ακολουθεί η δημόσια υγεία με 54% και ο πληθωρισμός μαζί με το κόστος διαβίωσης που συγκεντρώνει το 53% των απαντήσεων. Η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός απασχολούν το 46% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα.
Οι προσδοκίες για το βιοτικό επίπεδο τα επόμενα πέντε χρόνια παραμένουν συγκρατημένες έως αρνητικές. Το 39% των Ελλήνων πιστεύει ότι το βιοτικό του επίπεδο θα πέσει, ποσοστό αισθητά χειρότερο από το 28% που καταγράφεται στην ΕΕ. Το 49% των πολιτών στη χώρα εκτιμά ότι η κατάσταση θα παραμείνει αμετάβλητη, ενώ μόλις το 11% προβλέπει βελτίωση. Η έρευνα αποκαλύπτει επίσης ότι η συμμετοχή της χώρας στην ΕΕ κρίνεται ως «καλό πράγμα» από το 40% των Ελλήνων, ενώ το 18% τη θεωρεί κακή εξέλιξη.
Η γενική εικόνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην ελληνική κοινή γνώμη
Η δημόσια εικόνα της ΕΕ στην Ελλάδα παρουσιάζει μια μεικτή τάση. Το 34% των πολιτών έχει θετική εικόνα για την Ένωση, ενώ το 36% εκφράζεται ουδέτερα και το 29% διατηρεί αρνητική στάση. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η θετική εικόνα είναι πιο ισχυρή, φτάνοντας το 49%, με την αρνητική να περιορίζεται στο 17%. Ωστόσο, παρά τις διακυμάνσεις, οι θεμελιώδεις αξίες παραμένουν ισχυρές. Η ειρήνη, η δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελούν τις αξίες που οι πολίτες επιθυμούν να προασπίσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αντανακλώντας τη διαχρονική προσήλωση στις ευρωπαϊκές αρχές.
