Η GSMA δημοσίευσε μια νέα μελέτη υποστηρίζοντας ότι οι τρέχουσες κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις συγχωνεύσεις εστιάζουν υπερβολικά στις βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις, εις βάρος των επενδύσεων και της καινοτομίας. Η έκθεση, με τίτλο «The Dynamic Framework for the Assessment of Horizontal Mergers», η οποία εκπονήθηκε από την εταιρεία συμβούλων BRG για λογαριασμό της GSMA και της Connect Europe υποστηρίζει την αναθεώρηση των κατευθυντήριων γραμμών για τις συγχωνεύσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μια διαδικασία που ξεκίνησε τον Μάιο του 2025. Το κείμενο αναδεικνύει την ανάγκη για μια ολιστική προσέγγιση που θα σταθμίζει μακροπρόθεσμα οφέλη και κινδύνους ισότιμα, αποφεύγοντας τις στατικές έννοιες.
Η έκθεση των 136 σελίδων εντοπίζει τέσσερα βασικά ελαττώματα στις τρέχουσες Κατευθυντήριες Γραμμές για τις Οριζόντιες Συγχωνεύσεις της Ευρώπης. Αρχικά, επισημαίνεται η ύπαρξη μιας προσέγγισης που χαρακτηρίζεται από έντονη αποστροφή προς τον κίνδυνο και μεροληψία υπέρ του βραχυπρόθεσμου ορίζοντα. Σύμφωνα με τους συντάκτες, το ισχύον σύστημα τείνει να προκρίνει εξαιρετικά βέβαιες, βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις, όπως οι τιμές, ενώ υποβαθμίζει τις δυναμικές επιδράσεις που είναι εγγενώς πιο αβέβαιες αλλά κρίσιμες, όπως οι επενδύσεις στην ικανότητα και την ποιότητα. Επιπλέον, οι ρυθμιστικές αρχές κατηγορούνται ότι λειτουργούν με την παραδοχή ότι οι συγχωνεύσεις είναι πιθανότερο να βλάψουν τον ανταγωνισμό παρά να τον ενισχύσουν.
Ανάλυση της ασυμμετρίας προτύπων και ζητημάτων αλληλουχίας
Ένα ακόμα κρίσιμο σημείο κριτικής αφορά τα ασύμμετρα πρότυπα αξιολόγησης που εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Οι πιθανές αντιανταγωνιστικές επιπτώσεις αξιολογούνται εντός του πλαισίου SIEC με το πρότυπο του «πιθανότερο να συμβεί παρά όχι», ενώ τα φιλο-ανταγωνιστικά οφέλη εξετάζονται υπό πολύ αυστηρότερα κριτήρια. Η έκθεση υπογραμμίζει επίσης το πρόβλημα της αλληλουχίας (sequencing) στη διαδικασία ελέγχου. Συγκεκριμένα, η είσοδος νέων παικτών και οι αποδοτικότητες αντιμετωπίζονται ως αντισταθμιστικοί παράγοντες σε μια ήδη διαμορφωμένη θεωρία βλάβης, αντί να διαμορφώνουν την αξιολόγηση από την αρχή. Οι αποδοτικότητες συχνά εκλαμβάνονται ως συμψηφισμοί, γεγονός που οι συντάκτες θεωρούν λανθασμένη πρακτική ανάλυσης.
Ως απάντηση στα παραπάνω, η μελέτη προτείνει μια εναλλακτική προσέγγιση τριών βημάτων που θα λειτουργούσε ως πλαίσιο για την ταυτόχρονη αξιολόγηση αρνητικών και θετικών επιπτώσεων. Το πρώτο βήμα αφορά τον εντοπισμό των σχετικών διαστάσεων του ανταγωνισμού που οδηγούν την ευημερία των καταναλωτών σε κάθε δεδομένο κλάδο, όπως η τιμή, η ποιότητα και η καινοτομία. Το δεύτερο βήμα περιλαμβάνει την ανάπτυξη μιας θεωρίας ανταγωνιστικών επιδράσεων για κάθε διάσταση. Το τρίτο και τελικό βήμα προβλέπει την ενσωμάτωση των αποδοτικοτήτων στον πυρήνα της ανταγωνιστικής αξιολόγησης, αντί να εξετάζονται μεμονωμένα στο τέλος της διαδικασίας ως απλά αντίβαρα σε μια προαποφασισμένη θεωρία.
Ο Vivek Badrinath, γενικός διευθυντής της GSMA, σχολίασε σχετικά με την έκθεση: «Η βελτιστοποίηση της ευημερίας των καταναλωτών είναι ο σημαντικότερος στόχος της ανάλυσης των συγχωνεύσεων. Η τρέχουσα προσέγγιση στις αξιολογήσεις δεν δίνει τη δέουσα βαρύτητα στα δυναμικά στοιχεία, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε αποτελέσματα που έχουν μακροπρόθεσμα αρνητικό αντίκτυπο στην καινοτομία, την ανάπτυξη, τις επενδύσεις και τελικά την ευημερία των καταναλωτών». Ο ίδιος πρόσθεσε ότι είναι επιτακτική ανάγκη να ενσωματωθεί στον πυρήνα της ανάλυσης μια εκσυγχρονισμένη προσέγγιση που θα ενδυναμώνει τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες και θα τους επιτρέπει να επιτύχουν την απαραίτητη κλιμάκωση στις αγορές.
Παραδείγματα κλαδικών εφαρμογών και το ιστορικό πλαίσιο
Η έκθεση αναλύει συγκεκριμένα παραδείγματα για το πώς θα μπορούσε να εφαρμοστεί το προτεινόμενο πλαίσιο σε διάφορους τομείς. Στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, υποστηρίζεται ότι οι συγχωνεύσεις μπορούν να βελτιώσουν τα κίνητρα επενδύσεων και να επιταχύνουν τις αναβαθμίσεις δικτύων, κάτι που σημαίνει ότι οι ρυθμιστικές αρχές πρέπει να αξιολογούν τόσο τις βραχυπρόθεσμες τιμές όσο και τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην ποιότητα. Στις βιοεπιστήμες, η ενοποίηση των προσπαθειών έρευνας και ανάπτυξης μπορεί να μειώσει τις αλληλοεπικαλύψεις και να βελτιώσει τα αποτελέσματα καινοτομίας. Για τις τοπικές αγορές, η ανάλυση πρέπει να βασίζεται στην εκτροπή και τη μετακίνηση των καταναλωτών.
Η δημοσίευση της μελέτης ακολουθεί την ολοκλήρωση της δεύτερης δημόσιας διαβούλευσης που πραγματοποιήθηκε το 2025 για την αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο η Επιτροπή πρέπει να εξετάζει τις συγχωνεύσεις εντός του υφιστάμενου πλαισίου, η οποία έκλεισε τον Σεπτέμβριο. Η GSMA και οι εταιρείες τηλεπικοινωνιών που εκπροσωπεί έχουν ιστορικό κριτικής προς την ευρωπαϊκή προσέγγιση, ειδικά μετά το μπλοκάρισμα συγχωνεύσεων όπως η προτεινόμενη εξαγορά της O2 UK από την Hutchison το 2016. Το ζήτημα της ενοποίησης παραμένει επίκαιρο, με περιπτώσεις όπως των Virgin Media και O2, Three και Vodafone στο Ηνωμένο Βασίλειο, της MasOrange στην Ισπανία και της Altice στη Γαλλία να βρίσκονται στο προσκήνιο των ρυθμιστικών εξελίξεων.
