Ερευνητές του Πανεπιστημίου Tufts δημοσίευσαν πρόσφατα τον δείκτη American AI Jobs Risk Index, ο οποίος προβλέπει την εκτόπιση 9,3 εκατομμυρίων θέσεων εργασίας στις Ηνωμένες Πολιτείες εντός των επόμενων δύο έως πέντε ετών. Το νέο πλαίσιο αναλύει δεδομένα από 784 επαγγέλματα και προσδιορίζει 33 ειδικότητες που βρίσκονται σε «σημείο καμπής», όπου ο κίνδυνος απώλειας αυξάνεται ραγδαία ανάλογα με τον ρυθμό υιοθέτησης της τεχνολογίας. Το συνολικό οικογενειακό εισόδημα που απειλείται κυμαίνεται μεταξύ 200 δισεκατομμυρίων και 1,5 τρισεκατομμυρίου δολαρίων ετησίως. Η μελέτη εστιάζει στην πραγματική ευπάθεια των εργαζομένων και όχι απλώς στην έκθεσή τους στα εργαλεία AI, συνδέοντας την απώλεια θέσεων απευθείας με τη γεωγραφία και το εισόδημα.
Η έρευνα του Digital Planet υποστηρίζει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του αυτοματισμού, αναμένεται απώλεια εργασίας της τάξης του 0,75%. Η μέση ευπάθεια σε ολόκληρη τη βιομηχανία υπολογίζεται στο 6%, ωστόσο τα ποσοστά αυξάνονται σημαντικά σε συγκεκριμένους τομείς που παραδοσιακά θεωρούνταν προστατευμένοι. Ο τομέας της πληροφορικής παρουσιάζει κίνδυνο 18%, ενώ ο χρηματοπιστωτικός και ο ασφαλιστικός κλάδος βρίσκονται στο 16%. Το ινστιτούτο επισημαίνει ότι η αυξημένη παραγωγικότητα που προσφέρει η τεχνολογία μπορεί να καταστήσει τους μεμονωμένους εργαζομένους αναλώσιμους. Το φαινόμενο αυτό δημιουργεί έναν «αγωγό εκτόπισης», όπου η ενίσχυση της αποδοτικότητας οδηγεί τελικά στη δραστική μείωση του απαραίτητου προσωπικού για την ολοκλήρωση των ίδιων καθηκόντων.
Επαγγέλματα υψηλής γνώσης δέχονται τη μεγαλύτερη πίεση
Τα επαγγέλματα υψηλής γνώσης και αμοιβής δέχονται τη μεγαλύτερη πίεση, με τους συγγραφείς και τους κειμενογράφους να παρουσιάζουν ποσοστό επικινδυνότητας 57%. Ακολουθούν οι προγραμματιστές υπολογιστών και οι σχεδιαστές ψηφιακών διεπαφών με ποσοστό 55%, ενώ οι ιστορικοί χαρακτηρίζονται ως η κατηγορία με τη μεγαλύτερη μεταμόρφωση καθηκόντων. Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 67% των εργασιών των ιστορικών αναμένεται να αυτοματοποιηθεί στο άμεσο μέλλον. Οι μεγαλύτερες απόλυτες εισοδηματικές απώλειες εντοπίζονται στους προγραμματιστές λογισμικού και τους αναλυτές διαχείρισης. Αυτό οφείλεται τόσο στα υψηλά μισθολογικά κλιμάκια αυτών των ειδικοτήτων όσο και στον μεγάλο αριθμό των εργαζομένων που απασχολούνται στους συγκεκριμένους κλάδους σε εθνικό επίπεδο.
Αντίθετα, οι χειρωνακτικές εργασίες όπως οι χειριστές μηχανημάτων παραμένουν σε μεγάλο βαθμό προστατευμένες από την τεχνητή νοημοσύνη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο κίνδυνος εκτόπισης υπολογίζεται κάτω του 1% λόγω της φύσης της εργασίας σε μεταβαλλόμενες φυσικές συνθήκες που δυσχεραίνουν τον αυτοματισμό. Η έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το 38% του αμερικανικού εργατικού δυναμικού βρίσκεται σε ασφαλή ζώνη, η οποία όμως συμπίπτει με τα χαμηλότερα αμειβόμενα επαγγέλματα της χώρας. Οι θέσεις εργασίας που δεν μπορεί να αγγίξει η τεχνολογία είναι εκείνες που η οικονομία ιστορικά υποτιμούσε, δημιουργώντας μια άμεση σχέση μεταξύ χαμηλού μισθού και ανθεκτικότητας στο AI.
Αστικά κέντρα καινοτομίας παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη ευπάθεια
Η γεωγραφική κατανομή του κινδύνου αναδεικνύει τα μεγάλα αστικά κέντρα καινοτομίας ως τις πλέον ευάλωτες περιοχές των Ηνωμένων Πολιτειών. Η Νέα Υόρκη, το Λος Άντζελες και το Σαν Φρανσίσκο αντιμετωπίζουν ετήσιες απώλειες εισοδήματος που ξεπερνούν τα 20 δισεκατομμύρια δολάρια η καθεμία. Η Silicon Valley προηγείται με το 9,9% των θέσεων εργασίας να βρίσκεται σε κίνδυνο. Πέρα από τις μητροπόλεις, οι πανεπιστημιουπόλεις όπως το Boulder και το Ann Arbor προσδιορίζονται ως «Wired Belts» και αναδεικνύονται σε σημαντικά σημεία αναταραχής. Οι περιοχές αυτές, που παραδοσιακά πρωτοστατούσαν στην ψηφιακή οικονομία, αποτελούν πλέον τα πρώτα γεωγραφικά σημεία που βιώνουν τις δομικές αλλαγές στην αγορά εργασίας.
Η διαφαινόμενη αναταραχή προκαλεί έντονες πολιτικές αντιδράσεις, καθώς οι πολιτείες με την υψηλότερη έκθεση στον κίνδυνο νομοθετούν για το AI με τετραπλάσια συχνότητα. Παράλληλα, καταγράφεται σύγκρουση με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, η οποία μέσω εκτελεστικού διατάγματος του Δεκεμβρίου 2025 κατευθύνει το Υπουργείο Δικαιοσύνης να ελέγξει τους τοπικούς νόμους. Υπάρχουν προειδοποιήσεις για παρακράτηση ομοσπονδιακών κονδυλίων BEAD από τις πολιτείες που προχωρούν σε δικές τους ρυθμίσεις. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αυτή η σύγκρουση θα καθορίσει το οικονομικό τοπίο της επόμενης δεκαετίας, απαιτώντας μέτρα όπως η wage insurance για όσους επανεντάσσονται στην εργασία με χαμηλότερες αμοιβές. Οι μελλοντικές θέσεις εργασίας θα διασφαλιστούν από όσους συνδυάζουν την τεχνική κατάρτιση με την κριτική σκέψη.
