Η Επιθεώρηση Εργασίας έδωσε στη δημοσιότητα τη νέα ετήσια έκθεση για τη βία και την παρενόχληση στον εργασιακό χώρο, παρουσιάζοντας την εξέλιξη του φαινομένου το 2025. Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι επώνυμες καταγγελίες για εργατικές διαφορές που σχετίζονται με τέτοια περιστατικά ανήλθαν σε 455, σημειώνοντας άνοδο 43% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Η ανάλυση των δεδομένων επιβεβαιώνει ότι η βία στην εργασία εκδηλώνεται κυρίως με ψυχολογικές και λεκτικές μορφές, οι οποίες καλύπτουν το 79% των περιπτώσεων. Τα περιστατικά σωματικής βίας αντιστοιχούν στο 15%, ενώ οι αναφορές για σεξουαλική παρενόχληση καταγράφονται στο 6%.
Η αυξητική τάση στην υποβολή καταγγελιών ερμηνεύεται από την αρχή ως αποτέλεσμα της ενισχυμένης ορατότητας του φαινομένου και της αφύπνισης των εργαζομένων. Η εμπιστοσύνη στους θεσμικούς μηχανισμούς προστασίας φαίνεται να ενδυναμώνεται σταδιακά από το 2021, όταν τέθηκε σε ισχύ το σχετικό προστατευτικό πλαίσιο. Η Επιθεώρηση Εργασίας επισημαίνει ότι η αύξηση των αναφορών δεν υποδηλώνει απαραίτητα έξαρση της παραβατικότητας, αλλά κυρίως τη μείωση της σιωπής από την πλευρά των θυμάτων. Η εξέλιξη αυτή επιτρέπει την αποτελεσματικότερη χαρτογράφηση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι απασχολούμενοι σε διάφορους επαγγελματικούς κλάδους της ελληνικής αγοράς.
Διαδικασίες επίλυσης και προστασία των εργαζομένων
Οι διαδικασίες επίλυσης των διαφορών μέσω της Επιθεώρησης Εργασίας παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά αποτελεσματικότητας, καθώς το 37% των υποθέσεων διευθετήθηκε με τη λήψη μέτρων συμμόρφωσης. Επιπλέον, το 6% των διαφορών ματαιώθηκε λόγω επίτευξης συμφωνίας μεταξύ των μερών πριν από την προγραμματισμένη συζήτηση, ανεβάζοντας το συνολικό ποσοστό αποτελεσματικής διαχείρισης πάνω από το 40%. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η χρήση του ειδικού διοικητικού μέτρου για την έκδοση εντολής με άμεση εκτελεστική ισχύ. Το 2025 εφαρμόστηκαν δέκα τέτοιες εντολές για τη λήψη προσωρινών μέτρων, αριθμός σημαντικά αυξημένος σε σχέση με τη μοναδική περίπτωση που είχε καταγραφεί το 2024.
Η ιεραρχική ισχύς παραμένει κρίσιμος παράγοντας για την εκδήλωση παραβατικών συμπεριφορών, καθώς το 73% των περιστατικών εντοπίζεται σε σχέσεις κάθετης εξάρτησης. Παράλληλα, παρατηρείται σημαντική αύξηση του θάρρους των νεότερων εργαζομένων, ηλικίας 25 έως 34 ετών, οι οποίοι υπέβαλαν το 21,8% των συνολικών καταγγελιών. Το ποσοστό αυτό είναι αυξημένο κατά οκτώ μονάδες σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αναδεικνύοντας τη χαμηλή ανοχή της νέας γενιάς απέναντι σε απαξιωτικές συμπεριφορές. Η τάση αυτή υποδηλώνει μια μεταβολή στην εργασιακή κουλτούρα, όπου η προστασία της προσωπικής αξιοπρέπειας τίθεται σε προτεραιότητα έναντι της επαγγελματικής σιωπής.
Δημογραφικά στοιχεία και δείκτης κλαδικής παραβατικότητας
Στη σύνθεση των καταγγελλόμενων προσώπων παρατηρείται αύξηση της συμμετοχής των γυναικών, οι οποίες αντιστοιχούν στο 38% των περιπτώσεων για το 2025. Οι άνδρες παραμένουν η πλειοψηφία με 62%, ενώ για πρώτη φορά καταγράφηκαν περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου. Συγκεκριμένα, οι αναφορές μεταξύ γυναικών ανήλθαν στο 10% και μεταξύ ανδρών στο 11%. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν ότι η παρενόχληση στον εργασιακό χώρο πρέπει να προσεγγίζεται ως ζήτημα παραβίασης της αξιοπρέπειας, ανεξάρτητα από το φύλο των εμπλεκόμενων μερών, γεγονός που απαιτεί προσαρμογή των στρατηγικών πρόληψης και ελέγχου.
Η έκθεση εισάγει για πρώτη φορά τον δείκτη παραβατικότητας, ο οποίος διαμορφώθηκε σε επίπεδο 9% για το σύνολο της αγοράς εργασίας. Ο δείκτης αυτός υπολογίζεται από το πηλίκο των διαπιστωθεισών παραβάσεων προς το σύνολο των περιπτώσεων που εξετάστηκαν. Υψηλότερες τιμές, που φτάνουν το 23%, καταγράφονται σε κλάδους όπως οι υπηρεσίες υγείας, η διαχείριση ακινήτων, τα κέντρα αισθητικής και οι νομικές δραστηριότητες. Αντιθέτως, στο λιανικό εμπόριο και την εστίαση τα ποσοστά κυμαίνονται κοντά στον μέσο όρο, ως αποτέλεσμα στοχευμένων δράσεων ευαισθητοποίησης και τακτικών ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του πρόσφατου έτους.
Σημασία έγκαιρης παρέμβασης και θεσμική ωρίμανση
Η ανάλυση των δεδομένων υπογραμμίζει ότι οι πιθανότητες ουσιαστικής επίλυσης των διαφορών αυξάνονται σημαντικά όταν η εργασιακή σχέση παραμένει ενεργή κατά την παρέμβαση. Η έγκαιρη ενεργοποίηση των μηχανισμών της Επιθεώρησης Εργασίας επιτρέπει την αποκατάσταση της ομαλότητας και την αποτροπή περαιτέρω παρενοχλητικών συμπεριφορών χωρίς να διακοπεί η απασχόληση. Η αρχή επισημαίνει ότι η διατήρηση της εργασιακής σχέσης αποτελεί βασικό στόχο, καθώς η απομάκρυνση του εργαζομένου από το περιβάλλον του συχνά δυσχεραίνει την απόδοση δικαιοσύνης. Η τεχνογνωσία που έχει αποκτηθεί επιτρέπει πλέον τη διενέργεια ελέγχων με μεγαλύτερη ακρίβεια και αποτελεσματικότητα στους χώρους εργασίας.
Η Γεωργία Βαζάκη, επικεφαλής του αρμόδιου τμήματος παρακολούθησης, ανέφερε ότι η έκθεση του 2025 αποτυπώνει τη σταδιακή ωρίμανση του συστήματος αντιμετώπισης της βίας στην εργασία. Η ίδια σημείωσε ότι η αύξηση των καταγγελιών και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς αποτελούν βήματα για την προστασία της αξιοπρέπειας των απασχολούμενων. Η έκθεση φιλοδοξεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο πληροφόρησης για τη δημόσια διοίκηση και τους κοινωνικούς εταίρους, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση πολιτικών πρόληψης. Η Επιθεώρηση Εργασίας δεσμεύεται να συνεχίσει τις δράσεις διαφώτισης και ενδυνάμωσης της κοινωνίας απέναντι σε φαινόμενα βίας, ανεξάρτητα από τη μορφή ή την ένταση με την οποία εκδηλώνονται.
