Οι οικονομολόγοι της Goldman Sachs, Pierfrancesco Mei και Jessica Rindels, αναφέρουν ότι η απώλεια θέσεων εργασίας λόγω της τεχνολογίας και της AI προκαλεί μακροχρόνιες οικονομικές επιπτώσεις που διαρκούν έως και μια δεκαετία. Η ανάλυση δεδομένων τεσσάρων δεκαετιών από την αγορά εργασίας των ΗΠΑ δείχνει ότι οι εργαζόμενοι που εκτοπίζονται από την αυτοματοποίηση αντιμετωπίζουν μειωμένη αύξηση των πραγματικών αποδοχών τους κατά σχεδόν 10 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με εκείνους που διατηρούν τις θέσεις τους. Το φαινόμενο αυτό, που περιγράφεται ως μισθολογική «ουλή», επηρεάζει δυσανάλογα την ικανότητα των πληγέντων να ανακάμψουν οικονομικά, καθώς η επαναπασχόληση συνοδεύεται συχνά από χαμηλότερα εισοδήματα και μειωμένες απαιτήσεις δεξιοτήτων.
Η έρευνα παρακολούθησε την πορεία περισσότερων από 20.000 ατόμων, εστιάζοντας σε ομάδες που γεννήθηκαν μεταξύ 1950 και 1980. Τα αποτελέσματα καταγράφουν ότι η άμεση απώλεια εργασίας λόγω τεχνολογικών αλλαγών οδηγεί σε επιμήκυνση της περιόδου ανεργίας κατά έναν μήνα επιπλέον, σε σχέση με απολύσεις σε πιο σταθερούς κλάδους. Η κύρια αιτία αυτής της υστέρησης εντοπίζεται στην επαγγελματική υποβάθμιση, καθώς οι εργαζόμενοι αναγκάζονται να δεχτούν ρόλους με περισσότερα καθήκοντα ρουτίνας. Η τεχνολογική πρόοδος απαξιώνει την αγοραία αξία των υφιστάμενων αναλυτικών δεξιοτήτων τους, καθιστώντας τη μετάβαση σε ανάλογες θέσεις εργασίας εξαιρετικά δύσκολη και χρονοβόρα για το εργατικό δυναμικό που επηρεάζεται άμεσα.
Οι μακροχρόνιες επιπτώσεις της αυτοματοποίησης στους μισθούς
Οι οικονομικές υφέσεις λειτουργούν ως καταλύτες για την επιτάχυνση της αυτοματοποίησης, καθώς οι επιχειρήσεις πιέζονται να μειώσουν το κόστος και να αυξήσουν την αποδοτικότητα. Κατά τη διάρκεια αυτών των περιόδων, ο κίνδυνος μόνιμης εξόδου από την αγορά εργασίας αυξάνεται κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες για όσους χάνουν τη δουλειά τους λόγω τεχνολογίας. Η Goldman Sachs προειδοποιεί ότι η σύμπτωση της υιοθέτησης της AI με μια περίοδο μακροοικονομικής αβεβαιότητας ενδέχεται να διογκώσει τις απώλειες. Οι εργαζόμενοι σε τέτοιες συγκυρίες αντιμετωπίζουν αυξημένη πιθανότητα να παραμείνουν άνεργοι για μεγαλύτερα διαστήματα, γεγονός που παγιώνει τις οικονομικές απώλειες και δυσχεραίνει την προοπτική μιας επιτυχούς επιστροφής στην ενεργό δράση.
Παρά τις γενικές ανησυχίες, οι νεότεροι εργαζόμενοι και οι πρόσφατοι απόφοιτοι πανεπιστημίων δείχνουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στις αλλαγές που επιφέρει η τεχνητή νοημοσύνη. Τα στοιχεία δείχνουν ότι άτομα ηλικίας 25 έως 35 ετών, ειδικά εκείνα που διαμένουν σε αστικά κέντρα, υφίστανται συσσωρευμένες μισθολογικές απώλειες που είναι κατά 50% μικρότερες σε σχέση με άλλες κατηγορίες. Αυτό το πλεονέκτημα αποδίδεται στην αυξημένη επαγγελματική κινητικότητα και στην ικανότητά τους να αναβαθμίζουν τις δεξιότητές τους ταχύτερα. Αντί να ανταγωνίζονται την τεχνολογία, οι νέοι εργαζόμενοι τείνουν να μετακινούνται σε ρόλους που απαιτούν υψηλές αναλυτικές ικανότητες, οι οποίες λειτουργούν συμπληρωματικά με τα νέα ψηφιακά εργαλεία και την αυτοματοποίηση.
Η υψηλή προσαρμοστικότητα των νέων στην AI
Η συμμετοχή σε προγράμματα επαγγελματικής και τεχνικής κατάρτισης αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τον μετριασμό των αρνητικών συνεπειών της τεχνολογικής μετατόπισης. Οι εργαζόμενοι που ολοκλήρωσαν τέτοια προγράμματα εντός τριών ετών από την απόλυσή τους παρουσίασαν επιπλέον μισθολογική αύξηση της τάξης του 2% σε βάθος δεκαετίας. Παράλληλα, η πιθανότητα να βρεθούν ξανά σε κατάσταση ανεργίας μειώθηκε κατά δέκα ποσοστιαίες μονάδες. Αυτά τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία της συνεχούς μάθησης ως ασπίδα προστασίας απέναντι στην AI. Η επένδυση σε νέες δεξιότητες επιτρέπει στο εργατικό δυναμικό να παραμείνει σχετικό σε μια αγορά που μεταβάλλεται ταχύτατα, μειώνοντας το χάσμα που δημιουργεί ο αυτοματισμός.
Οι επιπτώσεις της αυτοματοποίησης επεκτείνονται πέρα από τους μισθούς, επηρεάζοντας τη συσσώρευση πλούτου και την κοινωνική σταθερότητα των εργαζομένων. Η Goldman Sachs διαπιστώνει ότι οι εργαζόμενοι που πλήττονται νωρίς στην καριέρα τους τείνουν να καθυστερούν την αγορά κατοικίας, γεγονός που περιορίζει τη μακροπρόθεσμη περιουσία τους. Επιπλέον, καταγράφονται χαμηλότερα ποσοστά γάμων σε αυτές τις ομάδες, υποδηλώνοντας ότι το οικονομικό σοκ επηρεάζει άμεσα την προσωπική και κοινωνική ζωή. Καθώς η AI αναμένεται να επηρεάσει το 6% με 7% των θέσεων εργασίας την επόμενη δεκαετία, η πρόκληση εστιάζεται στην προστασία των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας που διαθέτουν εξειδικευμένες αλλά λιγότερο μεταβιβάσιμες δεξιότητες στην αγορά.
