Την είσοδο της ανθρωπότητας στην Εποχή του Ηλεκτρισμού σηματοδοτεί η κυριαρχία της ηλιακής ενέργειας στην κάλυψη της παγκόσμιας ζήτησης το 2025. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), η παραγωγή από φωτοβολταϊκά συστήματα αυξήθηκε κατά 600 TWh, αποτελώντας τη μεγαλύτερη ετήσια άνοδο που έχει καταγραφεί ποτέ από μία και μοναδική πηγή. Η ανάπτυξη των καθαρών τεχνολογιών ξεπέρασε τη συνολική αύξηση της ζήτησης, αναγκάζοντας τα ορυκτά καύσιμα σε υποχώρηση σε κρίσιμες αγορές όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Κίνα. Παρά τη συνεχιζόμενη χρήση άνθρακα και φυσικού αερίου, η δομική αλλαγή του ενεργειακού μείγματος είναι πλέον μη αναστρέψιμη.
Η παγκόσμια ζήτηση ενέργειας αυξήθηκε κατά 1,3% το προηγούμενο έτος, ρυθμός αισθητά χαμηλότερος από το 2% του 2024. Ο IEA αποδίδει αυτή την επιβράδυνση στην ενεργειακή αποδοτικότητα και στις ηπιότερες θερμοκρασίες που περιόρισαν τις ανάγκες για ψύξη σε περιοχές όπως η Ινδία. Ενώ η οικονομική δραστηριότητα παρέμεινε ισχυρή, η ένταση χρήσης ενέργειας βελτιώθηκε κατά σχεδόν 2%, επιστρέφοντας στον ιστορικό μέσο όρο της προηγούμενης δεκαετίας. Η στροφή προς τον ηλεκτρισμό είναι εμφανής, καθώς η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια αναπτύχθηκε με διπλάσιο ρυθμό σε σύγκριση με τη συνολική κατανάλωση πρωτογενούς ενέργειας.
Ηλιακή ενέργεια και τεχνολογίες αποθήκευσης αναπτύσσονται
Τα φωτοβολταϊκά κάλυψαν περισσότερο από το 25% της αυξημένης παγκόσμιας ζήτησης, σημειώνοντας ένα ιστορικό ορόσημο για τις ανανεώσιμες πηγές. Η έκθεση αναφέρει πως η άνοδος της ηλιακής παραγωγής υπερδιπλασιάστηκε μέσα σε μόλις τρία χρόνια, φτάνοντας τις 2.700 TWh παγκοσμίως. Παράλληλα, οι μπαταρίες αποθήκευσης ενέργειας αναδείχθηκαν ως η ταχύτερα αναπτυσσόμενη τεχνολογία ισχύος, με τις νέες εγκαταστάσεις να αυξάνονται κατά 40% το 2025. Η συνδυασμένη δράση ηλιακών και αποθήκευσης επιτρέπει πλέον τη σταδιακή απεξάρτηση από τις μονάδες βάσης που λειτουργούν με ορυκτά καύσιμα, ενισχύοντας την ευελιξία των δικτύων.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η ζήτηση ηλεκτρισμού σημείωσε τη δεύτερη υψηλότερη άνοδο από το 2000, ωθούμενη από τη ραγδαία ανάπτυξη των data centres. Τα κέντρα δεδομένων ευθύνονται για το ήμισυ της συνολικής αύξησης της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα, επιβεβαιώνοντας τον αντίκτυπο του AI στην υποδομή. Αντίθετα, στην Κίνα παρατηρήθηκε μια σημαντική κάμψη των εκπομπών CO2 κατά 0,5%, καθώς η μαζική διείσδυση των ΑΠΕ και των ηλεκτρικών οχημάτων άρχισε να αποδίδει καρπούς. Η Κίνα παραμένει ο ηγέτης στην εγκατάσταση πράσινων τεχνολογιών, καλύπτοντας το 60% της παγκόσμιας ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών.
Περιορισμός των εκπομπών μέσω πράσινης μετάβασης
Η ζήτηση για πετρέλαιο αυξήθηκε κατά μόλις 0,7%, αντανακλώντας τη διείσδυση της ηλεκτροκίνησης που περιόρισε την κατανάλωση στις οδικές μεταφορές. Οι πωλήσεις των ηλεκτρικών αυτοκινήτων ξεπέρασαν τα 20 εκατομμύρια μονάδες, αποτελώντας πλέον το ένα τέταρτο των νέων ταξινομήσεων παγκοσμίως. Ο IEA επισημαίνει ότι η χρήση του φυσικού αερίου αυξήθηκε κατά 1%, κυρίως λόγω του ψυχρότερου χειμώνα στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Ωστόσο, οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο της Στενωπού του Ορμούζ το 2026 αναμένεται να επιταχύνουν την απομάκρυνση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Οι συνολικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα έφτασαν σε νέο ιστορικό υψηλό, αν και ο ρυθμός αύξησης περιορίστηκε στο 0,4%. Η ανάλυση του οργανισμού αποκαλύπτει ότι οι πράσινες τεχνολογίες που εγκαταστάθηκαν από το 2019 απέτρεψαν την έκλυση 3 δισεκατομμυρίων τόνων CO2 ετησίως. Η αποφυγή κατανάλωσης άνθρακα ισούται πλέον με τη συνολική ετήσια χρήση άνθρακα της Ινδίας, γεγονός που υπογραμμίζει την κλίμακα της αλλαγής. Παρά την ιστορική άνοδο των εκπομπών στις προηγμένες οικονομίες λόγω καιρικών συνθηκών, η δομική στροφή προς την καθαρή ενέργεια παραμένει ο κεντρικός πυλώνας της παγκόσμιας στρατηγικής.
