Σε κρίσιμο παράγοντα για την ανάπτυξη της Αεροδιαστημικής και Άμυνας εξελίσσεται η έλλειψη εξειδικευμένου τεχνικού ταλέντου, την ώρα που ο κλάδος κινείται σε περιβάλλον αυξημένων αμυντικών δαπανών, τεχνολογικού μετασχηματισμού και ανάκαμψης της εμπορικής αεροδιαστημικής αγοράς. Η νέα διεθνής έκθεση «Mission 2030: Closing Tech Talent Gaps in Aerospace & Defense» του Work Intelligence Lab της ManpowerGroup καταγράφει ότι οι δυσκολίες προσέλκυσης και διακράτησης προσωπικού λειτουργούν πλέον ως περιοριστικός παράγοντας για την παραγωγική κλιμάκωση, την καινοτομία και την εκτέλεση κρίσιμων έργων.
Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες έφτασαν τα 2,7 τρισ. δολάρια το 2024, με αύξηση σχεδόν 10%, τη μεγαλύτερη ετήσια άνοδο των τελευταίων 40 ετών. Τα έσοδα των 100 μεγαλύτερων αμυντικών εταιρειών ανήλθαν σε 679 δισ. δολάρια, ενώ στην Ευρώπη οι αμυντικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 17% σε έναν χρόνο. Παράλληλα, ο εμπορικός αεροδιαστημικός τομέας ανακάμπτει, με τα Revenue Passenger Kilometers να έχουν φτάσει στο 99% των επιπέδων του 2019 και τα λειτουργικά κέρδη των εμπορικών αεροπορικών εταιρειών να ξεπερνούν τα 75 δισ. δολάρια.
Η ανάπτυξη αυξάνει την πίεση στις δεξιότητες
Η εικόνα της απασχόλησης δείχνει ανάπτυξη, αλλά όχι επαρκή κάλυψη των αναγκών. Στις ΗΠΑ, το ανθρώπινο δυναμικό του κλάδου έφτασε τα 2,23 εκατ. εργαζόμενους το 2024, με καθαρή αύξηση 100.000 θέσεων μέσα σε έναν χρόνο. Στην Ευρώπη, η αμυντική βιομηχανία απασχολεί πλέον 633.000 εργαζόμενους, αριθμός αυξημένος κατά 20% σε σχέση με το 2021. Ο ευρύτερος ευρωπαϊκός κλάδος Αεροδιαστημικής και Άμυνας απασχολεί άμεσα περίπου 1,1 εκατ. εργαζόμενους και υποστηρίζει συνολικά περίπου 4,2 εκατ. θέσεις εργασίας, όταν συνυπολογίζονται οι άμεσες, έμμεσες και επαγόμενες θέσεις.
Παρά την αύξηση αυτή, η έκθεση αναφέρει ότι το 72% των εργοδοτών δυσκολεύεται να βρει τις δεξιότητες που χρειάζεται. Οι πιο δυσεύρετες ειδικότητες εντοπίζονται στην παραγωγή πρώτης γραμμής, στη μηχανική, στην ανάπτυξη εφαρμογών AI, στην κατανόηση και αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, στις παραδοσιακές τεχνολογικές δεξιότητες και στην πληροφορική. Στο ίδιο πλαίσιο, οι εργοδότες αναζητούν πλέον επαγγελματίες με συνδυασμό τεχνικών γνώσεων και οριζόντιων δεξιοτήτων, όπως επικοινωνία, συνεργασία, προσαρμοστικότητα, κριτική σκέψη και επίλυση προβλημάτων.
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τις ανάγκες
Η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται στον πυρήνα πολλών νέων δυνατοτήτων του αμυντικού κλάδου, από συνεργατικά μαχητικά αεροσκάφη και μη επανδρωμένα συστήματα έως υπερηχητικά όπλα, κυβερνοασφάλεια, προγνωστική συντήρηση και συστήματα υποστήριξης στρατιωτικών αποφάσεων. Η έκθεση συνδέει αυτή τη μετάβαση με νέες ανάγκες για ανθρώπινο δυναμικό που μπορεί να εργαστεί σε περιβάλλοντα όπου η παραγωγή, η μηχανική, το λογισμικό, η ανάλυση δεδομένων και η ασφάλεια συγκλίνουν. Τεχνολογίες όπως τα ψηφιακά δίδυμα, το blockchain και οι αναλύσεις δεδομένων αναφέρονται επίσης ως παράγοντες που μεταβάλλουν τις απαιτήσεις στις αλυσίδες παραγωγής και εφοδιασμού.
Η πίεση δεν περιορίζεται στην προσέλκυση προσωπικού. Το 42% των εργαζομένων στη μεταποίηση δηλώνει ότι θέλει να αλλάξει εργασία μέσα στους επόμενους έξι μήνες, ενώ το ποσοστό αποχωρήσεων στον κλάδο της Αεροδιαστημικής και Άμυνας στις ΗΠΑ φτάνει το 15%, διπλάσιο από τον μέσο όρο της αγοράς. Επιπλέον, το 25% των εργαζομένων στην αμερικανική αεροδιαστημική βιομηχανία είναι άνω των 55 ετών, ενώ οι ΗΠΑ χρειάζονται 3.800 νέους αεροδιαστημικούς μηχανικούς κάθε χρόνο έως το 2031. Η έκθεση σημειώνει επίσης ότι μόνο περίπου το 60% των αποφοίτων μηχανικών διαθέτει τα απαιτούμενα προσόντα για τον κλάδο.
Οι εταιρείες αναζητούν νέα μοντέλα στελέχωσης
Οι δυσκολίες αυτές εντείνονται από την αστάθεια στις εφοδιαστικές αλυσίδες, τις καθυστερήσεις σε έργα λόγω κενών θέσεων, τις απαιτήσεις αδειών ασφαλείας, τις κυβερνοαπειλές και τον ανταγωνισμό από μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες. Η ManpowerGroup αναφέρει ότι σχεδόν 9 στους 10 εργοδότες του κλάδου στις ΗΠΑ αύξησαν τις αποδοχές το τελευταίο έτος για να προσελκύσουν εργαζόμενους. Ωστόσο, η έκθεση υποστηρίζει ότι η αύξηση των αμοιβών δεν επαρκεί από μόνη της, καθώς εταιρείες όπως η Alphabet, η Amazon, η Microsoft και η Tesla εξακολουθούν να απορροφούν τεχνικό και ψηφιακό ταλέντο.
Στις προτεινόμενες κατευθύνσεις περιλαμβάνονται η αντιμετώπιση της αρνητικής εικόνας της βιομηχανίας στις νεότερες γενιές, η δημιουργία συνεργασιών με πανεπιστήμια και εκπαιδευτικούς φορείς, η ευέλικτη στελέχωση με συνδυασμό μόνιμων εργαζομένων, εξωτερικών συνεργατών και ειδικών, καθώς και η χρήση προγνωστικών αναλύσεων ανθρώπινου δυναμικού. Η έκθεση δίνει επίσης έμφαση σε προγράμματα upskilling και reskilling, σε μικροπιστοποιήσεις, σε ψηφιακά σήματα δεξιοτήτων και στον επανασχεδιασμό ρόλων με ενσωμάτωση της AI, ώστε οι εργαζόμενοι να μετακινούνται από επαναλαμβανόμενες εργασίες σε δραστηριότητες επίβλεψης, καινοτομίας και επίλυσης προβλημάτων.
