Στον παγκόσμιο χάρτη της υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων μπαίνει επίσημα η Ελλάδα, με τον «ΔΑΙΔΑΛΟ» να κατατάσσεται στις δύο πλέον αναγνωρισμένες διεθνείς λίστες υπερυπολογιστών. Το σύστημα, που υλοποιείται από την ΕΔΥΤΕ Α.Ε. – GRNET, φορέα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, κατέλαβε την 31η θέση της TOP500 και την 23η θέση της Green500, ενισχύοντας την ελληνική παρουσία τόσο στην υπολογιστική ισχύ όσο και στην ενεργειακά αποδοτική υπερυπολογιστική.
Οι λίστες TOP500 και Green500 δημοσιεύτηκαν στο Αμβούργο, στο πλαίσιο του ISC 2026, με τη σχετική ανακοίνωση της EuroHPC JU να τοποθετεί τον «ΔΑΙΔΑΛΟ» ανάμεσα στα ισχυρότερα ευρωπαϊκά συστήματα υψηλών επιδόσεων. Η ελληνική υποδομή εντάσσεται στο ίδιο περιβάλλον με υπερυπολογιστές όπως οι JUPITER της Γερμανίας, LUMI της Φινλανδίας, Leonardo της Ιταλίας και Arrhenius της Σουηδίας, σε μια περίοδο κατά την οποία η υπερυπολογιστική συνδέεται όλο και πιο στενά με την τεχνητή νοημοσύνη, την έρευνα και τη βιομηχανική καινοτομία.
Η ελληνική υποδομή αποκτά διεθνή κατάταξη
Το σύστημα του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» βασίζεται σε αρχιτεκτονική της Hewlett Packard Enterprise (HPE), με επιταχυντές NVIDIA GH200 και τεχνολογία άμεσης υγρής ψύξης. Η μετρούμενη επίδοσή του φτάνει τα 85,69 petaflops, στοιχείο που το καθιστά το ισχυρότερο υπολογιστικό σύστημα που έχει αποκτήσει μέχρι σήμερα η Ελλάδα. Η ένταξή του στις διεθνείς κατατάξεις έχει πρόσθετη σημασία, καθώς αποτελεί την πρώτη παρουσία της χώρας σε ανάλογες λίστες, με βάση τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν.
Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» και το νέο Κέντρο Δεδομένων θα εγκατασταθούν στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού. Η υποδομή έχει σχεδιαστεί με γνώμονα τη βιωσιμότητα, αξιοποιώντας ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και προηγμένα συστήματα ψύξης, με στόχο τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης. Η επιλογή του χώρου συνδέει μια νέα ψηφιακή υποδομή με ένα αναγνωρισμένο μνημείο της σύγχρονης βιομηχανικής κληρονομιάς.
Από την έρευνα έως την τεχνητή νοημοσύνη
Το έργο υλοποιείται από την ΕΔΥΤΕ Α.Ε. – GRNET στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU και της Κοινής Επιχείρησης EuroHPC JU. Ο υπερυπολογιστής αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το επόμενο διάστημα και να διατεθεί στην ελληνική και ευρωπαϊκή ερευνητική, ακαδημαϊκή και επιστημονική κοινότητα, καθώς και στη βιομηχανία και τον δημόσιο τομέα.
Η υπολογιστική ισχύς του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» προορίζεται να υποστηρίξει προηγμένες εφαρμογές στην τεχνητή νοημοσύνη, την επιστημονική έρευνα, την ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων και την καινοτομία. Τα πεδία αξιοποίησης που αναφέρονται περιλαμβάνουν την προσωποποιημένη υγεία, την κλιματική έρευνα, τη Δημόσια Διοίκηση, την κυβερνοασφάλεια, την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό. Παράλληλα, θα αποτελέσει τον υπολογιστικό πυρήνα του PHAROS, του εθνικού Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης που αναπτύσσεται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού δικτύου AI Factories.
Η Κίνα επιστρέφει στην κορυφή
Η ελληνική παρουσία στις λίστες ανακοινώθηκε σε μια κατάταξη με ευρύτερο διεθνές ενδιαφέρον, καθώς η Κίνα επανήλθε στην πρώτη θέση της TOP500 για πρώτη φορά από το 2017. Το LineShine, ένα μεγάλο υπολογιστικό σύστημα στη Σεντζέν, ανακηρύχθηκε το ταχύτερο στον κόσμο με βάση τα καθιερωμένα τεστ υπερυπολογιστικής επίδοσης, ξεπερνώντας κατά περισσότερο από 20% το El Capitan του Lawrence Livermore National Laboratory στην Καλιφόρνια, το οποίο βρισκόταν στην κορυφή της κατάταξης από τον Νοέμβριο του 2024.
Το στοιχείο που διαφοροποιεί το LineShine αφορά την αρχιτεκτονική του. Σε αντίθεση με τα περισσότερα συστήματα υψηλών επιδόσεων, που βασίζονται σε GPUs για απαιτητικούς υπολογισμούς, το κινεζικό σύστημα χρησιμοποιεί τυπικούς μικροεπεξεργαστές, ενσωματώνοντας όμως εξειδικευμένα κυκλώματα που επιταχύνουν υπολογισμούς πινάκων και διανυσμάτων. Η σχεδίαση βασίζεται σε σύνολο εντολών της Arm και περιλαμβάνει σχεδόν 14 εκατομμύρια υπολογιστικούς πυρήνες σε 90 hardware cabinets, χωρίς να έχουν δημοσιοποιηθεί λεπτομέρειες για τον κατασκευαστή των chips ή την τεχνολογία παραγωγής τους.
Οι υπερυπολογιστές στον τεχνολογικό ανταγωνισμό
Η επιστροφή της Κίνας στην κορυφή προσθέτει ακόμη ένα επίπεδο στον τεχνολογικό ανταγωνισμό με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ειδικά σε μια περίοδο όπου οι περιορισμοί στις εξαγωγές προηγμένων chips έχουν μετατρέψει την αρχιτεκτονική των συστημάτων σε ζήτημα στρατηγικής σημασίας. Ο Jack Dongarra, καθηγητής στο University of Tennessee και ένας από τους οργανωτές της λίστας Top500, χαρακτήρισε το LineShine ένα σύστημα που αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή επιτυγχάνει υψηλή επίδοση χωρίς εξάρτηση από GPUs.
Η εικόνα συμπληρώνεται από τη διαφορετική χρήση των υπερυπολογιστών και των μεγάλων AI συστημάτων. Οι παραδοσιακοί υπερυπολογιστές χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες σε εφαρμογές όπως τα κλιματικά μοντέλα, οι προσομοιώσεις και η έρευνα υψηλής ακρίβειας, ενώ τα εμπορικά AI συστήματα αξιοποιούν συχνά λιγότερο ακριβείς αριθμητικές προσεγγίσεις για πολύ μεγάλο όγκο απλούστερων υπολογισμών. Στο νέο αυτό περιβάλλον, ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» εντάσσει την Ελλάδα σε ένα πεδίο όπου η επιστημονική υποδομή, η τεχνητή νοημοσύνη και η ψηφιακή κυριαρχία αποκτούν αυξανόμενη σημασία για την Ευρώπη.
