Στα 1,3 δισ. χρήστες παγκοσμίως αναμένεται να φτάσει το agentic commerce έως το 2031, από λιγότερους από 300 εκατ. χρήστες φέτος, με την Juniper Research να προβλέπει αύξηση σχεδόν 350% σε μια αγορά που μετακινείται σταδιακά από τις πιλοτικές εφαρμογές προς ευρύτερη εμπορική χρήση. Το agentic commerce αφορά συναλλαγές στις οποίες AI agents μπορούν να αναζητούν, να συγκρίνουν ή να αγοράζουν προϊόντα και υπηρεσίες για λογαριασμό χρηστών, αξιοποιώντας δεδομένα, APIs και υποδομές πληρωμών.
Η ανάπτυξη αποδίδεται στην άμεση υποστήριξη μεγάλων λιανέμπορων, στην αυξανόμενη εξοικείωση των χρηστών με τα συστήματα AI και στη μεγαλύτερη διαθεσιμότητα υποδομών για agentic payments. Η Juniper εκτιμά ότι η οικειότητα και η εμπιστοσύνη των χρηστών παραμένουν σήμερα περιορισμένες, αλλά θα ενισχυθούν καθώς η χρήση AI εντάσσεται περισσότερο στην καθημερινότητα. Στο ίδιο πλαίσιο, οι κάρτες εμφανίζονται να έχουν πρώιμο προβάδισμα στις πληρωμές, καθώς τα δίκτυα καρτών συμμετέχουν ενεργά σε αρχικές πιλοτικές δοκιμές και πλαίσια υποδομών.
Οι πληρωμές στο επίκεντρο της ανάπτυξης
Η μελέτη αναγνωρίζει ότι οι πληρωμές με κάρτα βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση στο ξεκίνημα της αγοράς, κυρίως λόγω της εμπλοκής των δικτύων καρτών σε πρώιμες δοκιμές και σχήματα υποδομών. Ωστόσο, η Juniper επισημαίνει ότι η δυνατότητα του χρήστη να πληρώνει με τη μέθοδο που προτιμά θα έχει κρίσιμη σημασία για τη συμπεριφορά του στην αγορά. Για τον λόγο αυτό, συστήνει στις πλατφόρμες agentic commerce να ενσωματώσουν δημοφιλείς τοπικές μεθόδους πληρωμής, ώστε να αυξήσουν τις προοπτικές ανάπτυξης.
Ο Nick Maynard, αντιπρόεδρος έρευνας της Juniper Research, ανέφερε ότι οι κάρτες στηρίζουν όλο και περισσότερο τις πληρωμές μέσω agents χάρη στο tokenisation, αλλά η κυριαρχία τους στο agentic commerce, κατά την εκτίμησή του, δεν εξυπηρετεί τα ευρύτερα συμφέροντα της αγοράς. Ο ίδιος συνέδεσε την ανάπτυξη του κλάδου με την υποστήριξη τοπικών επιλογών, όπως τα ψηφιακά πορτοφόλια και οι πληρωμές Account-to-Account, σημειώνοντας ότι η απουσία τους θα μπορούσε να περιορίσει τη συνολική δυναμική της αγοράς.
Η εμπιστοσύνη παραμένει βασικό εμπόδιο
Στο whitepaper της Juniper, η εμπιστοσύνη περιγράφεται ως ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια για τη μαζική υιοθέτηση. Οι χρήστες καλούνται να παραχωρήσουν όχι μόνο πρόσβαση σε προσωπικά και οικονομικά δεδομένα, αλλά και βαθμό εξουσιοδότησης για τη λήψη αποφάσεων και την εκτέλεση συναλλαγών. Το όριο εμπιστοσύνης είναι υψηλότερο από εκείνο μιας παραδοσιακής πλατφόρμας eCommerce ή μιας μηχανής προτάσεων, καθώς ένα αυτόνομο σύστημα μπορεί να ενεργεί άμεσα για λογαριασμό του καταναλωτή.
Το ζήτημα γίνεται πιο σύνθετο από τον κίνδυνο λανθασμένων ή κατασκευασμένων απαντήσεων από LLMs, ειδικά όταν οι αποφάσεις οδηγούν σε οικονομικές συνέπειες. Ένας AI agent που βασίζεται σε εσφαλμένες πληροφορίες για πολιτικές επιστροφών ή τεχνικές προδιαγραφές προϊόντων μπορεί να προκαλέσει προβλήματα που αφορούν τόσο τον χρήστη όσο και τον έμπορο. Παράλληλα, η Juniper αναφέρεται σε ρυθμιστική αβεβαιότητα, καθώς παραμένουν ανοιχτά ερωτήματα για την ευθύνη σε περίπτωση μη εξουσιοδοτημένων ή αμφισβητούμενων συναλλαγών.
Νέα πρωτόκολλα και ποιότητα δεδομένων
Η αγορά στηρίζεται στην ικανότητα των AI agents να αντλούν αξιόπιστα δεδομένα από εμπόρους, marketplaces και πλατφόρμες πληρωμών. Η Juniper σημειώνει ότι η ποιότητα των δεδομένων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα, καθώς ακόμη και προηγμένες δυνατότητες reasoning έχουν περιορισμένη αξία όταν οι διαθέσιμες πληροφορίες είναι ελλιπείς, κακοδομημένες ή ασυνεπείς. Οι μεγαλύτεροι λιανέμποροι, με πιο ώριμες τεχνικές υποδομές και APIs, μπορούν να ενσωματωθούν ευκολότερα σε agent ecosystems, ενώ οι μικρότεροι έμποροι ενδέχεται να έχουν χαμηλότερη ορατότητα.
Σε αυτό το περιβάλλον, πρωτόκολλα όπως το Universal Commerce Protocol της Google επιχειρούν να δημιουργήσουν κοινή γλώσσα επικοινωνίας μεταξύ χρηστών, agents και επιχειρήσεων. Το UCP έχει αναπτυχθεί με τη συμμετοχή εταιρειών όπως οι Shopify, Stripe, American Express και Visa και καλύπτει λειτουργίες όπως ανακάλυψη προϊόντων, καλάθι αγορών, σύνδεση ταυτότητας και checkout. Η λογική τέτοιων πρωτοκόλλων είναι να μειωθεί ο κατακερματισμός που θα προέκυπτε αν κάθε πλατφόρμα έπρεπε να χτίζει ξεχωριστές συνδέσεις με κάθε επιχείρηση.
Από τις πιλοτικές δοκιμές στην εμπορική κλίμακα
Η Juniper εκτιμά ότι η συνολική δαπάνη στο agentic commerce θα φτάσει τα 1,5 τρισ. δολάρια το 2030, ξεκινώντας από περιορισμένες πιλοτικές εφαρμογές το 2025 και το 2026. Παρά τη δυναμική ανάπτυξης, η έρευνα αναφέρει ότι το agentic commerce θα εξελιχθεί σε σημαντικό κανάλι πρόσβασης στην αγορά, χωρίς να αντικαταστήσει τα παραδοσιακά checkouts του eCommerce στο ορατό μέλλον.
Στο Competitor Leaderboard της Juniper για παρόχους υποδομών πληρωμών agentic commerce, οι τρεις πρώτες θέσεις αποδίδονται σε Mastercard, Visa και Stripe. Η κατάταξη βασίστηκε, μεταξύ άλλων, στις δυνατότητες που υποστηρίζουν ροές agentic commerce και στη συμμετοχή σε πρωτόκολλα της αγοράς. Για τους παρόχους πληρωμών, η εικόνα διαμορφώνει ταυτόχρονα πρόκληση και ευκαιρία: η αγορά πληρωμών παραμένει κατακερματισμένη, αλλά όποιος ενσωματώσει εγκαίρως το σωστό μείγμα τοπικών μεθόδων μπορεί να αποκτήσει πρώιμο μερίδιο σε μια νέα φάση του ηλεκτρονικού εμπορίου.
