Από σήμερα, 1η Ιουλίου 2026, η Ευρωπαϊκή Ένωση καταργεί την απαλλαγή τελωνειακών δασμών για δέματα e-commerce αξίας έως 150 ευρώ που προέρχονται από τρίτες χώρες και αποστέλλονται απευθείας σε καταναλωτές. Στη θέση της εισάγεται μεταβατικός δασμός 3 ευρώ ανά είδος, με στόχο την αντιμετώπιση των στρεβλώσεων που έχουν δημιουργηθεί από τη μαζική είσοδο μικρών δεμάτων στην ενιαία αγορά.
Το νέο καθεστώς αφορά αγαθά που αγοράζονται online και εισάγονται στην ΕΕ από τρίτες χώρες, ενώ η ευθύνη πληρωμής του δασμού βαραίνει τις πλατφόρμες, τους πωλητές ή άλλη επιχείρηση που εμπλέκεται στην πώληση και τη μεταφορά των προϊόντων. Οι καταναλωτές δεν πληρώνουν τον δασμό στις τελωνειακές αρχές και, κατά την Κομισιόν, θα αποφεύγονται πρόσθετες χρεώσεις κατά την παράδοση.
Γιατί αλλάζει το καθεστώς εισαγωγών
Η απαλλαγή για δέματα αξίας έως 150 ευρώ είχε σχεδιαστεί για μια περίοδο κατά την οποία οι online αγορές ήταν πιο περιστασιακές και τα τελωνειακά συστήματα λιγότερο ψηφιοποιημένα. Η Κομισιόν θεωρεί ότι το σημερινό μοντέλο e-commerce έχει αλλάξει τα δεδομένα, καθώς δισεκατομμύρια μικρά πακέτα εισέρχονται κάθε χρόνο στην ευρωπαϊκή αγορά χωρίς την επιβολή τελωνειακών δασμών.
Το 2025, 5,9 δισ. είδη σε χαμηλής αξίας δέματα από τρίτες χώρες εισήλθαν στην αγορά της ΕΕ χωρίς δασμούς. Σε ημερήσια βάση, περισσότερα από 16 εκατ. πακέτα εκτελωνίζονται προς καταναλωτές στην Ένωση. Τα χαμηλής αξίας δέματα αντιστοιχούν στο 97% όλων των εισαγόμενων ειδών στην ΕΕ, αλλά μόλις στο 2% της αξίας των εισαγωγών, στοιχείο που εξηγεί την πίεση για αλλαγή του πλαισίου.
Η ευθύνη περνά στις πλατφόρμες
Στην πράξη, ο προσωρινός δασμός εφαρμόζεται ανά διακριτό είδος και όχι κατ’ ανάγκη ανά δέμα. Για παράδειγμα, αποστολή με πέντε μπλουζάκια επιβαρύνεται με 3 ευρώ, καθώς θεωρείται ένα διακριτό είδος. Αντίθετα, αποστολή με ένα μπλουζάκι και ένα ρολόι επιβαρύνεται με 6 ευρώ, καθώς περιλαμβάνει δύο διαφορετικά είδη.
Η νομική ευθύνη για την ορθή καταβολή του δασμού ανήκει στον δηλούντα, που μπορεί να είναι η πλατφόρμα, ο πωλητής, ο μεταφορέας ή εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος. Η ρύθμιση ξεκαθαρίζει ότι ο καταναλωτής δεν μπορεί να θεωρηθεί οφειλέτης για τον συγκεκριμένο δασμό, στοιχείο που η ΕΕ παρουσιάζει ως μηχανισμό προστασίας από αιφνιδιαστικές χρεώσεις κατά την παραλαβή.
Έλεγχοι για ασφάλεια και συμμόρφωση
Η μεταρρύθμιση συνδέεται και με τους κινδύνους που καταγράφονται στην αγορά προϊόντων χαμηλής αξίας. Έρευνα σε επίπεδο ΕΕ το 2025 εντόπισε ότι πάνω από το 60% των χαμηλής αξίας αγαθών που εισέρχονται στην Ένωση δεν συμμορφώνεται με απαιτήσεις προϊόντων ή πρότυπα ασφάλειας. Αυτό μπορεί να αφορά προϊόντα με τοξικά συστατικά ή εσφαλμένη σήμανση.
Στο ίδιο πλαίσιο, εισάγεται η δήλωση product identifiers, ή PIDs, ώστε οι τελωνειακές αρχές να βελτιώσουν τη διαχείριση κινδύνου και τις διαδικασίες ελέγχου. Η χρήση τους ξεκινά σε εθελοντική βάση από την 1η Ιουλίου 2026 και θα καταστεί υποχρεωτική από τον Νοέμβριο του 2026, επιτρέποντας ελέγχους που θα καλύπτουν όχι μόνο μεμονωμένες αποστολές, αλλά και είδη με παρόμοιο προφίλ κινδύνου.
Μεταβατική λύση έως τον Ιούλιο του 2028
Ο δασμός των 3 ευρώ αποτελεί προσωρινή λύση, την οποία συμφώνησαν τα κράτη μέλη ως άμεση απάντηση στην ταχεία ανάπτυξη του e-commerce. Το μέτρο θα ισχύσει έως την 1η Ιουλίου 2028, όταν αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το EU Customs Data Hub για το e-commerce.
Μετά την έναρξη λειτουργίας του νέου κόμβου δεδομένων, οι δασμοί θα υπολογίζονται με τους κανονικούς τελωνειακούς κανόνες, με βάση τη δασμολογική κατάταξη, την προέλευση και την αξία του αγαθού. Αυτό σημαίνει ότι η τελική επιβάρυνση μπορεί να είναι υψηλότερη ή χαμηλότερη από τα 3 ευρώ, ανάλογα με το προϊόν.
Μέτρα κατά της καταστρατήγησης
Η ΕΕ συνδέει την κατάργηση της απαλλαγής με την ανάγκη περιορισμού πρακτικών υποτίμησης προϊόντων ή τεχνητού διαχωρισμού παραγγελιών σε μικρότερα πακέτα, ώστε να παραμένουν κάτω από το όριο των 150 ευρώ. Η δευτερογενής νομοθεσία για την εφαρμογή του προσωρινού δασμού περιλαμβάνει ρήτρα κατά της καταστρατήγησης, ώστε οι τελωνειακές αρχές να εξετάζουν την τελική εξ αποστάσεως πώληση προς καταναλωτή στην ΕΕ.
Η ευρύτερη τελωνειακή μεταρρύθμιση, η οποία συμφωνήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη στις 26 Μαρτίου 2026, προβλέπει επίσης τέλος διαχείρισης για εισαγόμενα αγαθά. Το ποσό θα καθοριστεί με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη και θα εφαρμοστεί το αργότερο έως την 1η Νοεμβρίου 2026, με στόχο την κάλυψη του αυξανόμενου κόστους των τελωνειακών αρχών για ελέγχους, ανάλυση κινδύνου και επεξεργασία δεδομένων.
