Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει ηλικιακούς περιορισμούς στα κοινωνικά δίκτυα, μετά από έκθεση ειδικών που εισηγείται ότι τα παιδιά κάτω των 13 ετών θα πρέπει να έχουν πρόσβαση στις πλατφόρμες μόνο υπό την επίβλεψη γονέα ή εκπαιδευτικού. Η πρόταση, εφόσον εξελιχθεί σε νομοθετική πρωτοβουλία, θα μπορούσε να αποτελέσει τη μεγαλύτερη έως σήμερα συντονισμένη προσπάθεια περιορισμού της χρήσης μέσων κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι απαιτούνται ηλικιακά κατάλληλοι περιορισμοί στις πλατφόρμες. Όπως ανέφερε, το ζήτημα δεν αφορά μόνο το αν τα παιδιά μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση στα κοινωνικά δίκτυα, αλλά και το πότε και με ποιους όρους οι πλατφόρμες αποκτούν πρόσβαση σε αυτά. Η Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει την πρότασή της τον Σεπτέμβριο, κατά την ετήσια ομιλία για την Κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Προτεινόμενοι κανόνες ανά ηλικιακή ομάδα
Η έκθεση των Γεργκ Φέγκερτ και Μαρία Μελχιόρ εισηγείται εποπτευόμενη χρήση κάτω των 13, με γονική ή εκπαιδευτική παρουσία. Για τους εφήβους από 13 έως 18 ετών, προτείνει πρόσβαση μόνο σε πλατφόρμες που έχουν ενσωματώσει συγκεκριμένα μέτρα ασφάλειας, όπως περιορισμούς στην ατέρμονη κύλιση περιεχομένου.
Οι ειδικοί προτείνουν επίσης να μην υπάρχει καθόλου χρόνος μπροστά σε οθόνες για παιδιά κάτω των τριών ετών. Η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι τα παιδιά στην Ευρώπη περνούν πλέον τέσσερις έως έξι ώρες ημερησίως στα κοινωνικά δίκτυα και ότι σχεδόν το 60% έχει αντιμετωπίσει συναισθηματικά και ψυχοκοινωνικά προβλήματα online.
Η κοινή γνώμη στηρίζει ηλικιακούς περιορισμούς
Η στήριξη σε αυστηρότερους κανόνες καταγράφεται και στην έρευνα Flash Eurobarometer 584. Το 63% των Ευρωπαίων τάσσεται υπέρ ηλικιακών περιορισμών για την πρόσβαση των παιδιών στα κοινωνικά δίκτυα. Από αυτούς, το 36% υποστηρίζει πλήρη απαγόρευση κάτω από συγκεκριμένο όριο ηλικίας, ενώ το 27% προκρίνει την καθυστερημένη πρόσβαση.
Η έρευνα διεξήχθη διαδικτυακά από τις 19 έως τις 24 Ιουνίου 2026, με τη συμμετοχή 25.904 πολιτών στα 27 κράτη-μέλη. Ο διαδικτυακός εκφοβισμός και η παρενόχληση αναδείχθηκαν ως η κυριότερη ανησυχία για τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι ανήλικοι, με ποσοστό 71%. Ακολουθούν η διαδικτυακή προσέλκυση και η σεξουαλική εκμετάλλευση με 70%, καθώς και η έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο και η κατάχρηση προσωπικών δεδομένων παιδιών, με 69% αντίστοιχα.
Η πρόταση απαιτεί συμφωνία των κρατών
Η πιθανή ευρωπαϊκή νομοθεσία θα πρέπει να περάσει από μακρά διαδικασία διαπραγματεύσεων μεταξύ των 27 κρατών-μελών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αριθμεί περίπου 450 εκατομμύρια κατοίκους, εκ των οποίων περίπου το 18% είναι κάτω των 18 ετών, γεγονός που θα έδινε σε ένα κοινό πλαίσιο ευρεία γεωγραφική εφαρμογή.
Παραμένει ανοιχτό πώς θα εφαρμοστούν στην πράξη πιθανοί περιορισμοί ηλικίας. Στην Αυστραλία, η οποία πέρυσι έγινε η πρώτη χώρα που απαγόρευσε τη χρήση κοινωνικών δικτύων από παιδιά κάτω των 16 ετών, επικριτές έχουν υποστηρίξει ότι οι ανήλικοι μπορούν να παρακάμπτουν τους ελέγχους δηλώνοντας ψευδή ηλικία ή χρησιμοποιώντας πλαστούς λογαριασμούς.
Πίεση στις πλατφόρμες πριν από τη νομοθεσία
Η συζήτηση για νέους κανόνες εντάσσεται σε ευρύτερη προσπάθεια των ευρωπαϊκών ρυθμιστικών αρχών να μεταβάλουν τον τρόπο λειτουργίας των μεγάλων πλατφορμών. Την προηγούμενη εβδομάδα, οι αρχές στις Βρυξέλλες ζήτησαν από τη Meta να αλλάξει στοιχεία του σχεδιασμού του Instagram και του Facebook που χαρακτήρισαν εθιστικά, με την εταιρεία να αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο σημαντικού προστίμου.
Αντίστοιχες απαιτήσεις αντιμετωπίζει και το TikTok στο πλαίσιο άλλης έρευνας. Παράλληλα, χώρες όπως η Δανία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ισπανία, η Ινδία, η Ινδονησία και η Μαλαισία έχουν ήδη εφαρμόσει ή εξετάζουν παρόμοιους περιορισμούς. Στη Φλόριντα, έχει τεθεί από το 2024 περιορισμός στη χρήση κοινωνικών δικτύων από παιδιά κάτω των 14 ετών χωρίς γονική άδεια.
Η Επιτροπή εξετάζει την επόμενη κίνηση
Η έκθεση δεν συνιστά από μόνη της νομοθετική απαγόρευση, αλλά αποτελεί το πρώτο βήμα για πιθανή ευρωπαϊκή ρύθμιση. Η φον ντερ Λάιεν, η οποία όρισε την ομάδα ειδικών, δήλωσε ότι τα διαθέσιμα στοιχεία ενισχύουν το επιχείρημα για έναν καθορισμένο χρόνο έναρξης της πρόσβασης στα κοινωνικά δίκτυα.
Η έγκριση μιας τέτοιας πρωτοβουλίας θα απαιτήσει διαπραγματεύσεις μεταξύ των 27 κρατών-μελών. Μέχρι τότε, η Επιτροπή συνεχίζει να πιέζει τις εταιρείες να προσαρμόσουν τις υπηρεσίες τους στο ισχύον ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο.
