Η μετάβαση σε ένα βιώσιμο αναπτυξιακό μοντέλο βασίζεται σε δείκτες, συγκρίσιμα δεδομένα και μετρήσιμα αποτελέσματα. Σε μια εποχή όπου οι περιβαλλοντικές επιδόσεις, η κοινωνική υπευθυνότητα και η ποιότητα διακυβέρνησης αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη βαρύτητα για τις δημόσιες πολιτικές, τις επενδύσεις και την επιχειρηματική στρατηγική, η ανάγκη για αξιόπιστα ESG δεδομένα είναι καθοριστική.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ) ανέπτυξε τον Εθνικό Χάρτη δεδομένων ESG. Πρόκειται για μια εμβληματική πρωτοβουλία που φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την αξιολόγηση της βιωσιμότητας και της επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα, με προοπτική διεθνούς αξιοποίησης.
Ο σκοπός της Πρωτοβουλίας και η σημασία των δεδομένων ESG
Ο Εθνικός Χάρτης δεδομένων ESG (Environmental, Social, Governance) αποτελεί μια ολοκληρωμένη ψηφιακή υποδομή για τη συστηματική συγκέντρωση, τυποποίηση, ανάλυση και διάχυση δεδομένων που αφορούν το Περιβάλλον, την Κοινωνία και τη Διακυβέρνηση.
Ο Εθνικός Χάρτης δεδομένων ESG δημιουργήθηκε για να ενισχύσει την βιώσιμη ανάπτυξη και την εμπειρικά θεμελιωμένη λήψη αποφάσεων. Συγκεντρώνοντας και ταξινομώντας συστηματικά δεδομένα από επιχειρήσεις και φορείς, παρέχει αξιόπιστους δείκτες ESG.
Η σημασία των ESG δεδομένων έγκειται στο ότι καταγράφουν τον πραγματικό αντίκτυπο των επιχειρηματικών και θεσμικών πρακτικών στην κοινωνία και στο περιβάλλον. Οι δείκτες αυτοί, όπως οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, η κατανάλωση και ανακύκλωση ενέργειας και νερού, η πολιτική για την κλιματική αλλαγή, η σύνθεση των διοικητικών συμβουλίων ως προς την εκπροσώπηση των φύλων, η εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού και η εργασιακή ασφάλεια, συμβάλλουν στην κατανόηση της επίδοσης και της ευθυγράμμισης κάθε οργανισμού με τις αρχές της βιωσιμότητας.
Περιεχόμενο και εύρος δεδομένων
Η πλατφόρμα, στη σημερινή της μορφή, συγκεντρώνει δεδομένα από διαφορετικές πηγές, όπως η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Τα δεδομένα αυτά επεξεργάζονται με σύγχρονες μεθοδολογίες ανάλυσης, ώστε να παράγονται αξιόπιστοι δείκτες ESG που αποτυπώνουν βασικές διαστάσεις της βιωσιμότητας.
Ο Εθνικός Χάρτης συγκεντρώνει δεδομένα από 14.293 επιχειρήσεις, που δραστηριοποιούνται και στις 13 Περιφέρειες της χώρας, καλύπτοντας 11 βασικούς κλάδους οικονομικής δραστηριότητας. Μέσα από αυτή τη διευρυμένη βάση, εξάγονται 38 δείκτες ESG, οι οποίοι αποτυπώνουν κρίσιμες πτυχές του περιβαλλοντικού, κοινωνικού και διοικητικού αποτυπώματος των επιχειρήσεων.
Η ευρεία γεωγραφική, κλαδική και εταιρική κάλυψη, σε συνδυασμό με την αντιστοίχιση των δεικτών με διεθνή πλαίσια βιωσιμότητας (frameworks), καθιστά τον Χάρτη ένα συνεκτικό εργαλείο σύγκρισης και ανάλυσης σε εθνικό επίπεδο.
Λειτουργικότητες και δυνατότητες οπτικοποίησης δεδομένων
Ο Εθνικός Χάρτης δεδομένων ESG παρέχει διαδραστικές δυνατότητες ανάλυσης και οπτικοποίησης. Οι χρήστες μπορούν να εξετάσουν δεδομένα ανά περιφέρεια, κλάδο και χρονική περίοδο. Τα στοιχεία παρουσιάζονται με κατανοητό και οπτικοποιημένο τρόπο, διευκολύνοντας τη σύγκριση μεταξύ περιοχών και οικονομικών δραστηριοτήτων.
Ενδεικτικά, η πλατφόρμα επιτρέπει τον εντοπισμό περιφερειών και οικονομικών κλάδων με υψηλές εντάσεις εκπομπών, στους οποίους απαιτούνται στοχευμένες παρεμβάσεις ενεργειακής μετάβασης και τεχνολογικού εκσυγχρονισμού.
Μέσα από τη συστηματική και συγκριτική ανάλυση εταιρικών, κλαδικών και περιφερειακών δεδομένων, αναδεικνύονται παράλληλα υστερήσεις σε ζητήματα ισότητας, εργασιακής διατήρησης και εταιρικής υπευθυνότητας, ενισχύοντας τον σχεδιασμό αποτελεσματικών και τεκμηριωμένων πολιτικών παρεμβάσεων.
Επιπλέον, η πλατφόρμα προβάλλει επιχειρήσεις, κλάδους και περιφέρειες που υιοθετούν πιο ώριμες πρακτικές διακυβέρνησης και μπορούν να λειτουργήσουν ως benchmarks, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα διαρθρωτικά κενά που απαιτούν στοχευμένες ρυθμιστικές πρωτοβουλίες.
Ωφελούμενοι πληθυσμοί
Ο βασικός αποδέκτης του Εθνικού Χάρτη ESG είναι η Πολιτεία, καθώς παρέχει τεκμηριωμένα και συγκρίσιμα δεδομένα για τη χάραξη, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση δημόσιων πολιτικών σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Για παράδειγμα, η δυνατότητα εντοπισμού συστημικών κενών και αναδυόμενων τάσεων ενισχύει την αποτελεσματικότερη κατανομή πόρων.
Ταυτόχρονα, η πλατφόρμα απευθύνεται στην επιχειρηματική κοινότητα, προσφέροντας ένα εργαλείο αποτύπωσης και αυτοαξιολόγησης των ESG επιδόσεων. Με αυτόν τον τρόπο, ενισχύεται η διαφάνεια, διευκολύνεται η προσαρμογή στις αυστηρότερες απαιτήσεις της ευρωπαϊκής οδηγίας CSRD και βελτιώνεται η πρόσβαση σε βιώσιμα χρηματοδοτικά σχήματα.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η αξιοποίηση από τον χρηματοπιστωτικό και επενδυτικό τομέα, όπου τα ESG δεδομένα αποτελούν βασικό παράγοντα αξιολόγησης κινδύνων και επενδυτικών αποφάσεων.
Σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, οι Δήμοι και οι Περιφέρειες μπορούν να αξιοποιούν τα δεδομένα του Χάρτη για τον σχεδιασμό στοχευμένων πολιτικών βιώσιμης ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής. Η δυνατότητα γεωγραφικής ανάλυσης ενισχύει την τεκμηρίωση παρεμβάσεων και τη συμμετοχή σε εθνικά και ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα.
Πέρα από τους άμεσους θεσμικούς χρήστες, ο Εθνικός Χάρτης ESG Δεδομένων λειτουργεί και ως πολύτιμος πόρος γνώσης για την ερευνητική κοινότητα. Παράλληλα, η πλατφόρμα μπορεί να αξιοποιηθεί από δημοσιογράφους και μέσα ενημέρωσης ως αξιόπιστη πηγή τεκμηριωμένης πληροφόρησης, συμβάλλοντας στη βελτίωση της ποιότητας του δημόσιου διαλόγου γύρω από ζητήματα περιβάλλοντος, κοινωνίας και διακυβέρνησης. Αντίστοιχα, πολίτες μπορούν να αντλούν στοιχεία για την αξιολόγηση πρακτικών και την ενίσχυση της δημόσιας λογοδοσίας.
Συμμετοχή του ΕΚΤ στο 5ο ESG Universe Forum 2026
Στο 5ο ESG Universe Forum 2026, που διοργάνωσε η SmartPress S.A., την Πέμπτη 4 Ιουνίου 2026 συμμετείχε ο Διευθυντής του ΕΚΤ Δρ Κυριάκος Τολιάς.
Στην ομιλία του, με θέμα «Η σημασία των δεδομένων, της τεκμηρίωσης και της καινοτομίας στο πεδίο της βιωσιμότητας και του ESG», αναφέρθηκε στη μετάβαση από το ESG reporting στην τεκμηρίωση, την ελεγκτική ετοιμότητα και την αξιοποίηση αξιόπιστων δεδομένων για τη λήψη αποφάσεων.
Σε ένα περιβάλλον όπου η βιωσιμότητα συνδέεται όλο και περισσότερο με τη διαφάνεια, τη διασφάλιση και τη χρηματοδότηση, τα δεδομένα δεν αποτελούν απλώς εργαλείο συμμόρφωσης. Αποτελούν προϋπόθεση για τεκμηρίωση, διαφάνεια και λήψη αποφάσεων με βάση μετρήσιμα και συγκρίσιμα στοιχεία.
Ευρωπαϊκή διάσταση και στρατηγική σημασία
Με σαφή εθνικό προσανατολισμό και ισχυρή εμπειρική βάση, η πλατφόρμα συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός αξιόπιστου πλαισίου δεδομένων για τη βιώσιμη ανάπτυξη, υποστηρίζοντας τον σχεδιασμό πολιτικών και την κατανόηση των τάσεων που επηρεάζουν την ελληνική οικονομία.
Ο Εθνικός Χάρτης δεδομένων ESG, που εντάσσεται οργανικά στο νέο οικοσύστημα δεδομένων του ΕΚΤ, ευθυγραμμίζεται πλήρως με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, τις απαιτήσεις της CSRD και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ. Με τον τρόπο αυτό φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στην ελληνική επιχειρηματική πραγματικότητα και τα διεθνή πρότυπα βιωσιμότητας, ενισχύοντας την πρόσβαση σε συγκρίσιμα και αξιόπιστα δεδομένα ESG.
Το ΕΚΤ βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς που διαθέτουν αξιόπιστα δεδομένα, με στόχο τη συνεχή ανάπτυξη της υποδομής του Εθνικού Χάρτη Δεδομένων ESG. Στο άμεσο μέλλον, το περιεχόμενο της πλατφόρμας θα εμπλουτιστεί με επικαιροποιημένα στοιχεία και θα διευρυνθεί με νέα σύνολα δεδομένων. Η εξέλιξη αυτή θα ενισχύσει τη δυνατότητα συστηματικής παρακολούθησης των επιδόσεων βιωσιμότητας της ελληνικής οικονομίας, επιτρέποντας τη δημιουργία πιο ολοκληρωμένων χρονοσειρών και τη διεύρυνση των δυνατοτήτων σύγκρισης μεταξύ επιχειρήσεων, κλάδων και περιφερειών. Με τον τρόπο αυτό, ο Εθνικός Χάρτης θα προσφέρει μια πιο σαφή και ολοκληρωμένη εικόνα της πορείας βιωσιμότητας της ελληνικής οικονομίας.
