Η ακραία ζέστη και η παρατεταμένη ξηρασία στην Ευρώπη θα μπορούσαν να μειώσουν το ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά περίπου 1% το 2026, προκαλώντας οικονομικές απώλειες της τάξης των 180 δισ. ευρώ, σύμφωνα με εκτίμηση της Triodos Bank. Μια τέτοια επίπτωση θα ήταν αρκετή για να εξανεμίσει την ανάπτυξη που είχε προβλεφθεί για το έτος και να οδηγήσει την ευρωπαϊκή οικονομία σε στασιμότητα.
Η μεγαλύτερη οικονομική επιβάρυνση αναμένεται να προέλθει από τη μείωση της παραγωγικότητας της εργασίας, με πρόσθετες απώλειες στη γεωργία, την παραγωγή ενέργειας, τις μεταφορές και τα logistics. Η έκθεση «Hot Summer Economics» εξετάζει επίσης το ανθρώπινο και οικολογικό κόστος της ακραίας ζέστης και της ξηρασίας, μεταξύ άλλων τους θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη, την πίεση στα συστήματα υγείας και τις σοβαρές ζημιές από δασικές πυρκαγιές.
Η παραγωγικότητα στο επίκεντρο των απωλειών
Η Triodos Bank εκτιμά ότι η απώλεια παραγωγικότητας λόγω της ακραίας ζέστης αντιστοιχεί κατά μέσο όρο σε περίπου 0,6% του ΑΕΠ της ΕΕ, αποτελώντας τη μεγαλύτερη και, σύμφωνα με την τράπεζα, περισσότερο τεκμηριωμένη οικονομική επίπτωση του φετινού καλοκαιριού. Η τράπεζα συνδέει τις υψηλές θερμοκρασίες με απώλειες στην παραγωγικότητα της εργασίας, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος του συνολικού εκτιμώμενου κόστους.
Στη γεωργία, η παραγωγή της ΕΕ αναμένεται να υποχωρήσει κατά 3% έως 7%, με τις απώλειες να συνοδεύονται από υψηλότερες τιμές τροφίμων. Η έκθεση εντοπίζει επίσης περιορισμούς στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και υψηλότερες τιμές ρεύματος, καθώς και προβλήματα στις οδικές και σιδηροδρομικές μεταφορές και στην εσωτερική ναυσιπλοΐα.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Triodos Bank, Hans Stegeman, ανέφερε ότι το φετινό καλοκαίρι δείχνει πως η κλιματική αλλαγή αποτελεί ήδη οικονομικό κίνδυνο με άμεσες επιπτώσεις στις ζωές των ανθρώπων, στους εργαζομένους και στην ευημερία στην Ευρώπη. Όπως σημείωσε, απώλεια 1% του ΑΕΠ μέσα στο έτος θα σήμαινε στασιμότητα και πραγματικό οικονομικό κόστος, ενώ προειδοποίησε ότι οι συνέπειες μπορεί να γίνουν μεγαλύτερες χωρίς ταχεία και ισχυρή δράση για τον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής.
Μεγαλύτερες πιέσεις σε Γαλλία και Νότια Ευρώπη
Οι επιπτώσεις διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των χωρών. Η Γαλλία αναμένεται να υποστεί το μεγαλύτερο πλήγμα, με τον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ της να μπορεί να μειωθεί κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες, εξέλιξη που θα μπορούσε να οδηγήσει σε συρρίκνωση της οικονομίας κατά 0,6%.
Σημαντικές απώλειες προβλέπονται επίσης για την Ιταλία και την Ισπανία και, σε μικρότερο βαθμό, για το Βέλγιο. Στην Ολλανδία, η εκτιμώμενη μείωση του ρυθμού ανάπτυξης κατά 0,8 ποσοστιαίες μονάδες θα άφηνε την οικονομία σε γενικές γραμμές στάσιμη. Η Πολωνία εκτιμάται ότι θα επηρεαστεί λιγότερο, καθώς αναμένεται να καταγράψει λιγότερες ημέρες με εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες.
Προσαρμογή και περιορισμός της κλιματικής αλλαγής
Η Triodos Bank ζητεί μέτρα προσαρμογής, όπως καλύτερη μόνωση των κτιρίων, υποδομές ανθεκτικότερες στις κλιματικές επιπτώσεις, προσαρμογή του ωραρίου εργασίας και πιο ισότιμη πρόσβαση σε μέσα ψύξης. Εκτιμά, ωστόσο, ότι τέτοιες παρεμβάσεις μπορούν να περιορίσουν μόνο μέρος των οικονομικών απωλειών.
Η τράπεζα υποστηρίζει ότι η ισχυρότερη αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αποτελεί το βασικό μέσο για την αποτροπή μεγαλύτερου κόστους και καλεί τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να συνδυάσουν την ταχεία απανθρακοποίηση με πολιτικές που περιορίζουν τη συνολική χρήση ενέργειας και υλικών. Προειδοποιεί για τον κίνδυνο ενός φαύλου κύκλου, στον οποίο οι κλιματικές ζημιές αποδυναμώνουν την ανάπτυξη και η οικονομική επιβράδυνση οδηγεί στη συνέχεια σε χαλάρωση της κλιματικής πολιτικής.
