Το 66% των επιχειρήσεων της Αττικής που συμμετείχαν σε έρευνα του Παρατηρητηρίου Ανταγωνιστικότητας και Επιχειρηματικότητας δηλώνει ότι δραστηριοποιείται ήδη εκτός Ελλάδας, με τη διεθνοποίησή τους να βασίζεται κυρίως στις εξαγωγές και σε άλλες εμπορικές συναλλαγές. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από το Παρατηρητήριο σε συνεργασία με την Grant Thornton, με τη συμμετοχή 244 επιχειρήσεων του Λεκανοπεδίου, και καταγράφει ταυτόχρονα περιορισμένη χρήση μορφών διεθνούς παρουσίας που απαιτούν μεγαλύτερη επένδυση και μακροχρόνια δέσμευση.
Οι άμεσες εξαγωγές προϊόντων και υπηρεσιών αποτελούν τη συχνότερη μορφή διεθνούς δραστηριότητας, με ποσοστό 50%, ενώ ακολουθούν οι εισαγωγές πρώτων υλών και εξαρτημάτων με 45% και οι συνεργασίες με αντιπροσώπους. Η πρόσβαση σε νέες αγορές και η διεύρυνση του πελατολογίου αποτελούν τα βασικά κίνητρα για την ανάπτυξη δραστηριότητας στο εξωτερικό, ενώ οι επιχειρήσεις συνδέουν τη διεθνή παρουσία με αύξηση του κύκλου εργασιών, διεύρυνση της πελατειακής βάσης και μικρότερη έκθεση στις διακυμάνσεις της εγχώριας οικονομίας.
Περιορισμένη στρατηγική οργάνωση
Παρά την έκταση της διεθνούς δραστηριότητας, η μελέτη διαπιστώνει ότι μόνο περιορισμένο μέρος των επιχειρήσεων διαθέτει ολοκληρωμένη στρατηγική διεθνούς ανάπτυξης. Σε αρκετές περιπτώσεις, η παρουσία στο εξωτερικό αναπτύσσεται αποσπασματικά, χωρίς σαφή επιλογή αγορών, οργανωμένο σχέδιο εισόδου, συγκεκριμένους στόχους και σταθερό μηχανισμό αξιολόγησης των αποτελεσμάτων.
Στα βασικά εμπόδια περιλαμβάνονται το υψηλό ενεργειακό και λειτουργικό κόστος, η γραφειοκρατία, οι δυσκολίες χρηματοδότησης, η ανεπαρκής πληροφόρηση για τις αγορές του εξωτερικού και οι περιορισμένες οργανωτικές δυνατότητες. Οι δυσκολίες είναι εντονότερες για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες δεν διαθέτουν πάντοτε τα στελέχη και τους πόρους που απαιτούνται για συστηματική διεθνή ανάπτυξη.
Στήριξη πέρα από τη χρηματοδότηση
Η έρευνα καταγράφει ανάγκες που υπερβαίνουν την πρόσβαση σε κεφάλαια. Οι επιχειρήσεις ζητούν αξιόπιστη πληροφόρηση για αγορές-στόχους, συμβουλευτική καθοδήγηση, ανάπτυξη εξαγωγικών δεξιοτήτων, βοήθεια στην αναζήτηση συνεργατών και υποστήριξη στην επιλογή του κατάλληλου τρόπου εισόδου σε κάθε αγορά. Παράλληλα, θεωρούν ότι οι διαθέσιμες δράσεις δημόσιας υποστήριξης χρειάζονται απλούστευση, καλύτερη οργάνωση και ευκολότερη πρόσβαση.
Η προτεινόμενη στρατηγική του «Athens Forward» προβλέπει τη δημιουργία ενός συνεκτικού περιφερειακού οικοσυστήματος εξωστρέφειας, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να μετακινηθούν από μεμονωμένες εξαγωγικές κινήσεις σε περισσότερο οργανωμένη και σταθερή διεθνή παρουσία. Η Περιφέρεια Αττικής τοποθετεί τον ρόλο της συμπληρωματικά προς τους εθνικούς φορείς, με παρεμβάσεις σε τρία επίπεδα: κάλυψη εξειδικευμένων αναγκών που δεν εξυπηρετούνται επαρκώς από τα εθνικά εργαλεία, οργάνωση μιας σαφέστερης διαδρομής διεθνούς ανάπτυξης και διασύνδεση των επιχειρήσεων με επιμελητήρια, επαγγελματικούς συνδέσμους, φορείς οικονομικής διπλωματίας, πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα και συμβούλους της αγοράς.
Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στο τρίτο θεματικό webinar του Παρατηρητηρίου, με τίτλο «Εξωστρέφεια των Επιχειρήσεων της Αττικής: Από τις Εξαγωγές στη Διεθνή Παρουσία». Εκπρόσωποι επιχειρήσεων, θεσμικών και παραγωγικών φορέων και ειδικοί της αγοράς συζήτησαν τις δυσκολίες πρόσβασης στις διεθνείς αγορές, τη χρηματοδότηση, τις εξαγωγικές δεξιότητες και την ανάγκη σταθερότερων διαύλων συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων και φορέων υποστήριξης.
1.044 επενδυτικά σχέδια μέσω του «Attiki On»
Στο χρηματοδοτικό σκέλος, μέσω του προγράμματος «Attiki On» εγκρίθηκαν 1.044 επενδυτικά σχέδια, συνολικής χρηματοδότησης 95,5 εκατ. ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους της Περιφέρειας Αττικής. Η δράση αφορά μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις και καλύπτει επενδύσεις σε ψηφιακό και τεχνολογικό μετασχηματισμό, ενεργειακή αναβάθμιση, παραγωγικότητα, ανταγωνιστικότητα και δημιουργία ή διατήρηση θέσεων εργασίας.
Ο Περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς δήλωσε ότι στόχος είναι η εξωστρέφεια να αποκτήσει περισσότερο οργανωμένο χαρακτήρα, με σαφείς στόχους, γνώση των διεθνών αγορών και σταθερές συνεργασίες. «Ερχόμαστε να καλύψουμε κενά, να οργανώσουμε καλύτερα τη διαδρομή των επιχειρήσεων προς τις διεθνείς αγορές και να φέρουμε πιο κοντά όλους όσοι μπορούν να συμβάλουν στην επιτυχία τους», ανέφερε.
Το «Athens Forward» προχωρά στην τέταρτη θεματική έρευνα, με αντικείμενο την αντιμετώπιση κρίσεων, επιχειρησιακών κινδύνων και την προσαρμογή σε αλλαγές. Η έρευνα θα εξετάσει την ετοιμότητα των επιχειρήσεων απέναντι σε φυσικές καταστροφές, οικονομικές αναταράξεις, τεχνολογικές αλλαγές, κυβερνοαπειλές και άλλους επιχειρησιακούς κινδύνους, καθώς και τις στρατηγικές που εφαρμόζουν για τη διαχείριση κρίσεων και τη διασφάλιση της επιχειρησιακής συνέχειας.
