Οι συναλλαγές μέσω agentic commerce σε χρήση B2B και B2C προβλέπεται να φτάσουν τις 120 δισ. ετησίως έως το 2031, από περίπου 620 εκατ. το 2026, σύμφωνα με νέα μελέτη της Juniper Research. Η πρόβλεψη αντιστοιχεί σε αύξηση άνω του 19.000% και τοποθετεί την αυτόνομη εκτέλεση αγορών από AI agents στο επίκεντρο της επόμενης φάσης του ηλεκτρονικού εμπορίου.
Ως agentic commerce ορίζεται η διαδικασία κατά την οποία συστήματα τεχνητής νοημοσύνης λαμβάνουν αποφάσεις αγοράς και πραγματοποιούν συναλλαγές για λογαριασμό του χρήστη. Η αγορά βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, με τα περισσότερα πιλοτικά έργα να αφορούν B2C εφαρμογές, όμως η Juniper Research βλέπει ιδιαίτερο πεδίο ανάπτυξης στις εταιρικές αγορές.
Η ευκαιρία των εταιρικών αγορών
Στο B2B, οι προμήθειες ακολουθούν ήδη σε μεγάλο βαθμό δομημένες διαδικασίες, μέσα από πλατφόρμες διαχείρισης εταιρικών ταξιδιών και λύσεις procure-to-pay. Η δομή αυτή μπορεί να διευκολύνει την ενσωμάτωση των agents, καθώς η αγορά χρειάζεται να συνδεθεί με πεπερασμένο αριθμό εταιρικών πλατφορμών αντί με το εξαιρετικά κατακερματισμένο σύνολο των ηλεκτρονικών καταστημάτων.
Η δυνατότητα των agents να αναλύουν αιτήματα σε κριτήρια όπως η τιμή, η περιγραφή προϊόντος και ο χρόνος παράδοσης, να αναζητούν δεδομένα αποθεμάτων μέσω APIs και να κατατάσσουν επιλογές με βάση τις προτιμήσεις του χρήστη αποτελεί βασικό στοιχείο αυτής της μετάβασης. Η ίδια τεχνολογία μπορεί να αξιοποιεί στοιχεία από προηγούμενες συναλλαγές για πιο στοχευμένες προτάσεις και για την προσαρμογή επαναλαμβανόμενων παραγγελιών.
Η Juniper Research τονίζει, ωστόσο, ότι η επιτυχία του μοντέλου στις επιχειρήσεις θα εξαρτηθεί από την ελεγξιμότητα και την επεξηγηματικότητα των αποφάσεων αγοράς. Οι πλατφόρμες καλούνται να εντοπίζουν με σαφήνεια την πρόθεση του εργαζομένου και να ενσωματώνουν όρια δαπανών και ελέγχους που απορρέουν από τις εταιρικές πολιτικές εξόδων.
«Οι επιχειρήσεις επενδύουν δυναμικά σε συστήματα AI για να αυξήσουν την αποδοτικότητα και οι προμήθειες θα είναι η επόμενη περιοχή που θα επηρεαστεί από τα εργαλεία αυτά», δήλωσε ο Nick Maynard, VP of Research στη Juniper Research. «Για να πετύχουν, τα συστήματα AI πρέπει να μπορούν να τηρούν τους αυστηρούς περιορισμούς των διαδικασιών προμηθειών, διαφορετικά οι επιχειρήσεις θα χάσουν γρήγορα την εμπιστοσύνη τους».
Εμπιστοσύνη, ασφάλεια και ποιότητα δεδομένων
Η εμπιστοσύνη παραμένει το βασικό εμπόδιο για τη μαζική υιοθέτηση. Οι χρήστες καλούνται να δώσουν στους agents πρόσβαση σε προσωπικά και οικονομικά δεδομένα, καθώς και εξουσιοδότηση να πραγματοποιούν συναλλαγές. Για τους εμπόρους, το ζητούμενο αφορά τη νομιμότητα και την ακρίβεια των συναλλαγών, καθώς λανθασμένες ή ανεπιθύμητες αγορές μπορούν να οδηγήσουν σε αμφισβητήσεις χρεώσεων και πρόσθετο διαχειριστικό κόστος.
Η ανάλυση επισημαίνει επίσης τον κίνδυνο ανακριβών πληροφοριών από μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, τις επιθέσεις χειραγώγησης εντολών και την αβεβαιότητα γύρω από την ευθύνη σε περίπτωση μη εξουσιοδοτημένης συναλλαγής. Οι agents λειτουργούν σε ανοικτότερο περιβάλλον από τα παραδοσιακά συστήματα λογισμικού, αλληλεπιδρώντας συχνά με εξωτερικά APIs και ιστοσελίδες, γεγονός που αυξάνει την έκθεσή τους σε κακόβουλες εισόδους.
Καθοριστική θα είναι και η ποιότητα των διαθέσιμων δεδομένων. Ελλιπείς ή ασυνεπείς πληροφορίες προϊόντων μπορούν να επηρεάσουν την αναζήτηση και την κατάταξη επιλογών, ενώ οι επιχειρήσεις με τυποποιημένα APIs ενδέχεται να αποκτήσουν ευκολότερη πρόσβαση στα νέα οικοσυστήματα σε σχέση με μικρότερους εμπόρους.
Πρωτόκολλα και πληρωμές
Η Juniper Research αναφέρεται στο Universal Commerce Protocol της Google ως μία προσπάθεια δημιουργίας κοινού πλαισίου για την επικοινωνία χρηστών, agents και επιχειρήσεων. Το πρωτόκολλο καλύπτει λειτουργίες όπως η αναζήτηση προϊόντων, το καλάθι αγορών, η ταυτοποίηση, το checkout και η παραγγελία, με αξιοποίηση APIs, Model Context Protocol και Agent2Agent.
Η αγορά θα χρειαστεί επίσης νέους μηχανισμούς για την επαλήθευση ταυτότητας και πρόθεσης των agents. Η Mastercard έχει παρουσιάσει το Verifiable Intent, ένα πρότυπο επίπεδο εμπιστοσύνης που συνδέει ταυτότητα, πρόθεση και ενέργεια σε ενιαίο αρχείο, παρέχοντας τεκμήρια για την εξουσιοδότηση συναλλαγών.
Η Juniper Research προβλέπει ότι η συνολική δαπάνη μέσω agentic commerce θα φτάσει τα 1,5 τρισ. δολάρια το 2030. Η ανάλυση προτείνει πιλοτικές εφαρμογές χαμηλότερης αξίας και περιορισμένου ρίσκου, όπως οι αυτοματοποιημένες ανανεώσεις παραγγελιών, πριν από την ευρύτερη ανάθεση πιο σύνθετων αγορών σε agents.
