Το 83% των επιχειρήσεων που συμμετείχαν σε έρευνα σε επτά ευρωπαϊκές χώρες δηλώνει ότι το κανονιστικό βάρος στην ΕΕ εμποδίζει τις επενδύσεις του στον ψηφιακό μετασχηματισμό και στην επέκταση πέρα από την εγχώρια αγορά. Η γραφειοκρατία παραμένει το μεγαλύτερο επενδυτικό εμπόδιο για τις επιχειρήσεις του δείγματος, οι οποίες ζητούν ταχύτερες εγκρίσεις και απλούστερες διαδικασίες για να επενδύσουν περισσότερο εντός της Ένωσης.
Τα ευρήματα προέρχονται από την EU Family Business Survey 2026. Η Edelman Intelligence, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο ifo, διεξήγαγε την έρευνα για λογαριασμό του Ιδρύματος Οικογενειακών Επιχειρήσεων, με τη συμμετοχή 2.100 επικεφαλής επιχειρήσεων, περίπου το 80% των οποίων διοικεί οικογενειακές επιχειρήσεις διαφορετικών μεγεθών. Το δείγμα καλύπτει τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Ολλανδία, την Πολωνία και τη Σουηδία. Οι τρεις τελευταίες χώρες προστέθηκαν στη φετινή έρευνα, ενώ οι υπόλοιπες τέσσερις είχαν συμμετάσχει και στην προηγούμενη, το 2025.
Το κόστος συμμόρφωσης επιβαρύνει τις επενδύσεις
Στο σύνολο των επτά χωρών, το 26% των επιχειρήσεων εκτιμά ότι το κόστος κανονιστικής συμμόρφωσης υπερβαίνει το 7% των ετήσιων εσόδων του, ενώ το 29% το τοποθετεί κάτω από το 3%. Το ποσοστό των επιχειρήσεων που αναφέρει κόστος άνω του 7% φτάνει το 34% στη Γερμανία και το 28% στη Σουηδία.
Η διοικητική πολυπλοκότητα απορροφά πόρους τους οποίους οι επιχειρήσεις θα προτιμούσαν να διαθέσουν στην καινοτομία, στον ψηφιακό μετασχηματισμό, στις υποδομές και στις δεξιότητες. Παρότι υποδέχονται θετικά τις προσπάθειες απλοποίησης, πολλές αμφιβάλλουν ότι αυτές θα προσφέρουν ουσιαστική ελάφρυνση, με την επιφυλακτικότητα να εμφανίζεται ιδιαίτερα έντονη στη Γερμανία. Οι προσδοκίες για ταχύτερες εγκρίσεις και κατάργηση περιττών ρυθμίσεων παραμένουν χαμηλές, ενώ οι απόψεις για την απλοποίηση πρόσφατα θεσπισμένων κανόνων είναι θετικότερες.
Οι προϋποθέσεις για περισσότερες επενδύσεις στην ΕΕ
Οι ταχύτερες διαδικασίες έγκρισης βρίσκονται στην κορυφή των παραγόντων που θα έκαναν την ΕΕ πιο ελκυστική για επενδύσεις, με ποσοστό 41%. Ακολουθούν το χαμηλότερο κόστος εργασίας με 39%, ενώ η μεγαλύτερη ευελιξία των κανόνων της αγοράς εργασίας και η ισχυρότερη οικονομική ανάπτυξη συγκεντρώνουν από 35%. Οι απαντήσεις αφορούν τις αλλαγές που οι επιχειρήσεις θεωρούν αναγκαίες για να ενισχυθούν οι επενδύσεις εντός της Ένωσης αντί εκτός αυτής.
Οι επιφυλάξεις για την οικονομική ελκυστικότητα της ΕΕ συνυπάρχουν με τη συνεχιζόμενη επενδυτική δραστηριότητα. Επιχειρήσεις στην Πολωνία, στη Σουηδία και στη Γερμανία εκφράζουν ιδιαίτερα την άποψη ότι η ΕΕ έγινε λιγότερο ελκυστική οικονομικά την τελευταία διετία. Ωστόσο, οι γερμανικές και σουηδικές επιχειρήσεις ήταν οι μεγαλύτεροι επενδυτές στην ΕΕ μεταξύ των χωρών της έρευνας κατά την ίδια περίοδο, τόσο στην εγχώρια αγορά τους όσο και σε άλλα κράτη μέλη.
Οι βραχυπρόθεσμες προσδοκίες έχουν εξασθενήσει, καθώς κατά μέσο όρο μόνο περίπου οι μισές επιχειρήσεις αναμένουν μεγαλύτερη επιχειρηματική επιτυχία τον επόμενο χρόνο. Η Γερμανία καταγράφει την εντονότερη επιδείνωση της βραχυπρόθεσμης επιχειρηματικής εμπιστοσύνης, παρότι οι οικογενειακές επιχειρήσεις εξακολουθούν να εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε βάθος χρόνου.
Προτεραιότητα στις ενιαίες διαδικασίες και στην ενέργεια
Για την περαιτέρω ενοποίηση της ενιαίας αγοράς, το 45% προκρίνει απλούστερες διοικητικές διαδικασίες και λιγότερο κατακερματισμένους κανόνες. Ακολουθούν οι πιο ανταγωνιστικές ενεργειακές αγορές στην ΕΕ με 39% και η άρση των διασυνοριακών εμποδίων με 35%. Οι καλύτερα διασυνδεδεμένες ενεργειακές αγορές έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα για τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις.
Στη φορολογία, οι επιχειρήσεις ζητούν χαμηλότερους συντελεστές στα κέρδη, αλλά κυρίως απλούστερη και σταθερότερη πολιτική. Οι συμμετέχοντες από τη Γερμανία, τη Σουηδία και την Πολωνία κρίνουν ιδιαίτερα δυσμενή τα εγχώρια φορολογικά τους συστήματα σε συγκριτικούς όρους. Για την ευρύτερη υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης, αναφέρουν ως βασικές προϋποθέσεις τις δεξιότητες, τη σαφήνεια του κανονιστικού πλαισίου και την εναρμόνιση των κανόνων.
Ο David Deißner, γενικός διευθυντής του Ιδρύματος Οικογενειακών Επιχειρήσεων, επισημαίνει ότι οι επιχειρήσεις εκτιμούν ιδιαίτερα την ενιαία αγορά και στηρίζουν τις προσδοκίες τους στην Ευρώπη, αλλά έχουν περιορισμένη εμπιστοσύνη στους θεσμούς της ΕΕ. Χαρακτηρίζει ανησυχητικά χαμηλή την πεποίθησή τους ότι οι πρωτοβουλίες Omnibus για τη μείωση της γραφειοκρατίας θα επιφέρουν θετικές αλλαγές.
