Η Ελλάδα ανεβαίνει στην 61η θέση μεταξύ 165 χωρών και δικαιοδοσιών στον Δείκτη Οικονομικής Ελευθερίας στον Κόσμο 2026, κερδίζοντας δύο θέσεις στην παγκόσμια κατάταξη, αλλά υποχωρεί στην 25η θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συνολική βαθμολογία της διαμορφώνεται σε 7,17/10, έναντι 7,01/10 στην περσινή έκδοση του δείκτη, που δημοσιεύει το ΚΕΦΙΜ σε συνεργασία με το καναδικό Fraser Institute.
Η φετινή μελέτη βασίζεται σε στοιχεία του 2024 και τοποθετεί τη χώρα στο δεύτερο τεταρτημόριο της κατάταξης. Η Ελλάδα βελτιώνει τη βαθμολογία της σε τέσσερις από τους πέντε τομείς που εξετάζονται, με τη μεγαλύτερη αύξηση στο μέγεθος του κράτους. Στο νομικό σύστημα και τα δικαιώματα ιδιοκτησίας καταγράφεται οριακή υποχώρηση, ενώ η βελτίωση στη σταθερότητα του νομίσματος συνοδεύεται από πτώση της σχετικής θέσης.
Η θέση της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Η μετακίνηση από την 63η στην 61η θέση παγκοσμίως συνδυάζεται με υποχώρηση από την 24η στην 25η θέση στην ΕΕ. Από τα κράτη-μέλη, χαμηλότερα στη διεθνή κατάταξη βρίσκονται η Κροατία, στην 64η θέση, και η Πολωνία, στην 65η. Η Ελλάδα ισοβαθμεί με το Μπρουνέι και τις Φιλιππίνες, ενώ αμέσως υψηλότερα βρίσκεται η Σαουδική Αραβία.
Ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, χαρακτηρίζει τη βελτίωση μικρή αλλά ουσιαστική. Ερμηνεύει, ωστόσο, την υποχώρηση στην ευρωπαϊκή κατάταξη ως ένδειξη ότι οι χώρες με τις οποίες η Ελλάδα ανταγωνίζεται για επενδύσεις, ανθρώπους και ευκαιρίες προχωρούν γρηγορότερα. Κατά την εκτίμησή του, ο ρυθμός της ελληνικής προόδου παραμένει ανεπαρκής για να κλείσει η απόσταση από την υπόλοιπη Ευρώπη.
Οι επιδόσεις στους πέντε τομείς
Στο μέγεθος του κράτους, η βαθμολογία αυξάνεται από 4,89 σε 5,24/10, με την Ελλάδα να καταλαμβάνει την 144η θέση. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη βελτίωση βαθμολογίας μεταξύ των πέντε πεδίων, αλλά και για τη χαμηλότερη επιμέρους θέση της χώρας στη φετινή έκδοση.
Στην ελευθερία του διεθνούς εμπορίου, η επίδοση ενισχύεται από 8,43 σε 8,65/10 και αντιστοιχεί στην 30ή θέση, την υψηλότερη επιμέρους κατάταξη της Ελλάδας. Στο κανονιστικό περιβάλλον, η βαθμολογία ανεβαίνει από 6,46 σε 6,64/10, με τη χώρα στην 70ή θέση.
Η σταθερότητα του νομίσματος συγκεντρώνει την υψηλότερη ελληνική βαθμολογία, 9,09/10, έναντι 9,03 στην περσινή έκδοση. Η χώρα κατατάσσεται 49η στον συγκεκριμένο τομέα, με τη σχετική θέση της να υποχωρεί παρά την οριακή αύξηση της βαθμολογίας. Στο νομικό σύστημα και τα δικαιώματα ιδιοκτησίας, η επίδοση μειώνεται από 6,23 σε 6,22/10 και η Ελλάδα βρίσκεται στην 46η θέση.
Η διεθνής εικόνα και η μέτρηση του δείκτη
Το Χονγκ Κονγκ βρίσκεται στην κορυφή της παγκόσμιας κατάταξης. Ακολουθούν η Ελβετία, η Σιγκαπούρη, η Νέα Ζηλανδία και οι Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ την τελευταία θέση καταλαμβάνει η Βενεζουέλα. Η έκθεση επισημαίνει ότι η οικονομική ελευθερία διεθνώς παραμένει χαμηλότερα από τα επίπεδα πριν από την πανδημία.
Στη σύγκριση των δύο ακραίων τεταρτημορίων, η μελέτη καταγράφει μεγάλες διαφορές στο εισόδημα και στο προσδόκιμο ζωής. Στο 25% των χωρών με τις υψηλότερες επιδόσεις, το μέσο εισόδημα είναι σχεδόν επτά φορές υψηλότερο και οι άνθρωποι ζουν κατά μέσο όρο 14 χρόνια περισσότερο σε σχέση με το 25% των χωρών με τις χαμηλότερες επιδόσεις.
Το ΚΕΦΙΜ συνδέει τις υψηλότερες επιδόσεις οικονομικής ελευθερίας με υψηλότερα μέσα εισοδήματα ακόμη και για το φτωχότερο 10% του πληθυσμού. Αναφέρει επίσης ότι στις οικονομικά πλέον ελεύθερες χώρες οι πολίτες εργάζονται λιγότερες ώρες την εβδομάδα και δηλώνουν μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή τους.
Ο δείκτης μετρά τον βαθμό στον οποίο οι θεσμοί και οι πολιτικές επιτρέπουν στους πολίτες να πραγματοποιούν τις δικές τους οικονομικές επιλογές. Η αξιολόγηση εξετάζει παράγοντες όπως το κράτος δικαίου, η προστασία της ιδιοκτησίας, η σταθερότητα του νομίσματος, η φορολογία και το κανονιστικό περιβάλλον, που συνδέονται με την εργασία, την επιχειρηματική δραστηριότητα, τις συναλλαγές, τη σύναψη συμβάσεων και την αξιοποίηση της περιουσίας. Βασίζεται σε 46 επιμέρους δείκτες και υποδείκτες, οργανωμένους στα πέντε πεδία αξιολόγησης. Την ετήσια μελέτη εκπονεί το Fraser Institute σε συνεργασία με το Economic Freedom Network, το διεθνές δίκτυο ανεξάρτητων ερευνητικών και εκπαιδευτικών οργανισμών στο οποίο συμμετέχει το ΚΕΦΙΜ για την Ελλάδα.
