Οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη στηρίζουν την παγκόσμια οικονομία απέναντι στις πιέσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή και του ακριβότερου ενεργειακού κόστους, σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Στην έκθεση World Economic Outlook του Οκτωβρίου 2026, το Ταμείο προειδοποιεί ότι τα περιθώρια προσαρμογής στενεύουν γρήγορα και ότι η ανθεκτικότητα κατανέμεται άνισα: οι οικονομίες που συμμετέχουν στην τεχνολογική αλυσίδα αξίας έχουν στηρίγματα που λείπουν από πολλούς εισαγωγείς ενέργειας.
Το ΔΝΤ προβλέπει παγκόσμια ανάπτυξη 3,1% το 2026 και 3,4% το 2027, ενώ εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα αυξηθεί στο 4,7% το 2026, προτού υποχωρήσει στο 4,1% το επόμενο έτος. Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας και τροφίμων τροφοδοτούν την προσωρινή επιτάχυνση του πληθωρισμού. Η δραστηριότητα στο πρώτο εξάμηνο του 2026 άντεξε περισσότερο από όσο αναμενόταν, καθώς η ισχυρή επενδυτική ζήτηση για τεχνητή νοημοσύνη περιόρισε μέρος των πιέσεων από τον πόλεμο και τις εμπορικές εντάσεις.
Η ανάπτυξη συγκεντρώνεται σε λιγότερες οικονομίες
Πίσω από τους παγκόσμιους μέσους όρους, οι αποκλίσεις μεγαλώνουν. Πλέον, 32 οικονομίες αντιστοιχούν στο 95% της παγκόσμιας ανάπτυξης, έναντι 54 τον Απρίλιο. Οι χώρες με περιορισμένη άμεση έκθεση στο πολεμικό σοκ και ισχυρή συμμετοχή στην τεχνολογική άνοδο διατηρούν ή ενισχύουν τη δραστηριότητά τους. Οι εξαγωγείς ενέργειας εκτός της άμεσης ζώνης σύγκρουσης ωφελούνται από ευνοϊκότερους όρους εμπορίου.
Η ζήτηση για ημιαγωγούς στηρίζει τις προβλέψεις για ανάπτυξη 10,7% στην Ταϊβάν και 3,3% στη Νότια Κορέα το 2026, με τη δεύτερη να επιταχύνει από 1,1% το 2025. Για τις ΗΠΑ, το Ταμείο προβλέπει ανάπτυξη 2,3% τόσο το 2026 όσο και το 2027, με στήριξη από την ιδιωτική κατανάλωση, τη δημοσιονομική πολιτική και τις τεχνολογικές επενδύσεις. Η Ινδία αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 7% και στα δύο έτη.
Στον αντίποδα, οι εισαγωγείς ενέργειας με μικρή σύνδεση με την τεχνολογική αλυσίδα αξίας αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος εισαγωγών, πιέσεις στις συναλλαγματικές ισοτιμίες και ασθενέστερα πραγματικά εισοδήματα. Τα περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια δυσκολεύουν την αντιστάθμιση αυτών των επιβαρύνσεων. Πολλές χώρες χαμηλού εισοδήματος ανήκουν σε αυτή την ομάδα, με κίνδυνο διεύρυνσης των εισοδηματικών ανισοτήτων μεταξύ χωρών και στο εσωτερικό τους.
Για την ευρωζώνη προβλέπεται ανάπτυξη μόλις 1,1% το 2026, υπό την πίεση του ενεργειακού κόστους και της αδύναμης καταναλωτικής εμπιστοσύνης. Η Μέση Ανατολή και η Κεντρική Ασία αναμένεται να καταγράψουν συρρίκνωση 0,3%, ενώ η ανάπτυξη της Κίνας προβλέπεται στο 4,5% το 2026 και στο 4% το 2027.
Ενεργειακοί περιορισμοί και επενδυτικός κίνδυνος
Η προσαρμογή των επιχειρήσεων, η αλλαγή διαδρομών των μεταφορών, η χρήση αποθεμάτων και η δημοσιονομική στήριξη έχουν συγκρατήσει το πλήγμα στην οικονομική δραστηριότητα. Ωστόσο, τα αποθέματα μειώνονται και οι αγορές εμπορευμάτων παραμένουν ευάλωτες. Περιορισμοί στην ενέργεια θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν ακόμη και την ώθηση που προσφέρουν οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.
Η ίδια επενδυτική άνοδος δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις. Μεγάλες δαπάνες κατευθύνονται σε ημιαγωγούς, κέντρα δεδομένων και παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, πριν εμφανιστούν ευρείας κλίμακας οφέλη παραγωγικότητας. Το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι μια επανεκτίμηση των προσδοκιών για κερδοφορία και παραγωγικότητα θα μπορούσε να περιορίσει απότομα τις επενδύσεις, να προκαλέσει διορθώσεις στις μετοχές και να δυσκολέψει τη χρηματοδότηση, με επιπτώσεις στις οικονομίες που συμμετέχουν στις τεχνολογικές αλυσίδες εφοδιασμού.
Η παρατεταμένη αβεβαιότητα και ο κατακερματισμός του εμπορίου θα μπορούσαν επίσης να επιβαρύνουν την εμπιστοσύνη και την αποδοτικότητα. Υπάρχουν και ευνοϊκότερα ενδεχόμενα: οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να διατηρηθούν περισσότερο και τα οφέλη παραγωγικότητας να εμφανιστούν ταχύτερα από τις παραδοχές της έκθεσης.
Λιγότερα περιθώρια για δημοσιονομική στήριξη
Οι αυξημένες αποδόσεις των κρατικών ομολόγων, το υψηλό χρέος και οι πιεστικές ανάγκες δαπανών κάνουν πιο επείγουσα την αποκατάσταση δημοσιονομικών περιθωρίων. Το δημόσιο χρέος των προηγμένων οικονομιών προβλέπεται να φτάσει στο 115% του ΑΕΠ έως το 2031, από 108% το 2025. Στις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες αναμένεται να αυξηθεί στο 84%, από 74%.
Το Ταμείο ζητεί αξιόπιστα σχέδια δημοσιονομικής προσαρμογής, με ενίσχυση εσόδων και εξορθολογισμό δαπανών. Για τα νοικοκυριά που πλήττονται από την ακρίβεια σε ενέργεια και τρόφιμα, εισηγείται προσωρινή και στοχευμένη εισοδηματική στήριξη, κυρίως προς τους πιο ευάλωτους, με διατήρηση των σημάτων των τιμών και χωρίς να διακυβεύονται οι στόχοι δημοσιονομικής βιωσιμότητας.
