Σε καθολική εφαρμογή τίθεται από την 1η Νοεμβρίου 2025 το σύστημα άμεσων πληρωμών IRIS, καθώς η αποδοχή του καθίσταται υποχρεωτική για το σύνολο των εμπορικών επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών.
Η ρύθμιση αφορά τόσο τα φυσικά σημεία πώλησης όσο και τα ηλεκτρονικά καταστήματα. Η απόφαση, που οριστικοποιήθηκε κατόπιν συνάντησης του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκου Πιερρακάκη, με την Διευθύνουσα Σύμβουλο της Διατραπεζικών Συστημάτων (ΔΙΑΣ), Σταυρούλα Καμπουρίδου, τον περασμένο Απρίλιο, στοχεύει στον εκσυγχρονισμό των συναλλαγών και, όπως είχε τονίσει ο Υπουργός, στον περιορισμό της φοροδιαφυγής.
Το Υπουργείο Οικονομικών έχει προβλέψει αυστηρές κυρώσεις για τη μη τήρηση του μέτρου. Οι επιχειρήσεις που από την 1η Νοεμβρίου δεν θα παρέχουν στους πελάτες τους τη δυνατότητα άμεσης πληρωμής μέσω IRIS θα βρίσκονται αντιμέτωπες με διοικητικά πρόστιμα ύψους 10.000 ή 20.000 ευρώ, ανάλογα με την κατηγορία των λογιστικών βιβλίων που τηρούν.
Για τους καταναλωτές, η χρήση του IRIS για αγορές θα είναι πλήρως δωρεάν, χωρίς καμία προμήθεια, με ημερήσιο όριο συναλλαγών που έχει οριστεί στα 500 ευρώ. Για τις επιχειρήσεις, το σύστημα προσφέρει σημαντικά χαμηλότερες χρεώσεις προμήθειας σε σύγκριση με τις αντίστοιχες των τραπεζικών καρτών, ενώ τα χρήματα πιστώνονται στον λογαριασμό τους εντός δευτερολέπτων, αντί να απαιτείται εκκαθάριση την επόμενη ημέρα.
Η απόφαση για την καθολική εφαρμογή του μέτρου στηρίζεται στην εκρηκτική ανάπτυξη του συστήματος. Στις μεταφορές μεταξύ ιδιωτών (P2P), οι χρήστες έχουν ξεπεράσει τα 4 εκατομμύρια (από 700.000 στα τέλη του 2020), ενώ μόνο το πρώτο οκτάμηνο του 2025 οι P2P συναλλαγές ξεπέρασαν τα 68 εκατομμύρια, σημειώνοντας αύξηση 86 φορές σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2020.
Αντίστοιχη δυναμική καταγράφεται και στις πληρωμές προς επαγγελματίες (P2B), όπου τα νεότερα στοιχεία δείχνουν πω; 565.000 ελεύθεροι επαγγελματίες χρησιμοποιούν ήδη το σύστημα. Από την αρχή του έτους, έχουν πραγματοποιήσει πάνω από 500.000 συναλλαγές, σημειώνοντας πενταπλάσια αύξηση σε σχέση με τις μόλις 100.000 του αντίστοιχου περσινού διαστήματος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε ο κ. Πιερρακάκης, μόνο κατά το πρώτο τετράμηνο του 2025, το σύνολο των συναλλαγών IRIS (P2P, P2B και E-commerce) έφτασε τα 27 εκατομμύρια, με τη συνολική αξία να ανέρχεται σε 2,6 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ ο Μάρτιος αποτέλεσε μήνα-ρεκόρ.
«Η διάδοση των άμεσων ψηφιακών πληρωμών είναι ένα ακόμη εργαλείο που περιορίζει τη φοροδιαφυγή και στηρίζει την ισότητα και τη φορολογική δικαιοσύνη», δήλωσε ο Υπουργός. Από την πλευρά της, η κα Καμπουρίδου τόνισε ότι η ΔΙΑΣ φέρνει «μια εθνική, άμεση και ασφαλή λύση» σε συντονισμένη προσπάθεια «με τις τράπεζες και τους acquirers (παρόχους αποδοχής συναλλαγών), που αποτελούν κομμάτι της αλυσίδας».
