Το διαρκές χάσμα μεταξύ των προσδοκιών που τρέφουν οι πολίτες από τον επιχειρηματικό κόσμο και της πραγματικής εικόνας που αποκομίζουν από τη δράση του, αναδεικνύει η νέα έκθεση «Impact Monitor 2025» της SEC Newgate. Η πέμπτη ετήσια παγκόσμια έρευνα του διεθνούς ομίλου, η οποία ανέλυσε τις απόψεις περισσότερων από 20.000 πολιτών σε 20 χώρες, δημοσιεύεται ενόψει του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, που θα πραγματοποιηθεί από τις 19 έως τις 23 Ιανουαρίου 2026. Τα ευρήματα αποκαλύπτουν πως οι πολίτες αξιολογούν πλέον τους οργανισμούς με κριτήριο τον πραγματικό αντίκτυπο στις τοπικές κοινωνίες, γεγονός που υποδεικνύει ότι τα παγκόσμια πλαίσια ESG δεν λειτουργούν πάντοτε αποτελεσματικά σε τοπικό επίπεδο.
Οι πολίτες φαίνεται να αξιολογούν τους οργανισμούς βάσει των τοπικών θέσεων εργασίας που δημιουργούν και των επενδύσεων που πραγματοποιούν στην περιοχή τους, καθώς και της ανταπόκρισής τους σε τοπικές πιέσεις. Η έρευνα υπογραμμίζει ότι τα ζητήματα που θεωρούνται σημαντικά και οι θέσεις που κρίνονται αξιόπιστες διαφέρουν αισθητά από αγορά σε αγορά, δημιουργώντας μια σύνθετη πρόκληση για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις. Ο Fiorenzo Tagliabue, Group CEO της SEC Newgate, σχολιάζοντας τα ευρήματα, τόνισε πως η διαχείριση της εταιρικής φήμης έχει υποστεί σημαντικές μεταβολές, καθώς οι πολίτες κρίνουν τις επιχειρήσεις με βάση τον πραγματικό αντίκτυπο που έχουν στις κοινότητες όπου δραστηριοποιούνται.
Η πρόκληση προσαρμογής της παγκόσμιας στρατηγικής
Για τις πολυεθνικές εταιρείες, η μεγάλη πρόκληση εντοπίζεται στον συνδυασμό των διαφορετικών τοπικών προσδοκιών σε μία ενιαία παγκόσμια στρατηγική, η οποία όμως πρέπει να εφαρμόζεται με τρόπο σχετικό για κάθε τοπική αγορά. Σύμφωνα με τον κ. Tagliabue, αυτό απαιτεί βαθιά κατανόηση των τοπικών κοινωνιών, των ρυθμιστικών αρχών και των μέσων ενημέρωσης. Παρά το γεγονός ότι το Impact Monitor αποκαλύπτει ένα διαχρονικό έλλειμμα εμπιστοσύνης, καταγράφονται ενθαρρυντικά σημάδια προόδου τους τελευταίους δώδεκα μήνες. Οι αντιλαμβανόμενες επιδόσεις των οργανισμών παρουσιάζουν μικρή αλλά σταθερή βελτίωση, στοιχείο που υποδηλώνει ότι πολλοί οργανισμοί αφουγκράζονται προσεκτικότερα τις ανησυχίες των κοινοτήτων.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, το επιχειρηματικό μοντέλο που δίνει έμφαση σε όλους τους stakeholders παραμένει η δημοφιλέστερη προσέγγιση. Συγκεκριμένα, το 76% της παγκόσμιας κοινότητας πιστεύει ότι οι επιχειρήσεις οφείλουν να ενεργούν προς όφελος πελατών, εργαζομένων, προμηθευτών και τοπικών κοινωνιών, και όχι αποκλειστικά των μετόχων. Αυτή η πεποίθηση αντικατοπτρίζεται στην ισχυρή υποστήριξη προς τις επιχειρήσεις που επενδύουν στις τοπικές κοινωνίες και συνεργάζονται με υπεύθυνους προμηθευτές. Η σημασία της ευρύτερης κοινωνικής αξίας αναδεικνύεται ως καθοριστικός παράγοντας στη διαμόρφωση της εταιρικής στρατηγικής, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ουσιαστική προσφορά πέρα από τα στενά οικονομικά αποτελέσματα.
Αναφορικά με τα κριτήρια ESG, η εξοικείωση με τον όρο παραμένει περιορισμένη, καθώς ενώ το 57% των πολιτών δηλώνει ότι γνωρίζει τον όρο, μόλις το 24% κατανοεί σε βάθος τι σημαίνει στην πράξη. Ωστόσο, το ενδιαφέρον για τα σχετικά ζητήματα παραμένει υψηλό, με το 35% των συμμετεχόντων να δηλώνει υψηλό επίπεδο ενδιαφέροντος μετά την επεξήγηση της έννοιας. Οι πολίτες αναμένουν ενεργό ρόλο από τις επιχειρήσεις στην αντιμετώπιση περιβαλλοντικών προκλήσεων, ωστόσο η στήριξη μειώνεται όταν τα μέτρα οδηγούν σε υψηλότερο κόστος, αναδεικνύοντας το δίλημμα μεταξύ ουσιαστικού αντικτύπου και προσιτής τιμής.
Απαίτηση για δημόσια τοποθέτηση και διαφάνεια
Στα κοινωνικά ζητήματα, η απαίτηση για ενεργότερη εμπλοκή είναι σαφής, με 8 στους 10 πολίτες να επιθυμούν από τις επιχειρήσεις να τοποθετούνται δημόσια και να επικοινωνούν τις αξίες τους, ακόμη και αν αυτές δεν ευθυγραμμίζονται πλήρως με τις απόψεις των κυβερνήσεων. Καταγράφεται ευρεία στήριξη σε πρωτοβουλίες που προάγουν τη διαφορετικότητα, την ισότητα και τη συμπερίληψη. Παράλληλα, η διακυβέρνηση παραμένει τομέας που απαιτεί βελτίωση, καθώς η διαφάνεια αναδεικνύεται ως το πιο αδύναμο σημείο. Λιγότεροι από τέσσερις στους δέκα, ήτοι το 38% παγκοσμίως, πιστεύουν ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις είναι επαρκώς ανοιχτές.
Η έρευνα αναδεικνύει την αυξανόμενη προτίμηση για την τοπική παραγωγή και απασχόληση. Περίπου 6 στους 10 πολίτες θα προτιμούσαν να δοθεί προτεραιότητα στην τοπική παραγωγή προϊόντων και στην πρόσληψη εργαζομένων από την τοπική αγορά, ακόμη και αν αυτό συνεπάγεται υψηλότερο κόστος. Μάλιστα, το 70% δηλώνει ότι θα είχε πιο θετική άποψη για μια επιχείρηση εάν αυτή διασφάλιζε την τοπική εφοδιαστική της αλυσίδα και κατέβαλλε φόρους στη χώρα δραστηριοποίησης. Οι πολίτες συνδέουν πλέον άμεσα αυτά τα τοπικά οφέλη με μια πιο θετική εταιρική φήμη και εικόνα.
Οι αντιλήψεις για τη συμπεριφορά των επιχειρήσεων διαφέρουν σημαντικά ανά κλάδο. Στην κορυφή της κατάταξης βρίσκονται τα σούπερ μάρκετ, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και ο κλάδος της τεχνολογίας, με το 61% των ερωτηθέντων να τους αξιολογεί θετικά. Αντίθετα, τις χαμηλότερες αξιολογήσεις καταγράφουν ο κλάδος των αλκοολούχων ποτών με 45%, η εξορυκτική βιομηχανία με 48% και η χημική βιομηχανία με 49%. Σχετικά με την περιβαλλοντική δράση, το 70% θα είχε θετικότερη στάση απέναντι σε επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αν και το 40% θεωρεί ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις κάνουν ανεπαρκή προσπάθεια για τη μείωση των εκπομπών.
Η χαμηλή αισιοδοξία της ελληνικής κοινής γνώμης
Όσον αφορά την αισιοδοξία για την πορεία των χωρών, ο παγκόσμιος μέσος όρος των πολιτών που θεωρούν ότι η χώρα τους κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση βρίσκεται στο 48%. Η αισιοδοξία είναι υψηλότερη στη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ το κλίμα είναι αρνητικό σε χώρες όπως η Γαλλία και η Ιαπωνία. Στην Ελλάδα, μόλις το 27% πιστεύει ότι η χώρα κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Τα πέντε σημαντικότερα ζητήματα διεθνώς παραμένουν η υγειονομική περίθαλψη, η εγκληματικότητα, το κόστος ζωής, η οικονομία και η ασφάλεια τροφίμων.
Ειδικότερα για την Ελλάδα, η έρευνα δείχνει ότι η χώρα ευθυγραμμίζεται με τις παγκόσμιες τάσεις, αλλά ξεχωρίζει για τη χαμηλότερη ανοχή σε ελλείμματα διαφάνειας. Το 83% της ελληνικής κοινής γνώμης πιστεύει ότι οι επιχειρήσεις οφείλουν να λειτουργούν προς όφελος όλων των stakeholders, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από το 76% του παγκόσμιου μέσου όρου. Ωστόσο, η διαφάνεια αναδεικνύεται ως το αδύναμο σημείο, με μόλις το 30% των Ελλήνων να θεωρούν ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις είναι επαρκώς ανοιχτές, έναντι 38% παγκοσμίως. Η τοπική διάσταση στην Ελλάδα αποτελεί βασική προϋπόθεση για την εταιρική αξιοπιστία.
