Μπαίνεις σε μια επιχείρηση. Δεν χρειάζεσαι αναφορά H.R. Δεν χρειάζεσαι οργανόγραμμα. Σε λίγα λεπτά ξέρεις.
Το εργασιακό κλίμα δεν είναι πολιτική. Δεν είναι εγχειρίδιο. Δεν είναι ISO. Είναι καθημερινή συμπεριφορική πραγματικότητα. Οι ανθρώπινοι πόροι αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα βιωσιμότητας και ανάπτυξης μιας επιχείρησης.
Όμως το κλίμα στο οποίο εργάζονται δεν διαμορφώνεται μόνο από διαδικασίες και στρατηγικά πλάνα. Διαμορφώνεται από μικρές, επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές που δημιουργούν συνοχή ή ένταση. Το ερώτημα δεν είναι αν μια επιχείρηση «έχει καλό κλίμα».
Δεν σας έχει συμβεί να μπείτε σε μια επιχείρηση και να «νιώσετε» ότι κάτι λειτουργεί σωστά; Ότι υπάρχει μια θετική αύρα; Ή και το αντίθετο – ένα βαρύ και νωχελικό κλίμα;
Είτε ως εργαζόμενος είτε ως επισκέπτης, κάποιες φορές αντιλαμβάνεστε ότι υπάρχει θετικό κλίμα, συνεργασία και άνεση. Και άλλες φορές, χωρίς να μπορείτε να το εξηγήσετε με ακρίβεια, αισθάνεστε ένταση, απόσταση ή ψυχρότητα. Συχνά δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε ακριβώς το γιατί. Το αντιλαμβανόμαστε, αλλά δεν το αποκωδικοποιούμε.
Οι ερωτήσεις – δείκτες που θα ξεμπλοκάρουν τη σκέψη σας:
Παρακάτω επιχειρούμε να αποσαφηνίσουμε ποια είναι τα συγκεκριμένα, παρατηρήσιμα σημάδια που δημιουργούν αυτή την αίσθηση. Διαβάστε τις ερωτήσεις και απαντήστε εσωτερικά. Θα διαπιστώσετε ότι η απάντηση προκύπτει σχεδόν αυτονόητα.
-
Η αναγνώριση παρουσίας: Όταν κάποιος εισέρχεται στον χώρο, σηκώνεται το βλέμμα; Υπάρχει οπτική επαφή, χαιρετισμός, στοιχειώδης φιλοξενία;
-
Παράδειγμα: Σηκώνεται έστω ένα βλέμμα; Λέγεται ένα «καλημέρα»; Υπάρχει ένα νεύμα; Ή συνεχίζεται η πληκτρολόγηση σαν να μην μπήκε ποτέ άνθρωπος;
-
-
Η φυσικότητα της ατμόσφαιρας: Ακούγονται γέλια; Υπάρχει θετικό κλίμα; Ή επικρατεί ένταση και φωνές;
-
Παράδειγμα: Ακούγεται κάπου ένα φυσικό γέλιο; Ή ακούγονται φράσεις τύπου: «Πάλι καθυστέρησε;», «Τι έγινε τώρα πάλι;», «Δεν το είπαμε αυτό!».
-
-
Η ποιότητα της λεκτικής επικοινωνίας: Ο τόνος είναι σεβαστικός; Ή παρατηρείται ειρωνεία και αμυντική στάση;
-
Παράδειγμα: Ακούς: «Κωνσταντίνε, τι έγινε με αυτό;» ή «Βρε αγόρι, μην τρελαίνεσαι, θα σε βοηθήσω». Η διαφορά είναι μικρή στη λέξη, αλλά τεράστια στο κλίμα.
-
-
Η φυσική άνεση μεταξύ συναδέλφων: Η στάση σώματος δείχνει οικειότητα ή απόσταση;
-
Παράδειγμα: Πλησιάζει κάποιος κοντά για να δείξει κάτι στην οθόνη; Ακουμπά φιλικά στον ώμο; Ή μιλάνε όλοι από απόσταση, χωρίς οπτική επαφή;
-
-
Οι μη-εργασιακές μικρές συζητήσεις: Υπάρχει χώρος για ανθρώπινη επικοινωνία πέρα από την καθαρή εκτέλεση εργασίας;
-
Παράδειγμα: Ακούγεται ποτέ: «Χαλάζι ρίχνει έξω, χάλια θα γίνει το αυτοκίνητο, μόλις χθες το έπλυνα!» ή «Είδες το νέο Jurassic Park; Πολύ δυνατό, να πας!»; Ή είναι όλα αποκλειστικά επικοινωνίες για deadlines και email;
-
-
Η ανταπόκριση σε αίτημα συναδέλφου: Όταν κάποιος ζητά βοήθεια, η πρώτη αντίδραση είναι συνεργατική ή αμυντική;
-
Παράδειγμα: Μήπως ακούγονται φράσεις όπως: «Γιατί το δίνει σε μένα;» ή «Δεν με αφορά»; Ή μήπως η αντίδραση είναι: «Για πες, τι χρειάζεσαι; Θα το δω, απλά να ξέρεις θα σου απαντήσω την Πέμπτη γιατί έχω λίγο δουλίτσα».
-
-
Η σταθερότητα κλίματος παρουσία διοίκησης: Η ατμόσφαιρα αλλάζει όταν διέρχεται η διοίκηση;
-
Παράδειγμα: Σταματούν τα γέλια; Χαμηλώνουν απότομα οι τόνοι; Ανοίγουν βιαστικά αρχεία στις οθόνες;
-
-
Η φροντίδα του φυσικού χώρου: Τα γραφεία δείχνουν οργάνωση και προσωπική ταυτότητα ή εγκατάλειψη;
-
Παράδειγμα: Υπάρχει ένα μικρό διακοσμητικό; Ένα φυτό ζωντανό; Ή υπάρχουν χαρτιά πεταμένα και κούπες χωρίς τάξη;
-
-
Η συνύπαρξη πέρα από την εργασία: Υπάρχουν κοινά διαλείμματα και στιγμές αλληλεπίδρασης;
-
Παράδειγμα: Κανονίζουν να βγουν για καφέ μαζί; Συναντιούνται στην κουζίνα; Ή όλοι τρώνε μόνοι τους μπροστά σε μια οθόνη;
-
-
Η συνολική αύρα του χώρου: Η γενική αίσθηση είναι θετική ή βαριά;
-
Παράδειγμα: Μπαίνεις και λες: «Ωραίο περιβάλλον» ή νιώθεις μια ανεξήγητη πίεση;
-
Τι αποκαλύπτουν αυτοί οι δείκτες;
Οι παραπάνω δείκτες δεν προέρχονται από θεωρητικά μοντέλα management. Προκύπτουν από εμπειρία πεδίου, παρατήρηση και βασικές αρχές ψυχολογίας:
-
Δεν αξιολογούν πρόσωπα.
-
Δεν στοχοποιούν ρόλους.
-
Δεν δημιουργούν ενοχές.
Αποκαλύπτουν το επίπεδο εμπιστοσύνης, επικοινωνίας και εσωτερικής συνοχής. Το εργασιακό κλίμα δεν μετριέται με δηλώσεις. Μετριέται με συμπεριφορές, αίσθηση, προαίσθημα και ενσυναίσθηση.
Συμπέρασμα:
Το εργασιακό κλίμα δεν είναι αφηρημένη έννοια. Είναι μια καθημερινά ορατή πραγματικότητα. Αν θέλουμε μια πιο οργανωμένη και βιώσιμη επιχείρηση, το πρώτο βήμα δεν είναι η αλλαγή εργαλείων. Είναι η παρατήρηση. Γιατί πριν διορθώσουμε κάτι, πρέπει πρώτα να το δούμε…
Γράφει ο Γεώργιος Δασκαλέλος, Founder | Marketing and Process Excellence Architect της συμβουλευτικής TRONION.


