Η παγκοσμιοποίηση διατηρείται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, παρά την κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων και την αύξηση των δασμών στις ΗΠΑ. Η έκθεση DHL Global Connectedness Report 2026, η οποία εκπονήθηκε σε συνεργασία με το Stern School of Business του New York University, καταγράφει τη σταθερότητα των διεθνών ροών εμπορίου, κεφαλαίων, πληροφοριών και ανθρώπων. Τα δεδομένα από 9 εκατομμύρια σημεία δείχνουν ότι το επίπεδο παγκοσμιοποίησης ανήλθε στο 25% το 2025, παραμένοντας στα επίπεδα του προηγούμενου ρεκόρ που είχε σημειωθεί το 2022. Η σταθερότητα αυτή υποδηλώνει ότι οι επιχειρήσεις και οι χώρες δεν υποχωρούν πίσω από τα εθνικά σύνορα.
Ο John Pearson, CEO της DHL Express, ανέφερε ότι η παγκοσμιοποίηση διατηρεί τις θέσεις της, γεγονός που αποδεικνύει τη σημασία της για την αντιμετώπιση προκλήσεων όπως η κλιματική αλλαγή. Η εταιρεία ενισχύει τους δεσμούς αυτούς συνδέοντας αγορές και ανθρώπους σε περιόδους αβεβαιότητας. Παρόλα αυτά, το τρέχον ποσοστό του 25% καταδεικνύει ότι ο κόσμος απέχει ακόμη σημαντικά από μια κατάσταση πλήρους παγκοσμιοποίησης. Σε πολλούς τομείς υπάρχουν περιθώρια περαιτέρω επέκτασης των διεθνών ροών, εάν απουσιάσουν οι πολιτικοί περιορισμοί που επιβάλλονται από διάφορες κυβερνήσεις παγκοσμίως, επιτρέποντας την περαιτέρω ενσωμάτωση των οικονομιών.
Επίδραση της τεχνολογίας και των διεθνών δασμών
Το παγκόσμιο εμπόριο παρουσίασε επιτάχυνση το 2025, σημειώνοντας τον ταχύτερο ρυθμό αύξησης από το 2017, αν εξαιρεθεί η περίοδος της πανδημίας. Η δραστηριότητα αυτή τροφοδοτήθηκε εν μέρει από την άνθηση του AI και την προσπάθεια των εισαγωγέων στις ΗΠΑ να προλάβουν τις αυξήσεις των δασμών. Τα προϊόντα που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη αποτέλεσαν το 42% της αύξησης του εμπορίου αγαθών κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2025. Αν και οι νέοι δασμοί αναμένεται να επιβραδύνουν μετρίως την ανάπτυξη το 2026, το εμπόριο προβλέπεται να αυξάνεται κατά 2,6% ετησίως έως το 2029.
Η αντοχή του παγκόσμιου εμπορίου αποδίδεται στο γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος του δεν αφορά αποκλειστικά τις ΗΠΑ. Το 2025, οι ΗΠΑ απορρόφησαν το 13% των παγκόσμιων εισαγωγών και παρήγαγαν το 9% των εξαγωγών. Παράλληλα, πολλές χώρες προχωρούν στη σύναψη νέων εμπορικών συμφωνιών προκειμένου να εξασφαλίσουν πρόσβαση σε εναλλακτικές αγορές. Οι ροές κεφαλαίων παραμένουν επίσης ισχυρές, καθώς οι πολυεθνικές επιχειρήσεις διατηρούν το μερίδιο των πωλήσεών τους στο εξωτερικό σε επίπεδα που προσεγγίζουν το ιστορικό ρεκόρ, παρά τη μείωση των νέων επενδύσεων τύπου greenfield που παρατηρήθηκε κατά το τελευταίο έτος.
Γεωπολιτικές ανακατατάξεις και οι ροές ανθρώπινου δυναμικού
Οι εμπορικοί δεσμοί μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας συνεχίζουν να εξασθενούν, αντιπροσωπεύοντας πλέον μόλις το 2,0% του παγκόσμιου εμπορίου κατά το 2025. Το ποσοστό αυτό είναι σημαντικά μειωμένο σε σύγκριση με το 3,6% που είχε καταγραφεί το 2015. Ωστόσο, η έκθεση επισημαίνει ότι δεν παρατηρείται μια ευρεία διάσπαση της παγκόσμιας οικονομίας σε αντίπαλα μπλοκ. Μόνο ένα μικρό ποσοστό του εμπορίου έχει μετατοπιστεί μακριά από γεωπολιτικούς αντιπάλους, με τις ροές να κατευθύνονται κυρίως προς χώρες με ευέλικτη τοποθέτηση, όπως η Ινδία και το Βιετνάμ, και όχι απαραίτητα προς στενούς συμμάχους.
Σε αντίθεση με το εμπόριο αγαθών, οι ροές πληροφοριών αντιμετωπίζουν αυξανόμενα εμπόδια λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων και των περιορισμών στα δεδομένα. Η ανάπτυξη σε αυτόν τον τομέα έχει επιβραδυνθεί από το 2021 και μετά. Αντιθέτως, οι ροές ανθρώπων έχουν ανακάμψει πλήρως από τις επιπτώσεις της πανδημίας. Τα διεθνή ταξίδια, η κινητικότητα των φοιτητών και η μετανάστευση βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε επίπεδα ρεκόρ. Αυτή η εξέλιξη υπογραμμίζει τη διαρκή επιθυμία για φυσική διασύνδεση σε παγκόσμιο επίπεδο, παρά την ψηφιακή αστάθεια που παρατηρείται σε ορισμένες περιοχές και τους περιορισμούς στη διακίνηση δεδομένων.
Περιφερειακές επιδόσεις και επιμήκυνση των εμπορικών αποστάσεων
Η Σιγκαπούρη παραμένει η πιο παγκοσμιοποιημένη χώρα στον κόσμο, ακολουθούμενη από το Λουξεμβούργο και την Ολλανδία. Σε επίπεδο περιφερειών, η Ευρώπη κατέχει την πρώτη θέση στην κατάταξη, ενώ ακολουθούν η Βόρεια Αμερική και η Μέση Ανατολή. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατέγραψαν τη μεγαλύτερη αύξηση συνδεσιμότητας τις τελευταίες δεκαετίες. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι τα εμπορεύσιμα αγαθά διένυσαν το 2025 τη μεγαλύτερη μέση απόσταση στην ιστορία, φτάνοντας τα 5.010 χιλιόμετρα. Η αύξηση αυτή των αποστάσεων έρχεται σε αντίθεση με τις προβλέψεις για μια γενικευμένη στροφή προς την περιφερειοποίηση.
Η έκθεση DHL Global Connectedness Report 2026 προσφέρει μια ολοκληρωμένη ανάλυση 14 τύπων διεθνών ροών για 180 χώρες. Καλύπτοντας το 99,6% του παγκόσμιου ΑΕΠ, η έρευνα αναδεικνύει ότι οι πολιτικές επιλογές είναι συχνά πιο ασταθείς από τις πραγματικές ροές μεταξύ των κρατών. Ο Steven Altman, διευθυντής της πρωτοβουλίας στην NYU Stern, τόνισε ότι η ορθή λήψη αποφάσεων απαιτεί μια σταθμισμένη άποψη για το πώς αλλάζουν οι επιχειρηματικοί δεσμοί. Παρά τους υπαρκτούς κινδύνους, η ανθεκτικότητα της παγκόσμιας συνδεσιμότητας παραμένει ο κυρίαρχος παράγοντας στην εξέλιξη της διεθνούς οικονομίας για τα επόμενα έτη.
