Το Τμήμα Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων της Εταιρείας Αξιοποίησης και Διαχείρισης της Περιουσίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, σε συνεργασία με το Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, διοργανώνει το βιωματικό εργαστήριο φυσικών επιστημών «Περιβαλλοντολόγοι σε Δράση! – Παρακολούθηση πιέσεων στο θαλάσσιο περιβάλλον», για μαθητές ηλικίας 12 έως 15 ετών.
Στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη της ικανότητας των μαθητών να συλλέγουν, να αξιολογούν και να ερμηνεύουν δεδομένα που σχετίζονται με το θαλάσσιο περιβάλλον, στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης. Παράλληλα, οι συμμετέχοντες θα έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν τη μεθοδολογία μιας επιστημονικής έρευνας, να εξοικειωθούν με πειραματικές μετρήσεις φυσικών μεγεθών, να καλλιεργήσουν δεξιότητες συνεργασίας και αναλυτικής σκέψης και να κατανοήσουν καλύτερα το περιβάλλον στο οποίο ζουν.
Το περιεχόμενο του εργαστηρίου έχει διαμορφωθεί από την επιστημονικά υπεύθυνη του προγράμματος, κυρία Αριάδνη Αργυράκη, Καθηγήτρια Γεωχημείας στο Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του ΕΚΠΑ, και είναι προσαρμοσμένο στο μαθησιακό επίπεδο των μαθητών. Οι δραστηριότητες έχουν σχεδιαστεί με έμφαση στην ασφάλεια των συμμετεχόντων, τόσο στο πεδίο όσο και στους εργαστηριακούς χώρους, και αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του ερευνητικού έργου nexus monARC, το οποίο χρηματοδοτείται από το Horizon EU και έχει την έγκριση της Επιτροπής Ηθικής και Δεοντολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Το πρόγραμμα έχει υλοποιηθεί συνεχόμενα τις δύο προηγούμενες χρονιές, το 2024 και το 2025, σε συνεργασία με σχολικές μονάδες και εκπαιδευτικούς φορείς, αποσπώντας ιδιαίτερα θετικά σχόλια για την εκπαιδευτική του αξία και την εμπειρία που προσφέρει στους μαθητές.
Δομή και περιεχόμενο του βιωματικού εργαστηρίου
Το εργαστήριο αναπτύσσεται σε δύο ημέρες, συνδυάζοντας υπαίθρια δειγματοληψία, εργαστηριακή ανάλυση και επιστημονική συζήτηση.
Ημέρα 1η: Υπαίθρια δειγματοληψία σε παραλία της Αττικής
Κατά την πρώτη ημέρα, οι μαθητές θα συμμετάσχουν σε εκπαιδευτική εξόρμηση σε παραλιακή τοποθεσία της Αττικής, με μετακίνηση με πούλμαν από την Πανεπιστημιούπολη. Εκεί, οργανωμένοι σε μικρές συνεργατικές ομάδες και με την καθοδήγηση ειδικών επιστημόνων του ΕΚΠΑ, θα γνωρίσουν τη μεθοδολογία της υπαίθριας δειγματοληψίας και της επιτόπιας έρευνας.
Στο πλαίσιο της εξόρμησης, οι μαθητές θα εξασκηθούν στον προσανατολισμό και στη σύνθεση ενός απλού χάρτη της παραλίας, θα συλλέξουν δείγματα θαλάσσιου νερού, άμμου με κελύφη θαλάσσιων μικροοργανισμών και μικροπλαστικών από την παράκτια ζώνη, ενώ θα πραγματοποιήσουν επιτόπιες μετρήσεις φυσικοχημικών παραμέτρων, όπως θερμοκρασία, pH, αλατότητα και διαύγεια νερού, με τη χρήση φορητών επιστημονικών οργάνων.
Τα εργαλεία που θα χρησιμοποιηθούν είναι σχεδιασμένα για εκπαιδευτική χρήση, ασφαλή, εύχρηστα και κατάλληλα για εργασία πεδίου. Επιπλέον, οι συμμετέχοντες θα μάθουν πώς να συσκευάζουν, να συντηρούν και να μεταφέρουν με ασφάλεια τα δείγματα για περαιτέρω ανάλυση στο εργαστήριο, ενισχύοντας την κατανόησή τους για το σύνολο της επιστημονικής διαδικασίας, από τη συλλογή έως την ανάλυση.
Ημέρα 2η: Εργαστηριακή προετοιμασία και ανάλυση δειγμάτων
Κατά τη δεύτερη ημέρα, η δράση μεταφέρεται στους εργαστηριακούς χώρους του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος και του Τμήματος Βιολογίας του ΕΚΠΑ. Οι μαθητές θα αποκτήσουν πρακτική εμπειρία στη χρήση μικροσκοπίων, καθώς και σε τεχνικές επεξεργασίας και ανάλυσης των δειγμάτων που έχουν συλλέξει.
Με την υποστήριξη εξειδικευμένων ερευνητών, θα προετοιμάσουν δείγματα νερού για μικροσκοπική παρατήρηση φυτοπλαγκτόν και μέτρηση θρεπτικών συστατικών, ενώ θα πραγματοποιήσουν διαχωρισμό και κατηγοριοποίηση μικροπλαστικών στα δείγματα άμμου. Παράλληλα, μέσα από τον φακό του μικροσκοπίου, θα παρατηρήσουν τους «αθέατους κόσμους» του θαλάσσιου περιβάλλοντος, μαθαίνοντας να εντοπίζουν και να αναγνωρίζουν μικροοργανισμούς, όπως τα βενθονικά τρηματοφόρα, για τον προσδιορισμό περιβαλλοντικών δεικτών.
Στο τέλος της δεύτερης ημέρας, οι μαθητές θα συνοψίσουν τα δεδομένα και τα συμπεράσματα της ερευνητικής τους προσπάθειας μέσα από μια σύντομη επιστημονική συζήτηση. Θα παρουσιάσουν τεκμηριωμένα και δημιουργικά την άποψή τους σχετικά με τη βιώσιμη ανάπτυξη της παραλίας που επισκέφθηκαν, καλλιεργώντας δεξιότητες συνεργασίας, επιστημονικής σκέψης, επικοινωνίας και οικολογικής συνείδησης.
Πρακτικές πληροφορίες
Η άφιξη των μαθητών θα πραγματοποιείται καθημερινά με ευθύνη των γονέων, από τις 08:45 έως τις 09:15, στην είσοδο του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος στην Πανεπιστημιούπολη, με είσοδο από την Ούλωφ Πάλμε.
Η αποχώρηση των μαθητών θα πραγματοποιείται καθημερινά με ευθύνη των γονέων, από τις 14:30 έως τις 15:00, στην είσοδο του Τμήματος Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος στην Πανεπιστημιούπολη, με είσοδο από την Ούλωφ Πάλμε.
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται ο απαραίτητος εργαστηριακός εξοπλισμός για τους μαθητές. Για λόγους ασφαλείας, η ενδυμασία των μαθητών και μαθητριών θα πρέπει υποχρεωτικά να περιλαμβάνει μακρύ παντελόνι και κλειστά παπούτσια. Απαγορεύεται η κατοχή αιχμηρών και πολύτιμων αντικειμένων. Σε περίπτωση απώλειας ή καταστροφής προσωπικών και πολύτιμων ειδών των μαθητών, η διοργάνωση δεν φέρει καμία ευθύνη.
Προστασία προσωπικών δεδομένων
Η συμμετοχή των παιδιών έχει σχεδιαστεί με βάση την πλήρη προστασία των προσωπικών δεδομένων, σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία των Προσωπικών Δεδομένων (ΓΚΠΔ/GDPR) και τον εφαρμοστικό νόμο 4624/2019. Στο πλαίσιο του προγράμματος, θα ζητηθεί από τους γονείς η σχετική συναίνεση για τη συλλογή και χρήση δεδομένων, καθώς και για τη λήψη φωτογραφιών των παιδιών κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων.
Κόστος συμμετοχής
Το κόστος συμμετοχής στο πρόγραμμα, για δύο ημέρες, ανέρχεται σε 90 ευρώ ανά παιδί.
Δηλώσεις συμμετοχής
Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να συμπληρώσουν τη φόρμα εκδήλωσης ενδιαφέροντος έως την Τετάρτη 10 Ιουνίου 2026, στον ακόλουθο σύνδεσμο: https://forms.gle/7VqFt5o4eEBs9Kst9
Για περισσότερες πληροφορίες, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στο Τμήμα Προσέλκυσης Χρηματοδοτήσεων, στο τηλέφωνο 210 3688192 και στο email funding@uoa.gr.
