Στην πρώτη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις νέες επιχειρήσεις υψηλής ανάπτυξης και στη δεύτερη θέση στο σύνολο των επιχειρήσεων υψηλής ανάπτυξης βρέθηκε η Ελλάδα το 2023. Οι λεγόμενες επιχειρήσεις «γαζέλες» αντιστοιχούσαν στο 1,9% των επιχειρήσεων της ελληνικής επιχειρηματικής οικονομίας με τουλάχιστον 10 εργαζομένους, έναντι 0,9% στην ΕΕ. Το συνολικό μερίδιο των επιχειρήσεων υψηλής ανάπτυξης έφθασε το 17,1%, πίσω μόνο από το 21,1% της Ιρλανδίας και έναντι 10,5% στο σύνολο της Ένωσης.
Η έκδοση «Key figures on European business 2026» της Eurostat καταγράφει παράλληλα υψηλή ελληνική επίδοση στην καινοτομία των υπηρεσιών, αλλά και σημαντικές διαφοροποιήσεις στη διάρθρωση της αγοράς. Το 2023, το 24% της ελληνικής απασχόλησης στην επιχειρηματική οικονομία συγκεντρωνόταν στο εμπόριο, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, ενώ το 8,1% των εργαζομένων απασχολούνταν σε επιχειρήσεις υπό ξένο έλεγχο, το χαμηλότερο μερίδιο μεταξύ των κρατών-μελών.
Οι «γαζέλες» και η καινοτομία υπηρεσιών
Ως επιχείρηση υψηλής ανάπτυξης ορίζεται εκείνη που απασχολούσε τουλάχιστον 10 εργαζομένους στην αρχή της περιόδου εξέτασης και αύξησε τον αριθμό τους με μέσο ετήσιο ρυθμό άνω του 10% επί τρία χρόνια. Οι «γαζέλες» αποτελούν νεότερη υποκατηγορία, καθώς έχουν ηλικία τεσσάρων ή πέντε ετών και πληρούν το ίδιο κριτήριο ανάπτυξης της απασχόλησης. Με ποσοστό 1,9%, η Ελλάδα προηγήθηκε της Λιθουανίας με 1,8% και της Ιρλανδίας με 1,6%.
Υψηλή ήταν και η επίδοση στις βασικές υπηρεσίες καινοτομίας. Κατά την περίοδο 2020-2022, το 66,2% των ελληνικών επιχειρήσεων των συγκεκριμένων κλάδων ήταν ενεργό στην καινοτομία, το δεύτερο μεγαλύτερο ποσοστό στην ΕΕ μετά το 67,6% του Βελγίου. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος διαμορφώθηκε στο 49,8%. Η κατηγορία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, μεταφορές, πληροφορική και επικοινωνίες, χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες, χονδρικό εμπόριο, Έρευνα και Ανάπτυξη και επιλεγμένες επαγγελματικές υπηρεσίες.
Εμπόριο, ξένος έλεγχος και διεθνείς υπηρεσίες
Στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο και στην επισκευή μηχανοκίνητων οχημάτων απασχολούνταν το 24% των εργαζομένων της ελληνικής επιχειρηματικής οικονομίας. Η Ελλάδα κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, με τη Βουλγαρία να ακολουθεί στο 23,3%, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν 18,4%. Στο σύνολο της Ένωσης, οι λοιπές υπηρεσίες αγοράς συγκέντρωναν το 52,3% της απασχόλησης, η βιομηχανία το 20,8% και οι κατασκευές το 8,6%.
Στην αντίθετη πλευρά της κατάταξης βρέθηκε η Ελλάδα ως προς την απασχόληση υπό ξένο έλεγχο. Το 8,1% των εργαζομένων απασχολούνταν το 2023 σε επιχειρήσεις που ελέγχονταν από μονάδα εγκατεστημένη σε άλλη χώρα, έναντι 15,5% στην ΕΕ. Παράλληλα, το 60% της συνολικής αξίας του ελληνικού εμπορίου υπηρεσιών το 2024, δηλαδή των εισαγωγών και εξαγωγών μαζί, αφορούσε συναλλαγές με χώρες εκτός ΕΕ. Η Ελλάδα και η Δανία είχαν το τρίτο μεγαλύτερο ποσοστό, μετά την Ιρλανδία με 76% και την Κύπρο με 62%.
Η εικόνα στην AI και στην ασφάλεια
Χαμηλότερα στην ευρωπαϊκή κατάταξη βρέθηκε η Ελλάδα ως προς τη χρήση AI από τις μεγάλες επιχειρήσεις. Το 2025 κατέλαβε την τέταρτη χαμηλότερη θέση στην ΕΕ ως προς το ποσοστό των επιχειρήσεων με τουλάχιστον 250 εργαζομένους που χρησιμοποιούσαν μία ή περισσότερες τεχνολογίες AI. Στο σύνολο της Ένωσης, χρήση AI ανέφερε το 55% των μεγάλων επιχειρήσεων, έναντι 18,9% στις μικρές και μεσαίες και 20% στο σύνολο των επιχειρήσεων.
Στα περιστατικά ασφάλειας ΤΠΕ με συνέπειες, το 17,5% των μεγάλων ελληνικών επιχειρήσεων ανέφερε το 2024 ότι είχε αντιμετωπίσει σχετικό συμβάν κατά το προηγούμενο έτος. Πρόκειται για το χαμηλότερο καταγεγραμμένο ποσοστό στην ΕΕ, έναντι 18,4% στην Ιρλανδία και 38,3% κατά μέσο όρο στις μεγάλες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Ο δείκτης καλύπτει περιστατικά που μπορεί να οφείλονται σε κακόβουλες επιθέσεις, τεχνικές βλάβες ή ακούσιες ενέργειες εργαζομένων.
Κατασκευές και τουρισμός στην ελληνική εικόνα
Οι τιμές παραγωγού για την κατασκευή νέων κτιρίων κατοικιών αυξήθηκαν στην Ελλάδα κατά 17,3% μεταξύ 2015 και 2025. Ήταν η δεύτερη μικρότερη άνοδος στην ΕΕ, οριακά υψηλότερη από το 17% της Ιταλίας, ενώ στο σύνολο της Ένωσης οι τιμές αυξήθηκαν κατά 48,2%. Ο δείκτης αποτυπώνει τις τιμές των κατασκευαστικών εργασιών από την πλευρά του κατασκευαστή και όχι τις τιμές πώλησης των κατοικιών.
Στον τουρισμό, η Ελλάδα κατέγραψε 156 εκατ. διανυκτερεύσεις σε τουριστικά καταλύματα το 2025 και κατέλαβε την πέμπτη θέση στην ΕΕ. Προηγήθηκαν η Ισπανία με 513 εκατ., η Ιταλία με 477 εκατ., η Γαλλία με 472 εκατ. και η Γερμανία με 442 εκατ. Συνολικά, στην ΕΕ πραγματοποιήθηκαν 3,088 δισ. διανυκτερεύσεις. Η ευρωπαϊκή επιχειρηματική οικονομία αριθμούσε το 2023 33,1 εκατ. επιχειρήσεις, οι οποίες απασχολούσαν 162,2 εκατ. ανθρώπους και παρήγαγαν προστιθέμενη αξία 10,5 τρισ. ευρώ.
