Η Ελλάδα ολοκλήρωσε χθες, 31 Αυγούστου, την υλοποίηση του φυσικού αντικειμένου των έργων, επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων που συνδέονται με το τελικό αίτημα εκταμίευσης πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για το Εθνικό Σχέδιο «Ελλάδα 2.0».
Η διαδικασία καλύπτει 117 ορόσημα και στόχους του σκέλους των επιχορηγήσεων και έξι ορόσημα του δανειακού σκέλους. Η ολοκλήρωσή της συμπίπτει με την τελική προθεσμία υλοποίησης των μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που προβλέπουν τα εθνικά σχέδια ανάκαμψης των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα αιτήματα που αξιολογούνται
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολογεί το 8ο επαυξημένο αίτημα πληρωμής επιχορηγήσεων και το 7ο αίτημα πληρωμής δανείων της Ελλάδας. Περιλαμβάνουν 49 ορόσημα και στόχους και αντιστοιχούν σε ευρωπαϊκούς πόρους ύψους 4,5 δισ. ευρώ.
Από το ποσό αυτό, τα 866 εκατ. ευρώ αφορούν επιχορηγήσεις και τα 3,68 δισ. ευρώ δάνεια. Η αξιολόγηση των δύο αιτημάτων βρίσκεται σε εξέλιξη, ενώ έως το τέλος Σεπτεμβρίου αναμένεται η υποβολή του 9ου και τελικού αιτήματος πληρωμής επιχορηγήσεων, καθώς και του 8ου και τελικού αιτήματος πληρωμής δανείων.
Τα τελικά αιτήματα θα περιλαμβάνουν συνολικά 123 ορόσημα και στόχους και αντιστοιχούν σε πόρους ύψους 6,7 δισ. ευρώ. Η υποβολή τους θα κλείσει την ελληνική διαδικασία αιτημάτων πληρωμής στο πλαίσιο του μηχανισμού.
Οι προθεσμίες έως το τέλος του 2026
Τα κράτη-μέλη έχουν έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 για να υποβάλουν τα τελικά αιτήματα πληρωμής, μαζί με τα απαιτούμενα αποδεικτικά στοιχεία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπεται να ολοκληρώσει όλες τις πληρωμές έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Από σήμερα, ενέργειες κρατών-μελών δεν θα λαμβάνονται υπόψη από την Επιτροπή κατά την αξιολόγηση αιτημάτων πληρωμής, συμπεριλαμβανομένων αιτημάτων για τα οποία οι πληρωμές έχουν ανασταλεί. Επίσης, δεν θα μπορούν να εγκριθούν νέες τροποποιήσεις στα εθνικά σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.
Η Επιτροπή έδωσε το πράσινο φως στο τελικό αίτημα πληρωμής και της Σουηδίας, η οποία ολοκλήρωσε το σύνολο των επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων που συνδέονται με το δικό της σχέδιο ανάκαμψης, λίγο μετά τη Δανία. Μέχρι σήμερα είχαν εκταμιευθεί 440 δισ. ευρώ, ενώ έως 133 δισ. ευρώ μπορούν ακόμη να καταβληθούν έως το τέλος του 2026.
Ο ρόλος του Μηχανισμού Ανάκαμψης
Ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αποτελεί το βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο του NextGenerationEU και διαθέτει έως 573 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια. Δημιουργήθηκε ως κοινή ευρωπαϊκή απάντηση στις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της πανδημίας COVID-19, αλλά και στις γεωπολιτικές και ενεργειακές προκλήσεις που ακολούθησαν τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι η χρηματοδότηση στήριξε την οικονομική δραστηριότητα, τις επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την ενεργειακή αποδοτικότητα και τις καθαρές τεχνολογίες. Συνδέει επίσης τις εθνικές επενδύσεις με μεταρρυθμίσεις, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, της παραγωγικότητας, της βιωσιμότητας και της συνοχής των οικονομιών της Ένωσης.
Οι πληρωμές του μηχανισμού βασίζονται στην επίτευξη των συμφωνημένων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων. Με την ολοκλήρωση της υλοποίησης των εθνικών σχεδίων, η διαδικασία περνά πλέον στην τελική φάση των αιτημάτων, των αξιολογήσεων και των εκταμιεύσεων έως το τέλος του 2026.
