Η χρηματοδοτούμενη από την ΕΕ επαγγελματική κατάρτιση στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες συχνά δεν απέφερε βιώσιμα αποτελέσματα. Αυτό είναι το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΣ). Το ΕΕΣ καλεί επειγόντως την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καθορίσει σαφέστερους στόχους, να εξασφαλίσει την περισσότερο ενεργή συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα, ώστε η κατάρτιση να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της αγοράς εργασίας, να συλλέγει καλύτερα δεδομένα σχετικά με τα αποτελέσματα και την κατάσταση των καταρτιζόμενων ως προς τη μετέπειτα απασχόληση και, βέβαια, να διασφαλίζει ότι οι δραστηριότητες και τα οφέλη των έργων συνεχίζονται και μετά το πέρας της ενωσιακής χρηματοδότησης.
Η τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση όχι μόνο εφοδιάζουν τους ανθρώπους με τις δεξιότητες που χρειάζονται για να εξασφαλίσουν μια θέση εργασίας ή να γίνουν αυτοαπασχολούμενοι, αλλά συμβάλλει και στην κάλυψη της ζήτησης για εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό. Η καλύτερη πρόσβαση στην απασχόληση, μαζί με την ποιοτική εκπαίδευση και την αξιοπρεπή εργασία, μπορεί να συμβάλει στη μείωση της φτώχειας και την προαγωγή της ευημερίας.
Η εκπαίδευση ήταν η βασική προτεραιότητα των σχεδίων χρηματοδότησης της ΕΕ για 33 από τις 44 λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες. Παρόλα αυτά, στα υψηλού επιπέδου έγγραφα που εκδίδονταν προς καθοδήγηση της στήριξης αυτής η επαγγελματική κατάρτιση δεν αναδεικνυόταν ρητά ως καθοριστικός παράγοντας, με αποτέλεσμα αυτή τη στιγμή η ΕΕ να μη διαθέτει σαφές στρατηγικό πλαίσιο που να καθορίζει αυτά που επιδιώκει τελικά η ενωσιακή στήριξη.
«Η επαγγελματική κατάρτιση μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να ξεφύγουν από τη φτώχεια, μόνον αν τους εφοδιάσει με τις δεξιότητες που εξασφαλίζουν ευκαιρίες βιώσιμης απασχόλησης», δήλωσε η Bettina Jakobsen, Μέλος του ΕΕΣ και αρμόδια για τον έλεγχο. «Δεν αρκεί να μετράμε πόσοι άνθρωποι συμμετείχαν σε μαθήματα κατάρτισης. Αυτό που μετράει είναι αν οι άνθρωποι αυτοί βρήκαν απασχόληση και αν η κατάρτιση αυτή μπορεί να ωφελήσει και την επόμενη γενιά.»
Το ΕΕΣ διαπίστωσε ότι η στήριξη της ΕΕ ευθυγραμμιζόταν σε γενικές γραμμές με τις εθνικές προτεραιότητες και ότι υπήρχε αποτελεσματικός συντονισμός τόσο με τις κυβερνήσεις των χωρών-εταίρων όσο και με τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή όμως δεν όριζε σαφείς και συνεκτικούς στόχους για την επαγγελματική κατάρτιση. Μετρούσε κυρίως τον αριθμό των καταρτιζόμενων ή των εξοπλισμένων αιθουσών, χωρίς να αξιολογεί αν η στήριξή της βελτίωνε τις προοπτικές απασχόλησης των ωφελούμενων ή εξασφάλιζε οφέλη διαρκείας.
Επίσης, οι επαφές με τους εργοδότες δεν ήταν τόσο στενές για να εξασφαλίσουν ότι η κατάρτιση ανταποκρινόταν στις ανάγκες της τοπικής αγοράς εργασίας. Μόνο επτά από τα 14 ενωσιακά έργα που εξετάστηκαν προέβλεπαν από τον σχεδιασμό τους τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα. Στο Μπανγκλαντές και στη Λιβερία, οι εκπρόσωποι του τομέα δήλωσαν στο ΕΕΣ ότι οι διαθέσιμες δεξιότητες συχνά δεν κάλυπταν τις ανάγκες τους.
Τα περισσότερα έργα που εξετάστηκαν είχαν επιτύχει τις εκροές τους, αλλά μόνο τα μισά περιλάμβαναν δείκτες για την αξιολόγηση των αλλαγών που επέφεραν. Μελέτες μεταπαρακολούθησης, προκειμένου να εξακριβωθεί αν οι καταρτιζόμενοι είχαν βρει απασχόληση, είχαν πραγματοποιηθεί για ορισμένες πτυχές μόλις δύο από τα επτά έργα που περιλάμβαναν δείκτες απασχόλησης, τέσσερις άλλες προβλεπόταν να γίνουν και μία τελευταία δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Το ΕΕΣ διαπίστωσε επίσης ότι εξοπλισμός και εγκαταστάσεις που είχαν χρηματοδοτηθεί από την ΕΕ παρέμεναν αχρησιμοποίητοι για μήνες ή και για χρόνια (είτε επειδή το προσωπικό δεν διέθετε όλες τις απαραίτητες δεξιότητες για τη λειτουργία τους, είτε επειδή ο συνήθης εξοπλισμός δεν ανταποκρινόταν στις ανάγκες των σχολών, είτε επειδή οι ίδιες οι σχολές δεν λειτουργούσαν).
Σχεδόν όλα τα έργα που εξέτασε το ΕΕΣ αντιμετώπιζαν προβλήματα που απειλούσαν τη συνέχισή τους μετά το πέρας της ενωσιακής χρηματοδότησης. Τα περισσότερα δεν περιλάμβαναν καμία πρόβλεψη για το τι θα συνέβαινε όταν θα σταματούσε η χρηματοδότηση, η χρηματοδότησή τους στο μέλλον ήταν αβέβαιη, ενώ άλλα βασίζονταν σε εξωπραγματικές παραδοχές σχετικά με τη στήριξη που θα λάμβαναν από τις εθνικές κυβερνήσεις. Στη Λιβερία, μια ανακαινισμένη γεωργική σχολή δεν διέθετε ηλεκτρικό ρεύμα ούτε βασικές εγκαταστάσεις, ενώ ένα άλλο κέντρο κατάρτισης δεν ήταν σε θέση να καλύψει τα τρέχοντα έξοδά του χωρίς τη συνεχή στήριξή του από δημόσιους πόρους.




