Σαφές «άνοιγμα» της χώρας στη συζήτηση για την πυρηνική ενέργεια έκανε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του στην Emiliya Mychasuk, αρχισυντάκτρια των Financial Times για το κλίμα, στο πλαίσιο του συνεδρίου «Energy Transition Summit: East Med & Southeast Europe» που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα.
Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι η Ελλάδα πρέπει να παραμείνει ανοιχτή στις τεχνολογικές εξελίξεις, σημειώνοντας: «θεωρώ ότι πρέπει να είμαστε έτοιμοι να ενταχθούμε στην “πυρηνική συμμαχία”. Αυτό μπορεί να σοκάρει κάποιους που μας ακούν, δεδομένου ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα χωρίς υπόβαθρο ή εμπειρία στην πυρηνική ενέργεια… Δεν θέλω να μείνουμε εκτός αυτής της συζήτησης. Δεν λέω ότι θα κάνουμε κάτι άμεσα, αλλά τουλάχιστον θέλω να είμαστε μέρος της συζήτησης και να κατανοούμε προς τα πού κατευθύνονται αυτές οι τεχνολογίες». Ο Πρωθυπουργός επισήμανε ότι η πρόοδος στην τεχνολογία μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (SMRs) ενισχύει τη σημασία της ευρωπαϊκής συμμετοχής και της διαρκούς παρακολούθησης των σχετικών διεθνών εξελίξεων.
Ειδική αναφορά έκανε ο κ. Μητσοτάκης στη δυνατότητα εφαρμογής της πυρηνικής τεχνολογίας στη ναυτιλία, στο ίδιο πάνελ του συνεδρίου, λέγοντας ότι η Ελλάδα, ως κορυφαίο ναυτιλιακό κράτος, οφείλει να παρακολουθεί τις σχετικές επιστημονικές καινοτομίες. Επισήμανε ότι «πρέπει να διερευνήσουμε κατά πόσο η πυρηνική ενέργεια μπορεί να αποτελέσει βιώσιμη λύση για τις θαλάσσιες μεταφορές κατά μήκος μεγάλων αποστάσεων», προσθέτοντας ότι η σχετική έρευνα μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη για την απανθρακοποίηση του παγκόσμιου στόλου τα επόμενα χρόνια.
Αναφερόμενος στη στρατηγική για το ενεργειακό μείγμα, ο Πρωθυπουργός επανέλαβε ότι η Ελλάδα έχει περιορίσει σημαντικά τη χρήση άνθρακα, καθώς σήμερα μόλις το 5% της ηλεκτροπαραγωγής προέρχεται από λιγνίτη. Υπογράμμισε ότι πάνω από το 50% της ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα παράγεται πλέον από ανανεώσιμες πηγές, ενώ ταυτόχρονα συνεχίζονται οι επενδύσεις στην αποθήκευση ενέργειας και στην ανάπτυξη έργων αντλησιοταμίευσης. Το φυσικό αέριο παραμένει βασικό καύσιμο για την κάλυψη της ζήτησης και τη σταθερότητα του συστήματος, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο Πρωθυπουργός.
Στο ίδιο συνέδριο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στη θέση της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Όπως τόνισε, «17 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα περνούν από την Ελλάδα, τα 11 εξάγονται», κάτι που αναδεικνύει τη γεωπολιτική σημασία της χώρας στη διακίνηση φυσικού αερίου και στην ενεργειακή ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής. Ο Πρωθυπουργός σημείωσε ότι η ενίσχυση των υποδομών και των διασυνδέσεων παραμένει βασικός στόχος για τα επόμενα χρόνια.
Στο σκέλος των εναλλακτικών μορφών ενέργειας, ο κ. Μητσοτάκης διευκρίνισε πως η Ελλάδα έχει διαμορφώσει στρατηγική για το υδρογόνο, ωστόσο το υψηλό κόστος και οι τεχνολογικές προκλήσεις καθιστούν το υδρογόνο μια λύση με ορίζοντα μεγαλύτερης ωρίμανσης. Η αποθήκευση ενέργειας και τα έργα αντλησιοταμίευσης, για τα οποία η χώρα έχει φυσικά πλεονεκτήματα, βρίσκονται υψηλά στην κυβερνητική ατζέντα για την επόμενη περίοδο, σύμφωνα με τις τοποθετήσεις του Πρωθυπουργού.
Στη διάρκεια της ίδιας συζήτησης, ο Πρωθυπουργός εστίασε στα προβλήματα που δημιουργεί η κατακερματισμένη ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, τονίζοντας ότι υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις στις τιμές λόγω ελλείψεων στις διασυνδέσεις και ατελειών στο Target Model. Υποστήριξε ότι η Ελλάδα στηρίζει την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση της αγοράς ενέργειας και την ενίσχυση των διασυνοριακών υποδομών, προκειμένου να διασφαλιστεί η ανταγωνιστικότητα και η ενεργειακή ασφάλεια για όλες τις χώρες-μέλη.
Τοποθετήθηκε και για την Πράσινη Συμφωνία της ΕΕ, επισημαίνοντας ότι οι ρυθμιστικές απαιτήσεις θα πρέπει να προσαρμοστούν ώστε να μην επιβαρύνουν υπέρμετρα τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και τη ναυτιλία. Υπογράμμισε ότι η πράσινη μετάβαση πρέπει να προχωρήσει με τρόπο που θα προστατεύει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα των ελληνικών εταιρειών και ειδικά του ναυτιλιακού τομέα, ενώ ανέδειξε τη σημασία των παγκόσμιων ρυθμίσεων στον κλάδο.
Σε ό,τι αφορά τις μεταρρυθμίσεις και τη δημοσιονομική πολιτική, ο Πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην επιτυχία της χώρας να διατηρήσει πρωτογενή πλεονάσματα και να μειώσει το κόστος δανεισμού, ενώ τόνισε την αύξηση των δημόσιων επενδύσεων, τη στήριξη των ευάλωτων ομάδων και τη βελτίωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Ειδική μνεία έκανε στις θετικές εξελίξεις στην αγορά εργασίας, τη μείωση της ανεργίας και την επιστροφή νέων από το εξωτερικό.
Κλείνοντας, ο Πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τη διαχείριση των υδάτινων πόρων. Επεσήμανε την ανάγκη για περισσότερη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση έργων προσαρμογής και ανθεκτικότητας, με έμφαση στη διαχείριση των υδάτων, στην πολιτική προστασία και στις υποδομές για ακραία φαινόμενα. Τέλος, προανήγγειλε τη δημιουργία δύο νέων θαλάσσιων πάρκων στο Ιόνιο και το Νότιο Αιγαίο, με στόχο να αυξηθεί το ποσοστό των προστατευόμενων περιοχών πάνω από το 30% των ελληνικών χωρικών υδάτων.
