Στην ανάγκη να κινηθεί ταχύτερα η Ευρώπη σε κρίσιμα πεδία οικονομικής και τεχνολογικής πολιτικής αναφέρθηκε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, Πρόεδρος του Eurogroup και Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Απαντώντας σε ερωτήσεις ευρωβουλευτών, έθεσε ως βασικές προτεραιότητες των επόμενων μηνών το ψηφιακό ευρώ και την τραπεζική ενοποίηση, αλλά και την ανάγκη κοινής ευρωπαϊκής κατανόησης γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη και τις τεχνολογικές επιπτώσεις στις οικονομικές αποφάσεις.
Ο κ. Πιερρακάκης συνέδεσε τις άμεσες προτεραιότητες της Ευρωζώνης με την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η οποία, όπως είπε, περιλαμβάνει διαφορετικά στοιχεία και αφορά, μεταξύ άλλων, τη μετάβαση από τις startups στις scale-ups. Στο ίδιο πλαίσιο, υποστήριξε ότι η Ευρώπη χρειάζεται ισχυρότερες και μεγαλύτερες τράπεζες, ικανές να επενδύουν περισσότερο στην τεχνολογία, καθώς οι ευρωπαϊκές τράπεζες υστερούν σε μέγεθος επενδύσεων έναντι αμερικανικών και κινεζικών τραπεζών στον τεχνολογικό τομέα.
Το ψηφιακό ευρώ ως ευρωπαϊκή υποδομή
Για το ψηφιακό ευρώ, ο Πρόεδρος του Eurogroup ανέφερε ότι η Ευρώπη πρέπει να τηρήσει το χρονοδιάγραμμα και ότι οι υπουργοί Οικονομικών οφείλουν να συμβάλουν σε αυτή την κατεύθυνση, ενώ σημείωσε ότι το θέμα βρίσκεται πλέον σε μεγάλο βαθμό και στα χέρια των Ευρωπαίων νομοθετών. Παρουσίασε το ψηφιακό ευρώ ως δημόσια υποδομή και ως βασικό στοιχείο της ευρωπαϊκής στρατηγικής, σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες αξιοποιούν τα stablecoins και η Κίνα ακολουθεί διαφορετική προσέγγιση με ψηφιακή μορφή του νομίσματός της.
Ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε ότι, με βάση την παγκόσμια εικόνα των stablecoins, περίπου το 95% είναι συνδεδεμένα με το δολάριο και λιγότερο από 1% με το ευρώ, εκτιμώντας ότι το ψηφιακό ευρώ πρέπει να αποτελέσει τον πυρήνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής. Όπως είπε, το κόστος ευκαιρίας από ενδεχόμενη καθυστέρηση είναι πραγματικό, καθώς η Ευρώπη θα μπορούσε να χάσει μια σημαντική ευκαιρία για την ενίσχυση του διεθνούς της ρόλου.
Η τεχνητή νοημοσύνη στην οικονομική ατζέντα
Στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης, ο Υπουργός Οικονομικών ανέφερε ότι η Ευρώπη δεν έχει πλέον περιθώριο αργών πολιτικών αντιδράσεων, καθώς οι τεχνολογικές εξελίξεις κινούνται με ταχύτητα. Περιέγραψε την AI ως τεχνολογία που επηρεάζει την παραγωγικότητα, την αγορά εργασίας και συνολικά την οικονομία, ενώ σημείωσε ότι θα αλλάξει τον ρόλο διαφορετικών υπουργείων, από την Παιδεία και την Εργασία έως την Υγεία.
Παράλληλα, τόνισε ότι το ζητούμενο είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής τεχνολογικής κυριαρχίας και η ανάπτυξη ευρωπαϊκών τεχνολογικών πρωταθλητών. Κατά τον ίδιο, η Ευρώπη δεν πρέπει να είναι «ασύμμετρα εξαρτημένη», αλλά να ενισχύσει τις δικές της δυνατότητες, ώστε να συμμετέχει ουσιαστικά στις κρίσιμες εφοδιαστικές και παραγωγικές αλυσίδες. Για τη διακυβέρνηση της AI, υπογράμμισε ότι απαιτείται παγκόσμιος συντονισμός, σε μια περίοδο κατά την οποία ο διεθνής συντονισμός δοκιμάζεται.
Τράπεζες, κεφαλαιαγορές και ανταγωνιστικότητα
Απαντώντας σε ερώτηση για το αν η Ευρώπη είναι διατεθειμένη να χαλαρώσει το ρυθμιστικό πλαίσιο για να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη, ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε ότι οι ιδέες και οι πολιτικές υπάρχουν σε μεγάλο βαθμό, αλλά το ζήτημα είναι η εφαρμογή τους από τα κράτη-μέλη. Εστίασε στην Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, σημειώνοντας ότι συχνά η θεωρητική συμφωνία συνοδεύεται από εθνικές επιφυλάξεις.
Στο ίδιο πλαίσιο, υποστήριξε ότι η Ευρώπη χρειάζεται κεντρική εποπτεία στις κεφαλαιαγορές της και ότι δεν μπορεί να κάνει «το ίδιο πράγμα 27 φορές» αν θέλει ολοκληρωμένη κεφαλαιαγορά. Για τον τραπεζικό τομέα, ανέφερε ότι απαιτούνται ευρωπαϊκοί και όχι εθνικοί πρωταθλητές, καθώς οι ευρωπαϊκές τράπεζες πρέπει να μπορούν να ανταγωνιστούν τις αμερικανικές και κινεζικές, ιδίως σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων τεχνολογικών επενδύσεων.
Δημοσιονομική σταθερότητα και ενεργειακή ένωση
Σε ερώτηση για την ελληνική εμπειρία της κρίσης χρέους, ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε ότι η Ελλάδα υπέστη μεγάλο κόστος, με απώλεια περίπου 25 ποσοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ, άνοδο της ανεργίας και τρία προγράμματα διάσωσης. Ως βασικό μάθημα αυτής της περιόδου περιέγραψε την ανάγκη πολιτικής και δημοσιονομικής σταθερότητας, προσθέτοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα σε διαφορετικό σημείο, με πρωτογενή πλεονάσματα και ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους.
Για τη δημοσιονομική πειθαρχία σε περιόδους κρίσης, ανέφερε ότι δεν υπάρχει απόκλιση από το υφιστάμενο δημοσιονομικό πλαίσιο, το οποίο περιλαμβάνει προβλέψεις για ευελιξίες υπό συγκεκριμένες συνθήκες. Στο ενεργειακό πεδίο, σημείωσε ότι η ενεργειακή κρίση δεν πρέπει να τροφοδοτήσει δημοσιονομική κρίση, ενώ ταυτόχρονα απαιτείται στήριξη των πιο ευάλωτων. Για την ενεργειακή ένωση, αναφέρθηκε στην ανάγκη περισσότερων ηλεκτρικών διασυνδέσεων, επενδύσεων στην αποθήκευση και στα δίκτυα, καθώς και σε κανόνες που θα αντανακλούν ότι η Ευρώπη πρέπει να λειτουργεί ως μία ενεργειακή αγορά.
Άμυνα και υπερκέρδη στην ευρωπαϊκή συζήτηση
Στο θέμα της άμυνας, ο Πρόεδρος του Eurogroup ανέφερε ότι, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η άμυνα αντιμετωπίζεται ως κοινό ευρωπαϊκό αγαθό. Επισήμανε την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής για την άμυνα ως ένα πρώτο βήμα και ανέφερε ότι η Ελλάδα ήταν από τις πρώτες χώρες που ζήτησαν την ενεργοποίησή της, ώστε να δημιουργηθεί χώρος για περαιτέρω αμυντικές επενδύσεις.
Για την εισφορά από εταιρείες με υπερκέρδη, ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε ότι, λόγω των διαφορετικών προσεγγίσεων μεταξύ των κρατών-μελών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τηρεί ισορροπημένη στάση. Όπως είπε, η σχετική δυνατότητα υπάρχει, αλλά σε εθνική βάση, ως κυρίαρχη επιλογή των κρατών-μελών. Συνέδεσε το θέμα με την ανάγκη η βραχυπρόθεσμη αντίδραση να μην υπονομεύει τους μακροπρόθεσμους στόχους για την ενεργειακή κυριαρχία, την τεχνολογική καινοτομία και την ενιαία ενεργειακή αγορά της Ευρώπης.
