Αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρουσίασαν νέους κανόνες για τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης, στοχεύοντας στην ενίσχυση της διαφάνειας, τον περιορισμό των παραβιάσεων πνευματικών δικαιωμάτων και τη διασφάλιση της δημόσιας ασφάλειας από τα πλέον ισχυρά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. Οι κανονισμοί αυτοί, οι οποίοι εισάγονται σε προαιρετική βάση, καταρτίστηκαν εν μέσω έντονων συζητήσεων στις Βρυξέλλες σχετικά με το επίπεδο της ρύθμισης που απαιτείται για μία τεχνολογία που θεωρείται κρίσιμη για τη μελλοντική οικονομική ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας. Ορισμένες φωνές επέκριναν τη διαδικασία, υποστηρίζοντας ότι οι τελικοί κανόνες έχουν αμβλυνθεί για να εξασφαλιστεί η στήριξη της βιομηχανίας.
Οι κατευθυντήριες γραμμές αφορούν περιορισμένο αριθμό τεχνολογικών εταιρειών, όπως οι OpenAI, Microsoft και Google, που αναπτύσσουν συστήματα γενικής χρήσης τεχνητής νοημοσύνης. Τα συστήματα αυτά βρίσκονται στη βάση υπηρεσιών όπως το ChatGPT, έχουν τη δυνατότητα να αναλύουν μεγάλους όγκους δεδομένων, να μαθαίνουν αυτόνομα και να εκτελούν ανθρώπινες λειτουργίες. Ο κώδικας πρακτικής περιλαμβάνει τις πρώτες ουσιαστικές λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο οι ευρωπαϊκές αρχές σχεδιάζουν να εφαρμόσουν τον νόμο για την τεχνητή νοημοσύνη, που εγκρίθηκε το προηγούμενο έτος. Οι εταιρείες του κλάδου συμμετείχαν στη διαμόρφωση των κανόνων, οι οποίοι θα είναι προαιρετικοί από τις 2 Αυγούστου και θα γίνουν υποχρεωτικοί τον Αύγουστο του 2026, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι όσες εταιρείες επιλέξουν να ενταχθούν στον προαιρετικό κώδικα πρακτικής θα επωφεληθούν από μειωμένο διοικητικό φόρτο και μεγαλύτερη νομική βεβαιότητα. Όσες δεν το πράξουν, θα χρειαστεί να αποδείξουν τη συμμόρφωσή τους με άλλους τρόπους, κάτι που ενδέχεται να είναι πιο απαιτητικό και δαπανηρό. Μέχρι στιγμής, δεν έχει αποσαφηνιστεί ποιες εταιρείες θα συμμετάσχουν. Η Google και η OpenAI ανέφεραν ότι αξιολογούν το τελικό κείμενο, ενώ η Microsoft δεν σχολίασε. Η Meta, η οποία είχε εκφράσει την πρόθεση να μην υπογράψει τον κώδικα, δεν προέβη σε ανακοινώσεις, ενώ Amazon και Mistral δεν απάντησαν σε σχετικά αιτήματα.
Με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές, οι εταιρείες θα είναι υποχρεωμένες να παρέχουν λεπτομερείς πληροφορίες για το περιεχόμενο που χρησιμοποιήθηκε στην εκπαίδευση των αλγορίθμων τους, ένα αίτημα που έχουν διατυπώσει επανειλημμένα οι εκδότες που ανησυχούν για τη χρήση της πνευματικής τους ιδιοκτησίας. Επιπλέον, προβλέπεται η διενέργεια εκτιμήσεων κινδύνου για ενδεχόμενη καταχρηστική χρήση των συστημάτων, όπως η δημιουργία βιολογικών όπλων, με απώτερο στόχο την προστασία της δημόσιας ασφάλειας. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι New York Times έχουν καταθέσει αγωγή κατά των OpenAI και Microsoft, κατηγορώντας τις για παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων μέσω των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης τους, με τις εταιρείες να αρνούνται τις κατηγορίες.
Παραμένει ασαφές πώς ο νέος νόμος θα διαχειριστεί φαινόμενα παραπληροφόρησης και επιβλαβούς περιεχομένου. Ενδεικτικό είναι το πρόσφατο περιστατικό με τον Grok, το chatbot της xAI, το οποίο ανήρτησε αντισημιτικά σχόλια στην πλατφόρμα X, μεταξύ των οποίων και εγκωμιασμούς προς τον Χίτλερ. Η Henna Virkkunen, εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα τεχνολογικής κυριαρχίας, ασφάλειας και δημοκρατίας, χαρακτήρισε την πολιτική αυτή ως σημαντικό βήμα για να διασφαλιστεί ότι τα πιο εξελιγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης στην Ευρώπη θα είναι όχι μόνο καινοτόμα αλλά και ασφαλή και διαφανή.
Οι κατευθυντήριες γραμμές που παρουσιάστηκαν αποτελούν μόνο ένα μέρος της συνολικής νομοθεσίας που θα τεθεί πλήρως σε ισχύ μέσα στον επόμενο χρόνο ή και περισσότερο. Ο νόμος αποσκοπεί στην αποτροπή των σοβαρότερων κινδύνων της τεχνητής νοημοσύνης, ωστόσο οι αρμόδιοι εξετάζουν τις συνέπειες της ρύθμισης μιας τεχνολογίας που εξελίσσεται ταχύτατα και χαρακτηρίζεται από υψηλό ανταγωνισμό. Οι ευρωπαίοι ηγέτες εκφράζουν αυξανόμενη ανησυχία για τη θέση της Ευρώπης στην παγκόσμια οικονομία, σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα. Η Ευρώπη δυσκολεύεται να δημιουργήσει μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, παραμένοντας εξαρτώμενη από υπηρεσίες ξένων ομίλων, ενώ οι εμπορικές εντάσεις με τις ΗΠΑ έχουν εντείνει τον προβληματισμό.
Οργανώσεις που εκπροσωπούν ευρωπαϊκές επιχειρήσεις έχουν ζητήσει να καθυστερήσει η εφαρμογή του νόμου, προειδοποιώντας ότι η ρύθμιση θα περιορίσει την καινοτομία και θα φέρει τις εταιρείες της ΕΕ σε δυσμενή θέση έναντι των διεθνών ανταγωνιστών τους. Η Aura Salla, μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από τη Φινλανδία και πρώην στέλεχος της Meta στις Βρυξέλλες, τόνισε ότι η ρύθμιση δεν θα πρέπει να αποτελεί το βασικό προϊόν προς εξαγωγή από την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς πλήττει τις ίδιες τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
