Τη σύσταση ειδικής ομάδας εργασίας με αντικείμενο την ενοποίηση του χώρου της έρευνας, της καινοτομίας και της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ανακοίνωσε ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος, μέσω σχετικής ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για την άρση γραφειοκρατικών εμποδίων και την αντιμετώπιση παθογενειών όπως ο πολυκερματισμός των ερευνητικών κέντρων σε διάφορα υπουργεία και η πανσπερμία φορέων, φαινόμενα που δυσχεραίνουν τον κεντρικό συντονισμό. Κεντρικός στόχος της προσπάθειας είναι η δημιουργία των προϋποθέσεων για ταχεία και διαφανή αξιολόγηση των ερευνητικών προτάσεων, καθώς και η ουσιαστική σύνδεση των ερευνητικών δομών με την Ανώτατη Εκπαίδευση, ώστε να ενισχυθεί η συμβολή τους στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της χώρας.
Για την τεκμηρίωση της αναγκαιότητας του εγχειρήματος και την αποτύπωση της προόδου που έχει συντελεστεί, ο υπουργός παρέθεσε αναλυτικά στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης. Συγκρίνοντας τις συνολικές δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη της περιόδου 2017-2019 με εκείνες των ετών 2020, 2021 και 2022, καταγράφεται αύξηση της τάξης του 25%, με τα ποσά να ανέρχονται από 6,55 δισ. ευρώ σε 8,21 δισ. ευρώ. Παράλληλα, σημαντική άνοδο παρουσιάζει το ανθρώπινο δυναμικό, καθώς ο αριθμός των ερευνητών σε ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια αυξήθηκε κατά 31,2% το διάστημα 2019-2023, φτάνοντας από τις 28.498 στις 37.403 άτομα, γεγονός που πιστοποιεί τη διεύρυνση της ερευνητικής βάσης.
Επιπρόσθετα, τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της εγχώριας επιστημονικής παραγωγής εμφανίζουν βελτίωση, με τον αριθμό των αναφορών και τον δείκτη απήχησης των δημοσιεύσεων να αυξάνονται κατά 24% μεταξύ 2019 και 2021, από 16.150 σε 20.034. Θετικά είναι και τα δεδομένα εξωστρέφειας που προκύπτουν από την Παγκόσμια Τράπεζα, καθώς οι εξαγωγές προϊόντων υψηλής τεχνολογίας βελτιώθηκαν σημαντικά, σημειώνοντας αύξηση 15% και φτάνοντας στο 15% το 2023 έναντι του 13% το 2019. Παρά τη θετική αυτή πορεία, η έλλειψη οργανωτικής συνοχής και διασύνδεσης καθιστά αναγκαία τη θεσμική παρέμβαση μέσω της συγκρότησης της συγκεκριμένης ομάδας εργασίας.
Η σύνθεση της ομάδας περιλαμβάνει διακεκριμένους επιστήμονες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Από επιστημονικής πλευράς συμμετέχουν ο ομότιμος καθηγητής Κυτταρικής Βιολογίας στο Χάρβαρντ Σπύρος Αρταβάνης-Τσάκωνας, ο πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας, Τεχνολογίας και Καινοτομίας και πρώην διευθυντής του «Δημόκριτου» Γιώργος Νούνεσης, ο πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης Περικλής Μήτκας, ο καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης Αχιλλέας Γραβάνης, η πρύτανης του Παντείου Πανεπιστημίου και ιστορικός Χριστίνα Κουλούρη, ο τέως πρύτανης του ΕΜΠ και καθηγητής στη Σχολή Χημικών Μηχανικών Ανδρέας Μπουντουβής, η καθηγήτρια στο Πάντειο και πρόεδρος του ΕΚΚΕ Βασιλική Γεωργιάδου, ο διευθυντής Ερευνών και AXA Chair in Epigenetics Ιωάννης Ταλιανίδης και ο γενικός διευθυντής της Endeavor Greece Παναγιώτης Καραμπίνης.
Την ομάδα στελεχώνουν επίσης εκπρόσωποι της κυβέρνησης από τα συναρμόδια υπουργεία και την Προεδρία της Κυβέρνησης. Ειδικότερα, συμμετέχουν η υφυπουργός Εσωτερικών Βιβή Χαραλαμπογιάννη, ο υφυπουργός Παιδείας Νίκος Παπαϊωάννου, ο υφυπουργός αρμόδιος για θέματα έρευνας και καινοτομίας Σταύρος Καλαφάτης, η γενική γραμματέας Δημοσιονομικής Πολιτικής Παυλίνα Καρασιώτου, η γενική γραμματέας Κοινοτικών Πόρων Βασιλική Παντελοπούλου, ο γενικός γραμματέας του Πρωθυπουργού Στέλιος Κουτνατζής, ο ειδικός γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού στην Προεδρία της Κυβέρνησης Γιάννης Μαστρογεωργίου, καθώς και ο ειδικός σύμβουλος στην Προεδρία της Κυβέρνησης και πρώην γενικός γραμματέας Ανώτατης Εκπαίδευσης Απόστολος Δημητρόπουλος.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό λειτουργίας, στην ομάδα θα προεδρεύει για την κατάρτιση της επιστημονικής εισήγησης ο καθηγητής Σπύρος Αρταβάνης-Τσάκωνας, ενώ την ευθύνη για την τελική διαμόρφωση της πρότασης προς τον Πρωθυπουργό αναλαμβάνει ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος. Ως χρονικός ορίζοντας για την παράδοση της εισήγησης έχει οριστεί το τέλος Μαρτίου του 2026. Στο μεσοδιάστημα των τεσσάρων μηνών, έχει προβλεφθεί η διεξαγωγή εντατικού διαλόγου με τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και τα ερευνητικά κέντρα, καθώς και με επιστήμονες που δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό, προκειμένου να διαμορφωθεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο μεταρρύθμισης.
