Η έκθεση «Business Ready 2025» της Παγκόσμιας Τράπεζας παρέχει μια ακτινογραφία του ελληνικού επιχειρηματικού οικοσυστήματος, εντοπίζοντας με ακρίβεια τα σημεία υπεροχής και τις διαρθρωτικές αδυναμίες. Η Ελλάδα επιδεικνύει μια σαφή και ισχυρή επίδοση στον Πυλώνα Ι, ο οποίος αφορά το Κανονιστικό Πλαίσιο, συγκεντρώνοντας την υψηλή βαθμολογία 79,46 μονάδων. Η επίδοση αυτή είναι εξαιρετικά σημαντική, καθώς κατατάσσει τη χώρα στο κορυφαίο 20% των 101 οικονομιών που συμμετείχαν στην έρευνα, αποδεικνύοντας ότι η νομοθετική βάση για την επιχειρηματικότητα είναι πλήρως εναρμονισμένη με τα διεθνή πρότυπα. Ωστόσο, η εικόνα διαφοροποιείται αισθητά όταν η αξιολόγηση μετατοπίζεται από τη θεωρία στην πράξη και την παροχή υποδομών.
Στον Πυλώνα ΙΙ, που εξετάζει την ποιότητα και τη διαθεσιμότητα των Δημοσίων Υπηρεσιών, η Ελλάδα υποχωρεί βαθμολογικά, λαμβάνοντας 66,91 μονάδες, γεγονός που την τοποθετεί στη δεύτερη κατηγορία επιδόσεων της παγκόσμιας κατάταξης (δηλαδή στο επόμενο 20% μετά την κορυφή). Η πτωτική τάση συνεχίζεται και στον Πυλώνα ΙΙΙ, ο οποίος αξιολογεί τη Λειτουργική Αποτελεσματικότητα, δηλαδή την ευκολία με την οποία οι επιχειρήσεις συμμορφώνονται με τους κανόνες στην καθημερινή τους λειτουργία. Εδώ, η Ελλάδα συγκεντρώνει 61,64 μονάδες, καταλαμβάνοντας θέση στη μεσαία κατηγορία (τρίτο 20%), γεγονός που υπογραμμίζει την ύπαρξη δυσκολιών στην πρακτική εφαρμογή των θεσμοθετημένων κανόνων και στην ταχύτητα διεκπεραίωσης των διαδικασιών.
Αναλυτική χαρτογράφηση των δέκα επιχειρηματικών τομέων
Εξετάζοντας αναλυτικά τις δέκα θεματικές ενότητες που συνθέτουν τον δείκτη, η Ελλάδα καταγράφει την υψηλότερη επίδοσή της στη διαδικασία Έναρξης Επιχείρησης (Business Entry), με την εντυπωσιακή βαθμολογία 93,78 μονάδων. Εξίσου ισχυρή είναι η παρουσία της χώρας στον τομέα των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (Utility Services), όπου συγκεντρώνει 86,63 μονάδες, καθώς και στο Διεθνές Εμπόριο (International Trade) με 75,92 μονάδες. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επίδοση στον τομέα της Επιχειρηματικής Αφερεγγυότητας (Business Insolvency), όπου η χώρα βαθμολογείται με 74,24 μονάδες, δείχνοντας ότι το πλαίσιο για την εξυγίανση ή το κλείσιμο επιχειρήσεων είναι συγκριτικά πιο ώριμο από άλλες διαδικασίες.
Στον αντίποδα, εντοπίζονται τομείς με σημαντικά περιθώρια βελτίωσης. Η χαμηλότερη επίδοση της Ελλάδας καταγράφεται στην Εγκατάσταση Επιχείρησης (Business Location), με βαθμολογία 55,07 μονάδων, υποδεικνύοντας δυσκολίες στην εύρεση και αδειοδότηση επαγγελματικών χώρων. Χαμηλές πτήσεις σημειώνονται και στη Φορολογία (Taxation) με 57,38 μονάδες, καθώς και στην Επίλυση Διαφορών (Dispute Resolution) με 60,19 μονάδες. Στους υπόλοιπους τομείς, η Ελλάδα κινείται σε μεσαία επίπεδα: 65,65 μονάδες στα Εργασιακά (Labor), 62,60 στις Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες (Financial Services) και 61,92 στον Ανταγωνισμό της Αγοράς (Market Competition), συνθέτοντας ένα μείγμα ισχυρών θεσμών αλλά και γραφειοκρατικών εμποδίων.
Παγκόσμιες ανισότητες και το κενό υπηρεσιών
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η έκθεση «Business Ready 2025» καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο μέσος όρος επιχειρηματικής ετοιμότητας των 101 οικονομιών ανέρχεται μόλις στο 60%, αποκαλύπτοντας σημαντικά περιθώρια βελτίωσης. Ένα από τα πιο κρίσιμα ευρήματα είναι το τεράστιο χάσμα μεταξύ της νομοθέτησης και της παροχής υπηρεσιών. Ενώ ο παγκόσμιος μέσος όρος στον Πυλώνα του Κανονιστικού Πλαισίου είναι 66,32 μονάδες, ο αντίστοιχος μέσος όρος στον Πυλώνα των Δημοσίων Υπηρεσιών πέφτει δραματικά στις 53,97 μονάδες. Αυτή η διαφορά, που αγγίζει το 23%, δείχνει ότι για τις περισσότερες κυβερνήσεις είναι πολύ ευκολότερο να ψηφίζουν νόμους παρά να δημιουργούν τις ψηφιακές πλατφόρμες και τις υποδομές που απαιτούνται για την υποστήριξή τους.
Επιπλέον, η έκθεση αναδεικνύει ένα σαφές «Κενό Αποτελεσματικότητας» (Efficiency Gap), το οποίο ορίζεται ως η διαφορά ανάμεσα στην ποιότητα των κανονισμών και την ευκολία εφαρμογής τους στην πράξη. Ο παγκόσμιος μέσος όρος στον Πυλώνα της Λειτουργικής Αποτελεσματικότητας διαμορφώνεται στις 60,03 μονάδες, υστερώντας κατά περίπου 6 μονάδες σε σχέση με το ρυθμιστικό πλαίσιο. Οι χώρες υψηλού εισοδήματος τείνουν να έχουν μικρότερα κενά, με τη Σιγκαπούρη να κατέχει την παγκόσμια πρωτιά στον τομέα της αποτελεσματικότητας με 79,25 μονάδες, ενώ οι αναπτυσσόμενες οικονομίες αντιμετωπίζουν σοβαρότερα προβλήματα στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων.
Ο δημογραφικός παράγοντας και η ανάπτυξη
Ίσως το πιο ανησυχητικό μήνυμα της έκθεσης αφορά τη σχέση δημογραφίας και επιχειρηματικότητας. Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι οικονομίες με «νεανικό εργατικό δυναμικό», οι οποίες αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη πίεση για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, είναι οι λιγότερο προετοιμασμένες, με μέσο όρο ετοιμότητας μόλις 49%. Αντίθετα, οι οικονομίες με «ώριμο» πληθυσμό επιτυγχάνουν μέσο όρο 69%. Το κενό στις δημόσιες υπηρεσίες είναι σχεδόν τρεις φορές μεγαλύτερο στις «νεανικές» οικονομίες σε σχέση με τις «ώριμες», δημιουργώντας έναν διαρθρωτικό φραγμό στην ανάπτυξη ακριβώς εκεί που υπάρχει η μεγαλύτερη ανάγκη για εργασία.
Η ανάλυση επιβεβαιώνει επίσης την άρρηκτη σχέση μεταξύ της επιχειρηματικής ετοιμότητας και της οικονομικής ευημερίας. Υπάρχει ισχυρή θετική συσχέτιση ανάμεσα στη βαθμολογία του B-READY και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, καθώς και την παραγωγικότητα της εργασίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 92% των χωρών με τις υψηλότερες επιδόσεις ανήκουν στις κατηγορίες υψηλού ή ανώτερου μεσαίου εισοδήματος. Αντιθέτως, το 83% των χωρών με τις χαμηλότερες επιδόσεις είναι χαμηλού ή κατώτερου μεσαίου εισοδήματος, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για στοχευμένες μεταρρυθμίσεις ώστε να σπάσει ο κύκλος της χαμηλής ανάπτυξης και της περιορισμένης επιχειρηματικότητας.
