Η Ευρώπη αντιμετωπίζει κίνδυνο συστημικής έλλειψης καυσίμων στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια εντός τριών εβδομάδων εάν παραμείνουν κλειστά τα Στενά του Χορμούζ, σύμφωνα με προειδοποίηση της Airports Council International Europe προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η ένωση αεροδρομίων ζήτησε επείγουσα δράση σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διασφάλιση των προμηθειών ενόψει της θερινής περιόδου αιχμής, επισημαίνοντας ότι μια κρίση στα καύσιμα θα προκαλούσε άμεση ζημιά στην ευρωπαϊκή οικονομία. Σε επιστολή με ημερομηνία 9 Απριλίου 2026, ο γενικός διευθυντής της ACI Europe, Olivier Jankovec, τόνισε ότι η έλλειψη θα επιδεινώσει τις μακροοικονομικές επιπτώσεις από την άνοδο των τιμών του πετρελαίου που πυροδοτήθηκε από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Η αεροπορική συνδεσιμότητα συνεισφέρει ετησίως 851 δισεκατομμύρια ευρώ στο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν των ευρωπαϊκών οικονομιών και υποστηρίζει 14 εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Τα αεροδρόμια διαχειρίζονται το 26% των ευρωπαϊκών εξαγωγών κατ’ αξία, σύμφωνα με στοιχεία μελέτης της ACI. Μια συνάντηση της ομάδας συντονισμού πετρελαίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποκάλυψε ότι επί του παρόντος δεν υπάρχει χαρτογράφηση, αξιολόγηση ή παρακολούθηση της παραγωγής και της διαθεσιμότητας jet fuel σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Jankovec υπογράμμισε την ανάγκη για άμεση παρέμβαση ώστε να αποφευχθούν εκτεταμένες διαταραχές στις εμπορευματικές και επιβατικές ροές κατά τους επόμενους μήνες.
Κενά στη χαρτογράφηση και παρακολούθηση καυσίμων
Οι τιμές του jet fuel υπερδιπλασιάστηκαν τις τελευταίες εβδομάδες, φτάνοντας τα 150 με 200 δολάρια το βαρέλι. Αυτή η αύξηση αποτελεί οικονομικό πλήγμα για έναν κλάδο όπου τα καύσιμα αντιπροσωπεύουν έως και το ένα τέταρτο των λειτουργικών εξόδων. Ο οργανισμός ζήτησε από την Επιτροπή να χαρτογραφήσει τις τρέχουσες και προβλεπόμενες διαθεσιμότητες jet fuel σε σχέση με τις ανάγκες και να εντοπίσει εναλλακτικές πηγές εισαγωγών. Παράλληλα, απαιτείται αξιολόγηση των απειλών για τις ροές καυσίμων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εξέταση των επιπέδων των εμπορικών και στρατηγικών αποθεμάτων ασφαλείας.
Η επιστολή καλεί επίσης σε άμεσες πολιτικές παρεμβάσεις, συμπεριλαμβανομένης της προσωρινής άρσης των περιορισμών στις εισαγωγές jet fuel. Συγκεκριμένα, αναφέρεται στον νέο κανονισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το μεθάνιο, ο οποίος αναμένεται να τεθεί σε πλήρη ισχύ τον Ιανουάριο του 2027. Ο Jankovec προειδοποίησε ότι οι κανόνες αυτοί έχουν ήδη αποθαρρύνει προμηθευτές καυσίμων από τρίτες χώρες από την υπογραφή συμβολαίων για το τρέχον καλοκαίρι. Η αβεβαιότητα στην αγορά καθιστά δύσκολη τη διασφάλιση των απαραίτητων ποσοτήτων για τη λειτουργία των ευρωπαϊκών αεροπορικών κόμβων και τη σταθερότητα των τιμών των εισιτηρίων.
Πολιτικές παρεμβάσεις και άρση περιορισμών εισαγωγών
Η ACI Europe πρότεινε τη συλλογική αγορά jet fuel από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη θέσπιση στοχευμένων υποχρεώσεων διύλισης για τη διασφάλιση της παραγωγής. Η πρόταση περιλαμβάνει την ένταξη των αεροδρομίων, των αεροπορικών εταιρειών και των φορέων επίγειας εξυπηρέτησης σε καθεστώτα κρατικών ενισχύσεων ως απάντηση στην τρέχουσα κρίση. Η διατήρηση της λειτουργικής ικανότητας των αερομεταφορών θεωρείται κρίσιμη για την αποφυγή περαιτέρω οικονομικής αποσταθεροποίησης στην ήπειρο. Οι Financial Times ανέφεραν πρώτοι το περιεχόμενο της επιστολής την Παρασκευή, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν ανταποκρίθηκε άμεσα σε αίτημα για επίσημο σχολιασμό.
Η γεωπολιτική αστάθεια στα Στενά του Χορμούζ παραμένει ο κεντρικός παράγοντας κινδύνου για την ενεργειακή ασφάλεια και την ομαλή λειτουργία των ευρωπαϊκών μεταφορών. Η εξάρτηση από τις εισαγωγές jet fuel καθιστά το ευρωπαϊκό δίκτυο ευάλωτο σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς που επηρεάζουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Χωρίς συντονισμένη δράση από τις Βρυξέλλες, ο κίνδυνος ακυρώσεων πτήσεων και διαταραχών στο εμπόριο ενδέχεται να υλοποιηθεί πριν από το τέλος του τρέχοντος μήνα. Οι ενδιαφερόμενοι φορείς του κλάδου αναμένουν πλέον την επίσημη τοποθέτηση των ευρωπαϊκών οργάνων σχετικά με την εφαρμογή των προτεινόμενων μέτρων έκτακτης ανάγκης.
