Τη νέα έκθεση για την οργάνωση των ασφαλιστικών επιχειρήσεων απέναντι στην ασφαλιστική απάτη δημοσίευσε η Ένωση Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος, με έτος αναφοράς το 2024. Η έκθεση της Επιτροπής Πρόληψης και Αντιμετώπισης Ασφαλιστικής Απάτης καταγράφει τις πρακτικές, τα μέτρα και τα μοτίβα που δηλώθηκαν από τις εταιρίες μέλη, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις δίνουν μεγαλύτερο βάρος στην έγκαιρη ανίχνευση ύποπτων περιστατικών και στη συνεργασία με αρμόδιους φορείς.
Στη διαδικασία συμμετείχαν 35 ασφαλιστικές επιχειρήσεις μέλη της ΕΑΕΕ, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 95,4% της συνολικής ετήσιας παραγωγής ασφαλίσεων Ζημιών και Ζωής στην ελληνική αγορά. Η φετινή υποβολή ήταν η τρίτη διαδοχική στο πλαίσιο του Πρωτοκόλλου Αυτορρύθμισης που τέθηκε σε εφαρμογή το 2022, ενώ η συμμετοχή εμφανίζεται αυξημένη σε σχέση με την πρώτη χρονιά, όταν το αντίστοιχο ποσοστό ανερχόταν περίπου στο 87,9%.
Η αγορά ενισχύει πολιτικές και ελέγχους
Η έκθεση αναφέρει ότι 27 ασφαλιστικές επιχειρήσεις, ποσοστό 77%, διαθέτουν και εφαρμόζουν ειδική πολιτική για την καταπολέμηση της ασφαλιστικής απάτης. Οι υπόλοιπες 8 εταιρίες δήλωσαν ότι δεν έχουν υιοθετήσει ειδική πολιτική για το συγκεκριμένο θέμα, αλλά διαχειρίζονται τον κίνδυνο μέσα από ευρύτερο πλαίσιο πολιτικών και διαδικασιών, το οποίο περιλαμβάνει και την αντιμετώπιση της απάτης.
Σε επίπεδο εσωτερικής οργάνωσης, 16 ασφαλιστικές επιχειρήσεις διαθέτουν ειδική μονάδα ή έχουν ορίσει υπεύθυνο πρόσωπο για την πρόληψη και καταπολέμηση της ασφαλιστικής απάτης. Άλλες 19 εταιρίες δεν έχουν ξεχωριστή μονάδα ή πρόσωπο με αποκλειστική αρμοδιότητα το συγκεκριμένο αντικείμενο. Η έκθεση σημειώνει, πάντως, ότι η αντιμετώπιση της απάτης βασίζεται σε πολλές περιπτώσεις στη συνεργασία περισσότερων μονάδων, με αναφορές στο μοντέλο των τριών γραμμών άμυνας.
Η εσωτερική παρακολούθηση του θέματος περιλαμβάνει συστηματικές αναφορές προς ανώτατα διοικητικά όργανα, όπως διοικητικά συμβούλια, εκτελεστικές επιτροπές, επιτροπές ελέγχου και μονάδες διαχείρισης κινδύνων. Κατά κανόνα, η ενημέρωση γίνεται σε ετήσια βάση ή συχνότερα όπου κρίνεται αναγκαίο, ενώ 12 εταιρίες αναφέρουν τριμηνιαία ενημέρωση, 3 μηνιαία και 1 ανά δύο εβδομάδες.
Ψηφιακή απάτη και νέα μοτίβα αξιώσεων
Στα μέτρα πρόληψης, η εκπαίδευση προσωπικού εμφανίζεται ως βασικό πεδίο δράσης. Η συντριπτική πλειονότητα των ασφαλιστικών εταιριών αναφέρει ότι υποστηρίζει την εκπαίδευση και διαρκή επιμόρφωση στελεχών με αρμοδιότητες για την αντιμετώπιση της απάτης, ενώ σχεδόν όλες οι εταιρίες ενημερώνουν με σεμινάρια και το ευρύτερο προσωπικό τους. Παράλληλα, 30 εταιρίες δήλωσαν ότι διαθέτουν πολιτική Whistleblowing και γραμμή καταγγελιών, από 29 το προηγούμενο έτος.
Η χρήση τεχνολογικών εργαλείων εφαρμόζεται ακόμη από μέρος της αγοράς, με μικρή αύξηση σε σχέση με το 2023. Η έκθεση καταγράφει ότι 12 ασφαλιστικές επιχειρήσεις χρησιμοποιούν anti-fraud software ή data analytics, από 11 το 2023, κυρίως στον κλάδο αυτοκινήτων και σταδιακά σε άλλους κλάδους, ιδίως στις αποζημιώσεις. Επιπλέον, 2 εταιρίες αναφέρουν ότι η σχετική χρήση βρίσκεται σε φάση υλοποίησης, ενώ 4 κάνουν χρήση τεχνικών data analytics και έχουν ενσωματώσει fraud rules στα συστήματά τους.
Στα μοτίβα απάτης που αναφέρονται για όλους τους κλάδους περιλαμβάνονται η δήλωση παραποιημένων στοιχείων κατά την ανάληψη κινδύνου, η αύξηση πλαστών συμβολαίων, η κατασκευή ή αλλοίωση συνθηκών ασφαλιστικού γεγονότος και η υπερκοστολόγηση. Στον κλάδο αυτοκινήτων καταγράφονται, μεταξύ άλλων, εικονικά ατυχήματα, παραποιημένα έγγραφα, απαιτήσεις για προϋπάρχουσες ζημιές και περιπτώσεις ολικής κλοπής με παραποίηση στοιχείων ή τεχνικών χαρακτηριστικών.
Περισσότερη συνεργασία με αρχές και φορείς
Η έκθεση δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στις νέες τάσεις που εκτιμάται ότι θα απασχολήσουν την αγορά τα επόμενα χρόνια. Μεταξύ αυτών αναφέρονται η αύξηση της ψηφιακής απάτης, οι προσπάθειες υποβολής απατηλών αξιώσεων μέσω ηλεκτρονικής προσκόμισης παραποιημένων εγγράφων, η απομακρυσμένη πραγματογνωμοσύνη που μπορεί να δυσχεραίνει τον έλεγχο, καθώς και η πιθανή δημιουργία νέων μοτίβων μέσω τεχνολογιών AI.
Στον κλάδο πιστώσεων, τα στοιχεία περιλαμβάνουν αναφορές σε εταιρίες-«φαντάσματα» που αντιγράφουν στοιχεία αξιόχρεων επιχειρήσεων, καθώς και επιθέσεις Business Email Compromise, όπου μέσω παραβίασης εφαρμογών επικοινωνίας και χρήσης deepfake τεχνολογιών απατεώνες υποδύονται στελέχη ασφαλισμένων επιχειρήσεων και ζητούν μεταφορά χρημάτων σε ξένους λογαριασμούς. Στον κλάδο υγείας, η έκθεση αναφέρεται, μεταξύ άλλων, σε υπερτιμολογήσεις, παραποίηση πληροφοριών και κινδύνους σε αποζημιώσεις ανικανότητας ή αναπηρίας.
Με αφορμή τη δημοσίευση της έκθεσης, ο πρόεδρος της Επιτροπής Πρόληψης και Αντιμετώπισης Ασφαλιστικής Απάτης της ΕΑΕΕ, Κάρολος Σαΐας, δήλωσε ότι η ασφαλιστική απάτη δεν αφορά μόνο τις ασφαλιστικές εταιρίες, αλλά όλους τους ασφαλισμένους και τη λειτουργία της ασφαλιστικής αγοράς. Όπως ανέφερε, η συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές, η αξιοποίηση σύγχρονων εργαλείων και η ανταλλαγή τεχνογνωσίας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου.
Στις προτάσεις των ασφαλιστικών επιχειρήσεων περιλαμβάνονται η περαιτέρω εντατικοποίηση της συνεργασίας με την Ελληνική Αστυνομία, η ανάπτυξη συνεργασίας με άλλες αρχές, η συστηματική εκπαίδευση στελεχών, η ενημέρωση των ασφαλισμένων για τις νομικές και οικονομικές συνέπειες της απάτης και η αξιοποίηση ανωνυμοποιημένων περιστατικών για τη διάχυση γνώσης στην αγορά. Η ΕΑΕΕ συνδέει το θέμα με τη βιωσιμότητα και το κόστος της ασφάλισης, καθώς η ασφαλιστική απάτη επιβαρύνει το κόστος των αποζημιώσεων και, τελικά, το σύνολο των ασφαλισμένων.
