Σε δημόσια διαβούλευση έως τις 25 Μαΐου τίθεται το σχέδιο Κοινής Υπουργικής Απόφασης για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, το οποίο παρουσίασαν η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου. Το σχέδιο επιχειρεί να καθορίσει ενιαίους κανόνες για το πού και με ποιους όρους μπορεί να αναπτύσσεται η τουριστική δραστηριότητα, με έμφαση στη φέρουσα ικανότητα, την προστασία ευαίσθητων περιοχών και την οργάνωση των νέων επενδύσεων.
Το νέο ΕΧΠ-Τ έρχεται να καλύψει το κενό που δημιουργήθηκε μετά την ακύρωση του προηγούμενου πλαισίου του 2009 από το Συμβούλιο της Επικρατείας για τυπικούς λόγους. Η κυβέρνηση το παρουσιάζει ως σύστημα αρχών, κατευθύνσεων και κανόνων για τη βιώσιμη και ισόρροπη τουριστική ανάπτυξη, το οποίο λαμβάνει υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής και συνδέει την ανάπτυξη με την περιβαλλοντική προστασία, την ανθεκτικότητα των προορισμών και τη χρονική διάχυση της τουριστικής δραστηριότητας.
Πέντε κατηγορίες περιοχών για τον τουρισμό
Η βασική κατηγοριοποίηση γίνεται με κριτήριο την ένταση του τουριστικού φαινομένου, κυρίως μέσα από τη σχέση των τουριστικών κλινών με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό κάθε Δημοτικής Ενότητας. Με βάση το σχέδιο, οι περιοχές διακρίνονται σε πέντε κατηγορίες: Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης, Αναπτυγμένες περιοχές, Αναπτυσσόμενες περιοχές, Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης και Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης.
Σε περίπτωση χωρικής ταύτισης περισσότερων κατευθύνσεων ή ρυθμίσεων για την ίδια περιοχή, προβλέπεται ότι υπερισχύουν οι πιο προστατευτικές προβλέψεις για το φυσικό περιβάλλον, ώστε να διαφυλάσσονται τα χαρακτηριστικά και η φυσιογνωμία κάθε τόπου. Το πλαίσιο δίνει παράλληλα ειδική βαρύτητα στα νησιά και στις ευαίσθητες περιοχές, ενώ καθοδηγεί τον πολεοδομικό σχεδιασμό για τα επόμενα χρόνια.
Νέα όρια σε αρτιότητα και κλίνες
Η κατηγοριοποίηση έχει άμεσες πρακτικές συνέπειες για τις νέες τουριστικές επενδύσεις. Για νέα ξενοδοχεία σε εκτός σχεδίου περιοχές, μέχρι τον καθορισμό χρήσεων γης και όρων δόμησης από τα εργαλεία πολεοδομικού σχεδιασμού πρώτου επιπέδου, η ελάχιστη αρτιότητα ορίζεται στα 16 στρέμματα για τις περιοχές Α, στα 12 στρέμματα για τις περιοχές Β και στα 8 στρέμματα για τις περιοχές Γ, Δ και Ε.
Για τις νησιωτικές περιοχές προβλέπονται επιπλέον ειδικοί όροι. Στις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης, το ανώτατο όριο για νέα τουριστικά καταλύματα ορίζεται έως τις 100 κλίνες, ενώ στις Αναπτυγμένες περιοχές μπορεί να φτάνει τις 350 κλίνες. Για τα νησιά, πλην Κρήτης και Εύβοιας, εισάγεται πρόσθετη κατηγοριοποίηση με βάση την έκταση, με την Ομάδα Ι να αφορά νησιά άνω των 250 τετραγωνικών χιλιομέτρων, την Ομάδα ΙΙ νησιά από 20 έως 250 τετραγωνικά χιλιόμετρα και την Ομάδα ΙΙΙ τα μικρότερα νησιά.
Αυστηρότερο πλαίσιο για παράκτιες ζώνες
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην παράκτια ζώνη. Στα πρώτα 25 μέτρα από την ακτογραμμή προβλέπεται πλήρης απαγόρευση νέων διαμορφώσεων και κατασκευών, με εξαιρέσεις για παρεμβάσεις που αφορούν την πρόσβαση ατόμων με αναπηρία, την πρόσβαση ασθενοφόρου και έργα που προβλέπονται από τη νομοθεσία για τον αιγιαλό και την παραλία. Η ρύθμιση εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο προστασίας του παράκτιου χώρου, ειδικά σε περιοχές όπου η τουριστική πίεση είναι υψηλή.
Πρόσθετες κατευθύνσεις προβλέπονται και για τις περιοχές του Εθνικού Συστήματος Προστατευόμενων Περιοχών, τους προστατευόμενους και εγκαταλελειμμένους οικισμούς, τους αρχαιολογικούς χώρους, τα μνημεία και τους ιστορικούς τόπους. Το σχέδιο δίνει επίσης κατευθύνσεις για την προστασία υδάτινων πόρων, όπως η χρήση θαλασσινού νερού σε πισίνες τουριστικών εγκαταστάσεων και η εγκατάσταση υδατοδεξαμενών για συλλογή ομβρίων σε νέες τουριστικές υποδομές.
Ορεινός τουρισμός, υποδομές και επόμενα βήματα
Το ΕΧΠ-Τ περιλαμβάνει και κατευθύνσεις για τη βραχυχρόνια μίσθωση, αντιμετωπίζοντάς την ως μέρος του ευρύτερου χωρικού και τουριστικού σχεδιασμού. Μεταξύ των μέτρων που προβλέπονται είναι ο καθορισμός όρων και προϋποθέσεων διάθεσης ακινήτων, η ρύθμιση της χρονικής διάρκειας της δραστηριότητας ανά έτος, η θέσπιση γεωγραφικών ζωνών περιορισμού ή απαγόρευσης και οι περιορισμοί στην ανάπτυξη νέας προσφοράς σε περιοχές με αυξημένη πίεση ή ιδιαίτερα γεωγραφικά χαρακτηριστικά.
Στο ίδιο πλαίσιο, η παρουσίαση έδωσε έμφαση και στον ορεινό τουρισμό, ο οποίος προβάλλεται ως ένα από τα πεδία εφαρμογής των νέων κατευθύνσεων για τη χωρική και χρονική διεύρυνση της τουριστικής δραστηριότητας. Το σχέδιο συνδέεται επίσης με προτάσεις για ειδικά κίνητρα και χρηματοδοτικά εργαλεία που αφορούν γενικότερες υποδομές, όπως μεταφορές, ψηφιακές, υγειονομικές και περιβαλλοντικές υποδομές, καθώς και με την αξιοποίηση του Τέλους Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση για την ενίσχυση υποδομών στους προορισμούς που αποφέρουν το σχετικό έσοδο.
Οι απόψεις και οι παρατηρήσεις μπορούν να υποβάλλονται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στη Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, ενώ η διαδικασία διατύπωσης απόψεων ολοκληρώνεται τη Δευτέρα 25 Μαΐου. Υφιστάμενες άδειες, ήδη εγκεκριμένα σχέδια και έργα που έχουν υποβάλει φάκελο για περιβαλλοντική αδειοδότηση και έχουν λάβει πληρότητα από την αρμόδια υπηρεσία δεν επηρεάζονται από το νέο πλαίσιο.
