Στην ανάγκη περισσότερης ευρωπαϊκής ενοποίησης, τραπεζικών συγχωνεύσεων και μεγαλύτερων επιχειρήσεων στάθηκε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, σε συζήτηση με τον πρώην πρωθυπουργό της Ιταλίας Ενρίκο Λέτα για το μέλλον της ανταγωνιστικότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Πρόεδρος του Eurogroup και Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών συνέδεσε την ικανότητα της Ευρώπης να κινηθεί αποτελεσματικά με την ολοκλήρωση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, την τραπεζική ένωση, τη διασυνοριακή ενοποίηση και την ανάγκη δημιουργίας ευρωπαϊκών επιχειρηματικών πρωταθλητών.
Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε σε εκδήλωση που συνδιοργάνωσαν το ΕΛΙΑΜΕΠ, το ΙΟΒΕ και το IE Competitiveness Hub, με αφορμή τη συμπλήρωση 40 ετών από την υπογραφή της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξης. Στο επίκεντρο βρέθηκε η δυνατότητα της Ευρώπης να αποκτήσει μεγαλύτερη κλίμακα, να περιορίσει τον κατακερματισμό της ενιαίας αγοράς και να μετατρέψει τις πολιτικές συμφωνίες σε συγκεκριμένη εφαρμογή.
Η SIU και το κόστος καθυστέρησης
Ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε ότι η Ευρώπη έχει καθυστερήσει στην υλοποίηση βασικών αλλαγών, σημειώνοντας πως η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η SIU, αποτελεί ουσιαστικά μετονομασία της Ένωσης Κεφαλαιαγορών και της Τραπεζικής Ένωσης, οι οποίες δεν υλοποιήθηκαν εγκαίρως. Επικαλέστηκε μάλιστα αναφορά του Ολλανδού υπουργού Οικονομικών Έλκο Χάινεν ότι η Ένωση Κεφαλαιαγορών αποτελούσε ήδη προτεραιότητα της ολλανδικής προεδρίας της ΕΕ το 2016, για να υπογραμμίσει ότι η συζήτηση είναι καθυστερημένη αλλά αναγκαία.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Πρόεδρος του Eurogroup έκανε λόγο για «μέρισμα του προφανούς», αναφερόμενος σε μεταρρυθμίσεις που παραμένουν διαθέσιμες αλλά δεν έχουν υλοποιηθεί. Ανέφερε ότι το ΔΝΤ έχει υπολογίσει πως τα κρυφά εμπόδια στην ενιαία αγορά αντιστοιχούν περίπου σε δασμούς 110% στις υπηρεσίες και 44% στη μεταποίηση. Ακόμη και αν η μέθοδος υπολογισμού δεν θεωρηθεί απολύτως ακριβής, όπως είπε, τα στοιχεία δείχνουν το εύρος των αλλαγών που απαιτούνται.
Τράπεζες, επιχειρήσεις και ευρωπαϊκή κλίμακα
Η SIU, κατά τον κ. Πιερρακάκη, περιλαμβάνει την ενοποίηση των χρηματιστηρίων, την τραπεζική ενοποίηση και την ανάγκη για μεγαλύτερες τράπεζες. Αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη περισσότερης διασυνοριακής ενοποίησης στην Ευρώπη, σημειώνοντας ότι έχει μειωθεί από το 2008. Στο πεδίο των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, συνέδεσε το θέμα και με την τεχνολογία, λέγοντας ότι οι τεχνολογικές επενδύσεις των ευρωπαϊκών τραπεζών είναι πολύ χαμηλότερες από εκείνες των αμερικανικών και κινεζικών τραπεζών.
Απαντώντας για τους εθνικούς και ευρωπαϊκούς πρωταθλητές, ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να αποκτήσει το αναγκαίο μέγεθος αν διατηρεί 27 διαφορετικές εκδοχές εθνικών πρωταθλητών. Έκανε αναφορά στη θετική στάση της Ελλάδας σε σχέση με την αύξηση της συμμετοχής της UniCredit στην Alpha Bank, καθώς και στη συνεργασία της Euronext με το Ελληνικό Χρηματιστήριο, παρουσιάζοντάς τα ως παραδείγματα της κατεύθυνσης που, κατά την άποψή του, πρέπει να ακολουθηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η τεχνολογία ως πεδίο ανταγωνισμού
Στο τεχνολογικό σκέλος, ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε ότι η Ευρώπη βρίσκεται ήδη στο «σχέδιο Β», καθώς έχει καθυστερήσει υπερβολικά. Υποστήριξε ότι χρειάζεται κοινή στρατηγική για την τεχνολογική κυριαρχία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η Ευρώπη μπορεί να αναπτύξει ευρωπαϊκή εκδοχή όλων των τεχνολογιών. Ο στόχος, όπως είπε, δεν είναι η πλήρης αυτονομία σε κάθε πεδίο, αλλά η αποφυγή σχέσεων ασύμμετρης εξάρτησης.
Ως παράδειγμα αξιοποίησης ευρωπαϊκών δυνατοτήτων ανέφερε τις υποδομές 5G και τις εταιρείες Ericsson και Nokia, λέγοντας ότι οι βασικοί ανταγωνιστές κινεζικών εταιρειών στον συγκεκριμένο τομέα ήταν δύο ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Η ιδανική απάντηση, κατά τον ίδιο, θα ήταν ένας ενιαίος τηλεπικοινωνιακός ρυθμιστής, μία ενιαία δημοπρασία φάσματος σε όλη την Ευρώπη και η αξιοποίηση μέρους των εσόδων, μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, για τη χρηματοδότηση εφαρμογών 5G.
Ο ρόλος των μικρότερων κρατών
Ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι τα μικρότερα κράτη-μέλη μπορούν να έχουν ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ατζέντας, αναφέροντας ως παραδείγματα την Ελλάδα στη διασυνοριακή ενοποίηση και τις συγχωνεύσεις και εξαγορές, καθώς και τις χώρες της Βαλτικής στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Στο ίδιο πλαίσιο, σημείωσε ότι το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο η Ευρώπη μπορεί να ευθυγραμμίσει τις βραχυπρόθεσμες αντιδράσεις της στις κρίσεις με τις μακροπρόθεσμες στρατηγικές προτεραιότητές της.
Αναφερόμενος στις ενεργειακές παρεμβάσεις του 2022, είπε ότι ανάλυση για την αποτελεσματικότητά τους έδειξε μεικτά συμπεράσματα, αλλά και ότι ο αρνητικός αντίκτυπος της σημερινής κρίσης είναι κατά 12% μικρότερος εξαιτίας μέτρων της ΕΕ, όπως οι επενδύσεις σε δίκτυα, υποδομές και διαφοροποίηση από τις ρωσικές πηγές ενέργειας. Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ως αντίδραση σε κρίση που συνδέθηκε με μακροπρόθεσμες ευρωπαϊκές προτεραιότητες.
Ο Λέτα για την ευρωπαϊκή κλίμακα
Από την πλευρά του, ο Ενρίκο Λέτα εστίασε στην ανάγκη ολοκλήρωσης της SIU, λέγοντας ότι το βασικό πρόβλημα της Ευρώπης είναι η αίσθηση της κλίμακας. Όπως ανέφερε, η Ευρώπη είναι γεμάτη μικρές χώρες, μικρές πόλεις και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενώ ο κόσμος έχει αλλάξει πλήρως ως προς το μέγεθος. Υποστήριξε ότι η Ευρώπη υποχωρεί λόγω έλλειψης κλίμακας και ανέφερε εξαρτήσεις από την αμερικανική τεχνολογία, την αμερικανική χρηματοδότηση, τη ρωσική ενέργεια και την κινεζική μεταποίηση.
Ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας είπε ότι, στον σημερινό κόσμο, ανεξαρτησία σημαίνει ικανότητα απόκτησης του αναγκαίου μεγέθους και ότι η προσπάθεια πρέπει να ξεκινήσει από τη χρηματοδότηση. Δήλωσε επίσης ότι βλέπει πλέον καθαρότερο δρόμο για την προώθηση αυτής της ατζέντας, κάνοντας αναφορά στην αποφασιστικότητα της ιρλανδικής προεδρίας να συνεχίσει και να επιταχύνει προς την ίδια κατεύθυνση. «Δεν υπάρχει εναλλακτικό σχέδιο», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να χάσει την τρέχουσα ευκαιρία.
