Σήμερα, 29 Ιουνίου, είναι για το 2026 η Ημέρα Φορολογικής Ελευθερίας στην Ελλάδα, με τους πολίτες να εργάζονται φέτος 179 από τις 365 ημέρες του έτους για την κάλυψη φόρων και ασφαλιστικών εισφορών. Η νέα μελέτη του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών εμφανίζει τη σχετική ημερομηνία μία ημέρα νωρίτερα από το 2025, όταν οι πολίτες είχαν εργαστεί 180 ημέρες για το κράτος.
Η μεταβολή αποτυπώνει, κατά το ΚΕΦΙΜ, οριακή βελτίωση στη συνολική φορολογική επιβάρυνση, η οποία από το 2019 έως το 2026 έχει μειωθεί κατά δύο ημέρες, από τις 181 στις 179. Η Ελλάδα αναμένεται να έχει την 9η υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παραμένοντας δύο ημέρες πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, ο οποίος αντιστοιχεί σε 177 ημέρες εργασίας για το κράτος.
Η μεθοδολογία πίσω από τον δείκτη
Η Ημέρα Φορολογικής Ελευθερίας περιγράφει την ημερομηνία κατά την οποία οι φορολογούμενοι θα είχαν καλύψει τις υποχρεώσεις τους προς το κράτος, αν διέθεταν πρώτα το εισόδημά τους για φόρους και ασφαλιστικές εισφορές και στη συνέχεια για τις δικές τους ανάγκες. Ο υπολογισμός βασίζεται στη διεθνώς καθιερωμένη μεθοδολογία του Tax Foundation και προκύπτει από τον λόγο των συνολικών κρατικών εσόδων από άμεσους και έμμεσους φόρους, εισφορές και φόρους κεφαλαίου προς το Καθαρό Εθνικό Εισόδημα.
Για την εκτίμηση του 2026 χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία και προβλέψεις από τη μακροοικονομική βάση δεδομένων AMECO της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και στοιχεία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και της ΑΑΔΕ. Με βάση τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα συνολικά έσοδα του κράτους από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές αναμένεται να προσεγγίσουν τα 108 δισ. ευρώ, ενώ το Καθαρό Εθνικό Εισόδημα προβλέπεται στα 221,4 δισ. ευρώ.
Η θέση της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Στην ευρωπαϊκή κατάταξη, η Ελλάδα εμφανίζεται με την 9η υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση για το 2026. Παράλληλα, η χώρα καταγράφει την πέμπτη μεγαλύτερη βελτίωση στην ΕΕ για την περίοδο 2019-2026, καθώς συγκαταλέγεται στις πέντε χώρες που μείωσαν τη φορολογική επιβάρυνση σε σχέση με το 2019. Στην ίδια ομάδα αναφέρονται η Δανία, η Σουηδία, η Τσεχία και το Βέλγιο.
Η βελτίωση αυτή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της μελέτης, συνδέεται και με την εικόνα των υπόλοιπων κρατών μελών, αρκετά από τα οποία κατέγραψαν αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης την ίδια περίοδο. Για την Ελλάδα, η μεταβολή από τις 181 στις 179 ημέρες σε διάστημα επτά ετών δείχνει περιορισμένη αποκλιμάκωση, ενώ η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο παραμένει στις δύο ημέρες.
Μεγαλύτερο βάρος στους έμμεσους φόρους το 2026
Το φορολογικό μίγμα αποτελεί μία από τις βασικές παραμέτρους της μελέτης. Για το 2026 αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω η εξάρτηση των κρατικών εσόδων από τους έμμεσους φόρους, με τα σχετικά έσοδα να προβλέπεται ότι θα είναι περίπου 1,6 φορές υψηλότερα από τα έσοδα των άμεσων φόρων. Η τάση αυτή κινείται αντίθετα από τον μέσο όρο των κρατών μελών της ΕΕ, όπου το φορολογικό μίγμα εμφανίζεται σχεδόν ισοβαρές.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο ΦΠΑ αναμένεται να αντιπροσωπεύει το 71,5% των έμμεσων φόρων το 2026, από 70,4% το 2025. Η μελέτη επισημαίνει ότι οι έμμεσοι φόροι επιβάλλονται ανεξάρτητα από το εισόδημα και επιβαρύνουν αναλογικά περισσότερο τα χαμηλότερα εισοδηματικά νοικοκυριά, καθώς μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους κατευθύνεται σε βασικές ανάγκες.
Υπεραπόδοση εσόδων και φορολογικό πλαίσιο
Για το 2025, τα στοιχεία της μελέτης εμφανίζουν διατήρηση της υπεραπόδοσης των φορολογικών εσόδων. Τα έσοδα από φόρους επί αγαθών και υπηρεσιών εκτιμάται ότι υπερέβησαν τον αρχικό στόχο του Προϋπολογισμού κατά 3,9%, ενώ τα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος κατά 5,3%. Στον φόρο εισοδήματος, η μεγαλύτερη υπεραπόδοση προήλθε από τα φυσικά πρόσωπα, με τα σχετικά έσοδα να διαμορφώνονται 5% υψηλότερα από τον στόχο.
Ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, χαρακτήρισε τη μετακίνηση της Ημέρας Φορολογικής Ελευθερίας κατά μία ημέρα νωρίτερα θετική αλλά οριακή εξέλιξη, σημειώνοντας ότι οι πολίτες στην Ελλάδα εξακολουθούν να εργάζονται σχεδόν το μισό έτος για φόρους και εισφορές. Ο ίδιος συνέδεσε τα πρόσθετα έσοδα από τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης με την ανάγκη δημιουργίας δημοσιονομικού χώρου για μείωση φορολογικών συντελεστών, ελάφρυνση των συνεπών φορολογουμένων, λιγότερη εξάρτηση από τους φόρους στην καθημερινή κατανάλωση και τιμαριθμοποίηση των φορολογικών κλιμάκων.
