Προσλήψεις και επενδύσεις σχεδιάζουν οι Έλληνες και οι Ελληνίδες επιχειρηματίες, παρά την αυξημένη αβεβαιότητα, τις ελλείψεις καταρτισμένου ανθρώπινου δυναμικού και το υψηλότερο εργατικό κόστος. Η δεύτερη έκδοση της έρευνας EY Entrepreneurship Barometer Ελλάδα 2026 της EY Ελλάδος αποτυπώνει εικόνα συγκρατημένης αισιοδοξίας, με τις επιχειρήσεις να στρέφονται κυρίως στον ψηφιακό μετασχηματισμό, στην αξιοποίηση του AI και στην ενίσχυση της απασχόλησης.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τις 2 Φεβρουαρίου έως τις 9 Μαρτίου 2026, σε δείγμα 167 Ελλήνων επιχειρηματιών, στο πλαίσιο ευρύτερου ερευνητικού προγράμματος της EY σε 14 χώρες της Βόρειας, Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της ευρύτερης περιφέρειας. Στην Ελλάδα, το 53% των ερωτηθέντων σχεδιάζει περισσότερες προσλήψεις πλήρους απασχόλησης, ενώ το 69% αναφέρει δυσκολίες στην ανεύρεση ταλέντου με τις απαραίτητες δεξιότητες.
Περισσότερο AI με περιορισμένους προϋπολογισμούς
Η χρήση AI και μηχανικής μάθησης έχει αυξηθεί αισθητά στις ελληνικές επιχειρήσεις, καθώς το 83% των συμμετεχόντων στην έρευνα δηλώνει μεγαλύτερη αξιοποίηση των συγκεκριμένων τεχνολογιών κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο. Το ποσοστό αυτό υπερβαίνει το 76% που καταγράφεται στο συνολικό δείγμα της έρευνας, στοιχείο που εντάσσει την Ελλάδα στις αγορές όπου οι επιχειρηματίες εμφανίζονται πιο πρόθυμοι να ενσωματώσουν σύγχρονες τεχνολογίες.
Ωστόσο, οι επενδύσεις σε τεχνητή νοημοσύνη και άλλες ψηφιακές τεχνολογίες παραμένουν συγκρατημένες. Τρεις στους πέντε επιχειρηματίες αναφέρουν ότι την τελευταία τριετία είτε επένδυσαν έως €25.000, ποσοστό 39%, είτε δεν πραγματοποίησαν σχετική επένδυση, ποσοστό 20%. Την ίδια στιγμή, το ποσοστό όσων επένδυσαν πάνω από €100.000 αυξήθηκε στο 18%, από 10% το 2025, καθώς το 8% δήλωσε επενδύσεις από €100.001 έως €250.000 και το 10% πάνω από €250.000.
Ψηφιακός μετασχηματισμός και ίδια κεφάλαια
Η επενδυτική πρόθεση των Ελλήνων επιχειρηματιών εμφανίζεται υψηλότερη σε σχέση με εκείνη των επιχειρηματιών στις υπόλοιπες χώρες της έρευνας. Το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως σε βραχυπρόθεσμες επενδύσεις που συνδέονται με τον ψηφιακό μετασχηματισμό, όπως αναβαθμίσεις ή νέες εφαρμογές πληροφοριακών συστημάτων και λογισμικού, επιλογή που συγκεντρώνει ποσοστό 63%.
Η χρηματοδότηση αυτών των επενδύσεων στηρίζεται κατά κύριο λόγο σε ίδιους πόρους. Το 66% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι βασίζεται στην επανεπένδυση κερδών και ιδίων κεφαλαίων, ενώ το 69% των ερωτηθέντων αναφέρει ότι η ψηφιακή ωριμότητα της επιχείρησής του αυξήθηκε κατά τους τελευταίους 12 μήνες. Τα στοιχεία της έρευνας καταγράφουν παράλληλα επενδυτικό ενδιαφέρον για πληροφοριακά συστήματα, λογισμικό και ψηφιακές λειτουργίες.
Προσλήψεις υπό πίεση από το κόστος
Στην απασχόληση, η εικόνα παραμένει θετικότερη από τον μέσο όρο των χωρών που συμμετείχαν στην έρευνα, αν και καταγράφεται μεγαλύτερη συγκράτηση σε σχέση με το 2025. Η πρόθεση για προσλήψεις περισσότερων εργαζόμενων πλήρους απασχόλησης παραμένει κυρίαρχη, ενώ το ενδιαφέρον για συνεργασία με εξωτερικούς συνεργάτες αυξήθηκε στο 20%, από 14% την προηγούμενη χρονιά.
Η ανεύρεση ταλέντου με τις απαραίτητες δεξιότητες αποτελεί την κυριότερη δυσκολία κατά την πρόσληψη εργαζομένων για το 69% των ερωτηθέντων. Ως σημαντικότερη πρόκληση στη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού για το 2026 αναδεικνύεται το εργατικό κόστος και η προσφορά ανταγωνιστικών αμοιβών και παροχών, με ποσοστό 52%, έναντι 45% το 2025. Το εύρημα ενισχύει την εικόνα μιας αγοράς όπου οι επιχειρήσεις σχεδιάζουν προσλήψεις, αλλά συναντούν περιορισμούς σε δεξιότητες και κόστος.
Το ζήτημα της επιχειρηματικής κλίμακας
Το ζήτημα της κλίμακας αναδείχθηκε και στο πάνελ που ακολούθησε, στο οποίο συμμετείχαν ο Γιώργος Παπαδημητρίου, Διευθύνων Σύμβουλος της EY Ελλάδος, ως moderator, ο Μάρκος Βερέμης, Εταίρος της Big Pi Ventures, συνιδρυτής της Upstream και Πρόεδρος της Επιτροπής Καινοτομίας του ΣΕΒ, ο Βασίλειος Κάτσος, Πρόεδρος & Συνιδρυτής της VNK Capital, και ο Θεόδωρος Φέσσας, Πρόεδρος Δ.Σ. της Quest Συμμετοχών.
Σε ερώτηση του BizNow.gr και σε ερώτηση που ακολούθησε, η συζήτηση εστίασε στο πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί στην πράξη ο κατακερματισμός της ελληνικής επιχειρηματικότητας. Στο επίκεντρο βρέθηκε η ανάγκη μετάβασης από το μοντέλο των πολλών μικρών επιχειρήσεων, με περιορισμένο ανθρώπινο δυναμικό και δυσκολία πρόσβασης σε τεχνολογία, στελέχη και κεφάλαια, προς μεγαλύτερα και πιο οργανωμένα σχήματα.
Στο πλαίσιο των απαντήσεων, η αλλαγή αυτή παρουσιάστηκε ως διαδικασία που μπορεί να επιτρέψει σε μικρότερα επιχειρηματικά σχήματα να ενταχθούν σε μεγαλύτερες εταιρικές οντότητες, διατηρώντας συμμετοχή, μετοχική σχέση ή ενεργό ρόλο στο νέο σχήμα. Η προσέγγιση αυτή συνδέθηκε με την ανάγκη για μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, παραγωγικότητα και ανταγωνιστικότητα σε κλάδους όπου το μικρό μέγεθος λειτουργεί ως περιορισμός.
Η τεχνητή νοημοσύνη συνδέθηκε επίσης με τη δυνατότητα συγκέντρωσης δυνάμεων σε κλάδους όπου δραστηριοποιούνται πολλές μικρές επιχειρήσεις. Ως πιθανό μοντέλο αναφέρθηκαν τα roll-ups, δηλαδή η ένωση μικρότερων επιχειρήσεων κάτω από μια πιο κεντρικά οργανωμένη δομή, με κοινές τεχνολογικές, διοικητικές ή επενδυτικές δυνατότητες.
Παραδείγματα συγκέντρωσης και συνεργατικότητας
Ως πεδία όπου θα μπορούσαν να εφαρμοστούν τέτοια μοντέλα αναφέρθηκαν τα λογιστικά γραφεία, τα φαρμακεία, τα μικρά ξενοδοχεία, τα logistics και επιμέρους κλάδοι υπηρεσιών. Η λογική που περιγράφηκε είναι ότι μια κεντρική υποδομή, ενισχυμένη από AI και ψηφιακά εργαλεία, μπορεί να υποστηρίξει περισσότερες μικρές μονάδες, δημιουργώντας οικονομίες κλίμακας χωρίς να καταργείται ο ρόλος του επιμέρους επιχειρηματία.
Η συζήτηση επεκτάθηκε και σε παραδείγματα από την ελληνική αγορά, με αναφορές σε κλάδους και μοντέλα όπου υπήρξαν μορφές συγκέντρωσης, συνεργασίας ή κοινής οργάνωσης. Μεταξύ άλλων, αναφέρθηκαν τα pet stores, η υγεία, οι υπηρεσίες, το λιανεμπόριο, τα franchise και συνεταιριστικά σχήματα, καθώς και περιπτώσεις όπου μικρότερα σημεία ή επιχειρήσεις εντάχθηκαν σε ευρύτερες αλυσίδες ή οργανωμένα δίκτυα.
Χρηματοδότηση, private equity και κίνητρα
Στο ίδιο μέρος της συζήτησης, η διαθεσιμότητα επενδυτικών κεφαλαίων και χρηματοδοτικών εργαλείων παρουσιάστηκε ως παράγοντας που μπορεί να διευκολύνει τη δημιουργία μεγαλύτερων εταιρικών σχημάτων. Η παρουσία private equity, επενδυτικών φορέων και προγραμμάτων χρηματοδότησης μπορεί, όπως αναφέρθηκε, να διευκολύνει κινήσεις συγκέντρωσης, ιδίως σε αγορές όπου υπάρχουν πολλοί μικροί παίκτες και περιθώριο για πιο οργανωμένες δομές.
Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι φορολογικά ή χρηματοδοτικά κίνητρα μπορούν να βοηθήσουν, αλλά η μετάβαση σε μεγαλύτερα συνεργατικά σχήματα δεν μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά σε νόμους ή επιδοτήσεις. Το κεντρικό ζήτημα, όπως αναδείχθηκε στη συζήτηση, είναι η ωριμότητα των ίδιων των κλάδων, ώστε οι επιχειρηματίες να αντιληφθούν το κοινό συμφέρον, να προετοιμαστούν για την επόμενη ημέρα και να συμμετάσχουν ενεργά σε σχήματα που μπορούν να αυξήσουν την ανθεκτικότητά τους.
Ρυθμιστικό βάρος και συγκρατημένη αισιοδοξία
Παρά τις προσπάθειες ψηφιοποίησης του δημόσιου τομέα, η γραφειοκρατία και η πολυπλοκότητα του ρυθμιστικού περιβάλλοντος παραμένουν το σημαντικότερο εμπόδιο για την επιχειρηματικότητα στη χώρα, με ποσοστό 78%. Οι συμμετέχοντες από την Ελλάδα εμφανίζονται λιγότερο αισιόδοξοι για τη συνολική πορεία του επιχειρηματικού περιβάλλοντος σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, αλλά η αισιοδοξία τους παραμένει πάνω από τον μέσο όρο των χωρών της έρευνας.
Ο Γιώργος Παπαδημητρίου δήλωσε ότι οι επιχειρηματίες στην Ελλάδα περνούν «από την πρόθεση στην υλοποίηση», σε ένα περιβάλλον που καθορίζεται από το κανονιστικό πλαίσιο, τις πιέσεις στο κόστος και την έλλειψη ταλέντου. Η Ευτυχία Κασελάκη, Εταίρος της EY Ελλάδος και Επικεφαλής του τομέα EY Private στην Ελλάδα, σημείωσε ότι οι επιχειρήσεις καλούνται να προχωρήσουν πιο δυναμικά στον μετασχηματισμό τους και να επενδύσουν σε τεχνητή νοημοσύνη, ανθρώπινη ευφυΐα και ευέλικτες δομές, με στόχο τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητά τους.
