Η βελτίωση του θεσμικού πλαισίου των Επιχειρηματικών Πάρκων και η αναγκαιότητα άμεσης αντιμετώπισης των χρονιζόντων προβλημάτων στις Άτυπες Βιομηχανικές Συγκεντρώσεις (ΑΒΣ), με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τη μετεξέλιξη της ευρύτερης περιοχής του Καλοχωρίου, τίθενται στο επίκεντρο νέας, στοχευμένης παρέμβασης του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης (ΕΒΕΘ).
Σε μια κρίσιμη συγκυρία, όπου το θεσμικό πλαίσιο βρίσκεται υπό νομοπαρασκευαστική διαδικασία, το Επιμελητήριο αναλαμβάνει δράση για την προστασία του περιβάλλοντος, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής αλλά και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των εγκατεστημένων επιχειρήσεων. Το ΕΒΕΘ επισημαίνει το δυσβάσταχτο κόστος ανάπτυξης που καλούνται να επωμιστούν οι επιχειρήσεις και οι ιδιοκτήτες γης στις ΑΒΣ, ζητώντας παράλληλα την άμεση θέσπιση οικονομικών κινήτρων και την ένταξη των βασικών έργων υποδομής στους προϋπολογισμούς των αρμόδιων φορέων.
Αναφορικά με τη βελτίωση του θεσμικού πλαισίου των Επιχειρηματικών Πάρκων, το ΕΒΕΘ εκφράζει την πλήρη ταύτισή του με τις σχετικές απόψεις του Πανελληνίου Συνδέσμου Επιχειρήσεων Βιομηχανικών Περιοχών – ΠΑ.Σ.Ε.ΒΙ.ΠΕ., για το ζήτημα της διαχείρισης και λειτουργίας των Επιχειρηματικών Πάρκων.
Τις θέσεις αυτές αποτυπώνει αναλυτικά σε επιστολή του ο Α΄ Αντιπρόεδρος του ΕΒΕΘ, κ. Κωνσταντίνος Μωραϊτίδης. Η επιστολή έχει ως αποδέκτες τον Υπουργό Ανάπτυξης, κ. Παναγιώτη Θεοδωρικάκο, καθώς και τον Γενικό Γραμματέα Βιομηχανίας, κ. Ελευθέριο Κρητικό.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της επιστολής του ΕΒΕΘ:
«Αγαπητέ κύριε Υπουργέ,
Αγαπητέ κύριε Γενικέ Γραμματέα,
Στο πλαίσιο της εν εξελίξει νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας για τη βελτίωση του Ν. 4982/2022 σχετικά με τα Επιχειρηματικά Πάρκα, θα θέλαμε να θέσουμε υπόψη σας τις ακόλουθες θέσεις του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης.
Καταρχάς, σε σχέση με το ζήτημα της διαχείρισης και λειτουργίας των Επιχειρηματικών Πάρκων, το ΕΒΕΘ συντάσσεται πλήρως με τις σχετικές απόψεις του Πανελληνίου Συνδέσμου Επιχειρήσεων Βιομηχανικών Περιοχών – ΠΑ.Σ.Ε.ΒΙ.ΠΕ., τις οποίες επισυνάπτει στην παρούσα επιστολή.
Επιπρόσθετα, αναφορικά με το θέμα των Άτυπων Βιομηχανικών Συγκεντρώσεων (Α.Β.Σ.), επισημαίνονται τα εξής:
Όπως γνωρίζετε, ως Άτυπη Βιομηχανική Συγκέντρωση (ΑΒΣ), σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 3 του Ν. 4982/2022, ορίζεται η περιοχή που παρουσιάζει αυξημένη συγκέντρωση επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, με έλλειψη υποδομών, πολεοδομικά και περιβαλλοντικά προβλήματα, και χρήζει περιβαλλοντικής και λειτουργικής εξυγίανσης.
Σύμφωνα με το Επιχειρησιακό Σχέδιο της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας για την ανάπτυξη Επιχειρηματικών Πάρκων, στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας εντοπίζονται 30 ΑΒΣ, με συνολική έκταση 90.815 στρεμμάτων. Οι ΑΒΣ κατανέμονται στις Περιφερειακές Ενότητες Ημαθίας, Πέλλας, Κιλκίς, Σερρών, Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής, ενώ στην ΠΕ Πιερίας δεν εντοπίζεται καμία. Οι περισσότερες ΑΒΣ (9) εντοπίζονται στην ΠΕ Θεσσαλονίκης και έπειτα ακολουθούν οι ΠΕ Ημαθίας, Κιλκίς και Πέλλας με 8, 6 και 5 συγκεντρώσεις αντίστοιχα. Στις ΠΕ Χαλκιδικής και Σερρών εντοπίζονται 2 και 1 συγκεντρώσεις αντίστοιχα.
Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας χαρακτηρίζεται από ανομοιομορφία χρήσεων γης και έλλειψη οργανωμένου σχεδιασμού. Οι ΑΒΣ αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα, με βασικότερο όλων τη σταδιακή υποβάθμιση του περιβάλλοντος και των λειτουργικών χαρακτηριστικών των εκτάσεων αυτών. Ως εκ τούτου, η περιβαλλοντική και λειτουργική εξυγίανση των περιοχών αυτών, μέσω της μετεξέλιξής τους σε Επιχειρηματικά Πάρκα Εξυγίανσης (ΕΠΕ), αποτελεί στόχο με πολύ υψηλή σημασία για το περιβάλλον, την ποιότητα ζωής των κατοίκων και την οικονομική ευμάρεια της ευρύτερης περιοχής.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η ΑΒΣ Καλοχωρίου, η οποία αποτελεί τη μεγαλύτερη άτυπη βιομηχανική συγκέντρωση στη Βόρεια Ελλάδα. Η περιοχή αναπτύχθηκε άναρχα από τη δεκαετία του 1970 και σήμερα παρουσιάζει έντονα λειτουργικά προβλήματα. Ενδεδειγμένη και μοναδική θεσμικά λύση για την αντιμετώπιση του προβλήματος αποτελεί η μετατροπή της ΑΒΣ Καλοχωρίου σε Επιχειρηματικό Πάρκο Εξυγίανσης (ΕΠΕ) του Ν.4982/2022 (Άρθρο 20).
Η έκδοση της υπ’ αριθμ. 79474/6-9-2023 ΚΥΑ (ΦΕΚ 5486Β/2023), με την οποία η περιοχή χαρακτηρίστηκε ως ΑΒΣ προς εξυγίανση, αποτελεί αναμφίβολα θετική εξέλιξη. Η οριοθετημένη έκταση ανέρχεται σε περίπου 11.294 στρ., με περίπου 875 εγκατεστημένες επιχειρήσεις, που εγκαταστάθηκαν νομίμως μέσω του καθεστώτος της «εκτός σχεδίου δόμησης». Επόμενο βήμα αποτελεί η έκδοση ΚΥΑ για την έγκριση ανάπτυξης του ΕΠΕ, βάσει των άρθρων 7-10 του Ν. 4982/2022. Η πρωτοβουλία ανάπτυξης του ΕΠΕ θα πρέπει να αναληφθεί από εταιρεία ειδικού σκοπού (ΕΑΔΕΠ) η οποία είναι υπό σύσταση και στην οποία μπορούν να συμμετέχουν οι ΟΤΑ, η ΠΚΜ, οι ιδιοκτήτες γης και οι εγκατεστημένες επιχειρήσεις, καθώς και τρίτοι ιδιώτες, επενδυτές και stakeholders.
Εντούτοις, ειδικά για την περίπτωση της ΑΒΣ Καλοχωρίου και τη μετεξέλιξή της σε ΕΠΕ, καταγράφονται προβλήματα στο παρόν στάδιο της διαδικασίας, που αφορούν πρωτίστως τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις και τους ιδιοκτήτες γης εντός του ορίου της ΑΒΣ, οι οποίοι καλούνται να αναλάβουν το κόστος ανάπτυξης του ΕΠΕ μέσω εισφοράς σε γη και σε χρήμα, αναλογικά με την επιφάνεια των ιδιοκτησιών τους. Δεδομένου ότι η ανάπτυξη ενός ΕΠΕ αποτελεί μια επένδυση υψηλής έντασης και λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εγκατεστημένες επιχειρήσεις λειτουργούν μέχρι σήμερα με τους εκτός σχεδίου και εκτός οργανωμένου υποδοχέα όρους, υπάρχει σημαντική δυσκολία στη στήριξη του έργου αυτού. Παράλληλα, η ΑΒΣ αναπτύσσεται σε μια ευρύτερη περιοχή που υπολείπεται σε υποδομές, με σημαντικότερη την έλλειψη επαρκούς δικτύου υποδομών.
Για την αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών που εντοπίζονται στην ΑΒΣ Καλοχωρίου, αλλά, κατ’ επέκταση, αφορούν στο σύνολο των ΑΒΣ της ΠΚΜ, εκτιμάται ότι θα πρέπει να προβλεφθούν κατάλληλες αλλαγές του θεσμικού πλαισίου που να στοχεύουν:
- στην προτεραιοποίηση της μετεξέλιξης των ΑΒΣ σε ΕΠΕ και στην υποστήριξη και τον υπερτονισμό της αναγκαιότητας αυτής,
- στη θέσπιση κινήτρων για τους ιδιοκτήτες γης και κυρίως για τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις, πρωτίστως οικονομικού χαρακτήρα, ικανών ώστε να μεταστραφεί η αρνητική στάση που παρατηρείται απέναντι σε έργα μετεξέλιξης ΑΒΣ,
- στην ένταξη των έργων υποδομών των ΑΒΣ (έργα οδοποιίας, υδραυλικών δικτύων- ύδρευσης αποχέτευσης ομβρίων και ακαθάρτων, αναβάθμιση υποδομών τηλεπικοινωνιών και ενέργειας) κατά περίπτωση και κατά προτεραιότητα στους προϋπολογισμούς των Δήμων, Περιφερειών και αρμόδιων φορέων, ώστε να ενισχυθεί η βιωσιμότητα του έργου μετεξέλιξής τους σε ΕΠΕ και να μειωθούν οι οικονομικές υποχρεώσεις ιδιοκτητών γης και εγκατεστημένων επιχειρήσεων,
- στην προτεραιοποίηση έργων υποδομών και κυρίως υποδομών μεταφορών, της ευρύτερης περιοχής των ΑΒΣ, που να αντιμετωπίζουν λειτουργικά προβλήματα, λόγω του αυξημένου φόρτου που υπάρχει ως αποτέλεσμα των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, που παρατηρούνται εντός των ΑΒΣ αλλά και της ευρύτερης περιοχής και επηρεάζουν και τους χρήστες του δικτύου της ευρύτερης περιοχής.
Αγαπητέ κύριε Υπουργέ, αγαπητέ κύριε Γενικέ Γραμματέα, εκτιμούμε ότι οι ανωτέρω προτάσεις του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη βελτίωση του Ν. 4982/2022 και στη διαμόρφωση ενός αποτελεσματικότερου πλαισίου ανάπτυξης της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Παραμένουμε στη διάθεσή σας για κάθε περαιτέρω συνεργασία».
