Με Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και Τουρισμού Όλγας Κεφαλογιάννη θεσμοθετείται το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό. Την απόφαση συνυπογράφει η υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μαριλένα Σούκουλη.
Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, ή ΕΧΠ-Τ, καθορίζει τις στρατηγικές κατευθύνσεις και τους μεσομακροπρόθεσμους στόχους για τη χωρική ανάπτυξη του τουρισμού σε εθνικό επίπεδο. Το σχέδιο ορίζει πού και με ποιους κανόνες μπορεί να αναπτύσσεται η τουριστική δραστηριότητα, με κριτήρια οικονομικής, περιβαλλοντικής και κοινωνικής βιωσιμότητας.
Κατηγοριοποίηση περιοχών και όροι επενδύσεων
Ο πυρήνας του νέου πλαισίου είναι η κατηγοριοποίηση των περιοχών με βάση την ένταση του τουριστικού φαινομένου. Η αξιολόγηση λαμβάνει κυρίως υπόψη τον αριθμό των τουριστικών κλινών σε σχέση με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό κάθε Δημοτικής Ενότητας.
Οι περιοχές εντάσσονται στις ζώνες Α έως Ε, ενώ τα νησιά χωρίζονται στις Ομάδες Ι έως ΙΙΙ. Η κατάταξη αυτή καθορίζει τους όρους υπό τους οποίους μπορεί να αναπτυχθεί ο τουρισμός σε κάθε περιοχή, από το είδος των επιτρεπόμενων επενδύσεων έως τα ελάχιστα όρια αρτιότητας για νέα ξενοδοχεία και τη μέγιστη δυναμικότητα σε κλίνες.
Το ΕΧΠ-Τ περιλαμβάνει επίσης ρυθμίσεις για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας κάθε περιοχής. Για την παράκτια ζώνη προβλέπονται αυστηρότεροι κανόνες, με στόχο τη διατήρηση του φυσικού τοπίου και την προστασία του παράκτιου χώρου.
Οι αλλαγές μετά τη διαβούλευση
Η τελική μορφή του πλαισίου προέκυψε έπειτα από διαβούλευση με φορείς, επιστήμονες, επιχειρηματίες του κλάδου και πολίτες, καθώς και μετά τη γνωμοδότηση του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας και του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων.
Σύμφωνα με το υπουργείο, διατηρήθηκαν η αρχιτεκτονική, η κατηγοριοποίηση και οι θεμελιώδεις αρχές του ΕΧΠ-Τ, ενώ ενσωματώθηκαν τρεις σημειακές βελτιώσεις. Αφορούν τις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης, ή Περιοχές Α, όπου καταγράφεται έντονη τουριστική δραστηριότητα, τις Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης, όπως οι συνοριακές περιοχές, και την αξιοποίηση παραδοσιακών και διατηρητέων νεοκλασικών κτηρίων στις Περιοχές Α.
Παραμένει επίσης η πρόβλεψη για «ήπια ανάπτυξη», με ανώτατο συντελεστή δόμησης ίσο με το μισό του ισχύοντος στην περιοχή. Η εφαρμογή της συνδέεται με εξειδικευμένες μελέτες, όπως γεωτεχνικές μελέτες και οριοθέτηση ρεμάτων, τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, διαβούλευση και έκδοση Προεδρικού Διατάγματος μετά από έγκριση του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Προστασία προορισμών και τοπικός σχεδιασμός
Η Όλγα Κεφαλογιάννη ανέφερε ότι το νέο πλαίσιο προορίζεται να στηρίξει την ποιοτική ανάπτυξη του τουρισμού, λαμβάνοντας υπόψη τις δυνατότητες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής. Όπως δήλωσε, το σχέδιο επιδιώκει να προστατεύσει προορισμούς που δέχονται αυξημένες πιέσεις και να δημιουργήσει προϋποθέσεις ανάπτυξης για λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές.
Η υπουργός Τουρισμού συνέδεσε το πλαίσιο με την επέκταση της τουριστικής δραστηριότητας σε περισσότερους προορισμούς και σε μεγαλύτερο μέρος του έτους, ώστε τα οφέλη να φτάνουν σε περισσότερες τοπικές κοινωνίες. Πρόσθεσε ότι οι τοπικοί φορείς διατηρούν χώρο για λύσεις προσαρμοσμένες στις συνθήκες κάθε περιοχής.
Ο Σταύρος Παπασταύρου χαρακτήρισε το ΕΧΠ-Τ στρατηγικό εργαλείο εθνικού σχεδιασμού, το οποίο συνδυάζει την τουριστική δραστηριότητα με την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος. Με τη σημερινή υπογραφή της ΚΥΑ, η χώρα αποκτά, όπως αναφέρεται στο αρχικό υλικό, ένα στρατηγικό θεσμικό κείμενο για τη χωρική ανάπτυξη του τουρισμού.
