Στα 1,27554 δισ. ευρώ ανήλθαν το 2025 οι κρατικές πιστώσεις προϋπολογισμού για έρευνα και ανάπτυξη (R&D) στην Ελλάδα, από 923,02 εκατ. ευρώ το 2015, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της Eurostat. Η αύξηση φτάνει τα 352,52 εκατ. ευρώ ή περίπου 38,2% σε διάστημα δέκα ετών, ποσοστό χαμηλότερο από την άνοδο 60,5% που καταγράφηκε την ίδια περίοδο στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε επίπεδο ΕΕ, οι προκαταρκτικές κρατικές πιστώσεις για R&D έφτασαν το 2025 τα 130,2 δισ. ευρώ, αντιστοιχώντας στο 0,69% του ΑΕΠ. Το ποσό αυξήθηκε κατά 2,4% έναντι των 127,144 δισ. ευρώ του 2024 και κατά 60,5% σε σχέση με τα 81,138 δισ. ευρώ του 2015. Η Eurostat διευκρινίζει ότι τα στοιχεία GBARD αφορούν πιστώσεις που προβλέπονται στους κρατικούς προϋπολογισμούς για έρευνα και ανάπτυξη και όχι πραγματικές δαπάνες.
Μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών
Οι κρατικές πιστώσεις για R&D ανά κάτοικο στην ΕΕ διαμορφώθηκαν στα 288,9 ευρώ το 2025, έναντι 183,2 ευρώ το 2015, σημειώνοντας αύξηση 57,7%. Το Λουξεμβούργο κατέγραψε την υψηλότερη επίδοση μεταξύ των κρατών-μελών, με 917,2 ευρώ ανά κάτοικο, ακολουθούμενο από τη Δανία με 627,1 ευρώ, τη Γερμανία με 553,5 ευρώ, την Αυστρία με 527,4 ευρώ και την Ολλανδία με 513,4 ευρώ.
Στο άλλο άκρο βρέθηκαν η Ρουμανία με 18,8 ευρώ ανά κάτοικο, η Ουγγαρία με 57,4 ευρώ και η Μάλτα με 73,7 ευρώ. Η Ρουμανία ήταν το μοναδικό κράτος-μέλος όπου οι πιστώσεις ανά κάτοικο υποχώρησαν σε σχέση με το 2015, κατά 9,6%, από 20,8 ευρώ σε 18,8 ευρώ. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν στη Βουλγαρία, κατά 495,5%, στη Λετονία κατά 343,8%, στη Σλοβενία κατά 292,6% και στη Λιθουανία κατά 230,9%. Η Eurostat επισημαίνει ότι οι μεταβολές των κατά κεφαλήν μεγεθών μπορούν επίσης να επηρεάζονται από αλλαγές στον πληθυσμό.
Η δεκαετής μεταβολή και το βάρος στο ΑΕΠ
Σε απόλυτα ποσά, οι κρατικές πιστώσεις για R&D υπερτριπλασιάστηκαν μεταξύ 2015 και 2025 στη Βουλγαρία, τη Λετονία, τη Σλοβενία και τη Λιθουανία, ενώ υπερδιπλασιάστηκαν στην Εσθονία και την Πολωνία. Άνοδο άνω του 50% κατέγραψαν ακόμη 15 κράτη-μέλη, με την Ολλανδία να φτάνει το 89,8%, την Κύπρο το 87,7%, την Κροατία το 81,9%, την Αυστρία το 76,7% και την Ουγγαρία το 76,6%. Η Ρουμανία αποτέλεσε τη μοναδική χώρα της ΕΕ με μείωση και σε απόλυτο ύψος πιστώσεων, κατά 13,1%.
Ως ποσοστό του ΑΕΠ, οι πιστώσεις R&D στην ΕΕ αυξήθηκαν από 0,66% το 2015 σε 0,69% το 2025. Άνοδος καταγράφηκε σε 12 κράτη-μέλη, με τις μεγαλύτερες μεταβολές στη Σλοβενία κατά 0,50 ποσοστιαίες μονάδες, στη Βουλγαρία κατά 0,27 ποσοστιαίες μονάδες, στην Εσθονία κατά 0,26 ποσοστιαίες μονάδες και στη Λετονία κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες. Το ποσοστό παρέμεινε αμετάβλητο στο Λουξεμβούργο και μειώθηκε σε 14 χώρες, με τις μεγαλύτερες υποχωρήσεις στη Ρουμανία, κατά 0,17 ποσοστιαίες μονάδες, στη Δανία κατά 0,11 ποσοστιαίες μονάδες και στην Τσεχία και την Κροατία κατά 0,09 ποσοστιαίες μονάδες.
Πανεπιστήμια, τεχνολογία και υγεία
Το μεγαλύτερο μέρος των ευρωπαϊκών πιστώσεων R&D το 2025 κατευθύνθηκε στη γενική προώθηση της γνώσης. Το 37,3% χρηματοδοτήθηκε μέσω γενικών πανεπιστημιακών κονδυλίων, ενώ επιπλέον 18,4% αφορούσε την ίδια κατηγορία από άλλες πηγές. Η βιομηχανική παραγωγή και τεχνολογία απορρόφησε το 9,5%, η υγεία το 6,7%, η άμυνα το 5,8% και η εξερεύνηση και αξιοποίηση του διαστήματος το 5,5%.
Οι πιστώσεις ανά κάτοικο για βιομηχανική παραγωγή και τεχνολογία αυξήθηκαν κατά 51,1% στην ΕΕ μεταξύ 2015 και 2025. Στην υγεία η αντίστοιχη αύξηση έφτασε το 49,6%, ενώ μεταξύ χωρών που ήδη βρίσκονταν πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο το 2015 καταγράφηκαν αυξήσεις 103% στην Ιταλία, 84% στη Φινλανδία, 70% στην Ιρλανδία, 61% στην Αυστρία και 54% στη Γερμανία.
Τα στοιχεία GBARD καλύπτουν πιστώσεις της κεντρικής, περιφερειακής και τοπικής διοίκησης για R&D και περιλαμβάνουν χρηματοδότηση προς δημόσιους φορείς, επιχειρήσεις, ανώτατη εκπαίδευση, ιδιωτικούς μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς και φορείς εκτός της χώρας. Η Eurostat σημειώνει ότι κονδύλια της τοπικής αυτοδιοίκησης μπορεί να μην περιλαμβάνονται όταν η συνεισφορά τους είναι περιορισμένη ή τα σχετικά στοιχεία δεν μπορούν να συλλεχθούν.
