Οι δαπάνες για Έρευνα και Ανάπτυξη στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 7,6% το 2024 και διαμορφώθηκαν στα 3,62 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου. Το ποσό ήταν υψηλότερο κατά 256,25 εκατ. ευρώ από το 2023 και αντιστοιχεί σε 3.621,36 εκατ. ευρώ.
Σε συνδυασμό με την αύξηση του ΑΕΠ κατά 5,4%, η ένταση Ε&Α, δηλαδή το ποσοστό των δαπανών Έρευνας και Ανάπτυξης στο ΑΕΠ, διαμορφώθηκε στο 1,53%. Η Ελλάδα κατέλαβε την 13η θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ27 ως προς τον συγκεκριμένο δείκτη, ενώ τα στοιχεία του ΕΚΤ έχουν αποσταλεί στη Eurostat.
Οι επιχειρήσεις κάλυψαν το μεγαλύτερο μέρος
Οι επιχειρήσεις πραγματοποίησαν δαπάνες Ε&Α ύψους 1.985,65 εκατ. ευρώ, καλύπτοντας το 54,8% του συνόλου. Η Ενημέρωση και Επικοινωνία είχε τη μεγαλύτερη συνεισφορά με 304,75 εκατ. ευρώ, ακολουθούμενη από τα ορυχεία και λατομεία με 299,31 εκατ. ευρώ και τις χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες με 254,91 εκατ. ευρώ.
Σημαντικές δαπάνες καταγράφηκαν επίσης στις επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες, στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο, καθώς και στην παραγωγή βασικών φαρμακευτικών προϊόντων και φαρμακευτικών σκευασμάτων. Για τον συνολικό τομέα Πληροφοριών και Επικοινωνίας, που περιλαμβάνει δραστηριότητες από τη μεταποίηση και τις υπηρεσίες, οι δαπάνες ανήλθαν σε 361,43 εκατ. ευρώ.
Στις επιχειρήσεις απασχολήθηκαν 23.012 Ισοδύναμα Πλήρους Απασχόλησης, αριθμός που αντιστοιχεί στο 33,3% της απασχόλησης Ε&Α. Από αυτές τις θέσεις, οι 16.632 αφορούσαν προσωπικό με ερευνητικά καθήκοντα.
Πανεπιστήμια και κρατικοί φορείς
Η τριτοβάθμια εκπαίδευση ήταν ο δεύτερος τομέας σε δαπάνες Ε&Α, με 911,03 εκατ. ευρώ ή 25,2% του συνόλου. Η βασική έρευνα απορρόφησε 525,94 εκατ. ευρώ και η εφαρμοσμένη 310,64 εκατ. ευρώ. Μεγαλύτερες δαπάνες καταγράφηκαν στην Ιατρική και τις Επιστήμες Υγείας, στις Επιστήμες Μηχανικού και Τεχνολογία και στις Κοινωνικές Επιστήμες.
Ο τομέας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης συγκέντρωσε και τις περισσότερες θέσεις Ε&Α, με 29.860 ΙΠΑ ή 43,2% του συνόλου. Οι 24.353 αφορούσαν ερευνητικές θέσεις. Ο κρατικός τομέας ακολούθησε με δαπάνες 706,52 εκατ. ευρώ, που αντιστοιχούν στο 19,5% του συνόλου, και με 15.898 ΙΠΑ.
Οι δραστηριότητες των κρατικών φορέων αφορούσαν βασική και εφαρμοσμένη έρευνα, με δαπάνες 271,13 εκατ. ευρώ και 296,53 εκατ. ευρώ αντίστοιχα. Στα ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα οι δαπάνες Ε&Α ανήλθαν σε 18,16 εκατ. ευρώ και η απασχόληση σε 354 ΙΠΑ.
Υποχώρηση της απασχόλησης και περιφερειακή συγκέντρωση
Η αύξηση των δαπανών συνοδεύτηκε από μείωση του προσωπικού Ε&Α. Το συνολικό προσωπικό υποχώρησε σε 69.124 ΙΠΑ, από 73.263 το 2023, καταγράφοντας μείωση 5,7%. Το ερευνητικό προσωπικό περιορίστηκε σε 50.892 ΙΠΑ, από 54.679 το προηγούμενο έτος, μείωση 6,9%. Η Ελλάδα κατέλαβε επίσης τη 13η θέση στην ΕΕ27 ως προς τα ΙΠΑ του συνολικού προσωπικού Ε&Α.
Το μεγαλύτερο μέρος της χρηματοδότησης προήλθε από ιδιωτικές επιχειρήσεις, με 1.682,79 εκατ. ευρώ, ενώ το κράτος χρηματοδότησε 1.164,46 εκατ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, 762,87 εκατ. ευρώ προήλθαν από τον τακτικό προϋπολογισμό, 248,72 εκατ. ευρώ από προγράμματα ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και 152,87 εκατ. ευρώ από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης και άλλες κρατικές πηγές. Άλλα 476,98 εκατ. ευρώ προήλθαν από τη συμμετοχή ελληνικών φορέων σε ανταγωνιστικά προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Αττική συγκέντρωσε 1.982,39 εκατ. ευρώ, ή το 54,7% των δαπανών Ε&Α, και 34.413 ΙΠΑ, που αντιστοιχούν στο 49,8% του συνόλου. Την υψηλότερη ένταση Ε&Α είχε η Κεντρική Μακεδονία με 2,22%, ακολουθούμενη από την Αττική με 1,72% και την Κρήτη με 1,55%.
