Το ποσοστό των επιχειρήσεων που δηλώνουν χρήση τεχνητής νοημοσύνης στην έρευνα του ELTRUN υπερτριπλασιάστηκε μέσα σε δύο χρόνια, με τη δημιουργία περιεχομένου και την επικοινωνία να προηγούνται της αυτοματοποίησης και της υποστήριξης αποφάσεων. Η νέα δωρεάν δράση κατάρτισης της Telekom έρχεται σε μια περίοδο που η πλειονότητα των χρηστών δηλώνει περιορισμένη εξοικείωση με το AI και η έρευνα καταγράφει ενδιαφέρον για εφαρμογές όπως η αυτοματοποίηση εσωτερικών εργασιών και η διαχείριση αιτημάτων πελατών.
Το 45% των μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα «Ψηφιακή Ετοιμότητα των ΜμΕ στην Ελλάδα 2026» δηλώνει ότι χρησιμοποιεί εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, από 13% το 2024. Την ίδια στιγμή, το 68% όσων χρησιμοποιούν AI δηλώνει μικρή ή καθόλου εξοικείωση με την τεχνολογία. Υψηλή εξοικείωση δηλώνει το 10% των χρηστών και μέτρια το 22%. Η απόσταση ανάμεσα στη διάδοση των εργαλείων και στην εξοικείωση των χρηστών αποκτά σημασία όταν μια εφαρμογή καλείται να αναλάβει μέρος μιας επαναλαμβανόμενης εργασίας ή να υποστηρίξει μια επιχειρηματική απόφαση.
Το Εργαστήριο Ηλεκτρονικού Εμπορίου (ELTRUN) του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών διεξήγαγε την έρευνα σε συνεργασία με την Telekom, με τηλεφωνικές συνεντεύξεις από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο του 2026. Στο δείγμα περιλαμβάνονται 400 επιχειρήσεις με κάποια ψηφιακή υποδομή από όλη τη χώρα και τους βασικούς κλάδους της οικονομίας. Το 45% απασχολεί 1–5 εργαζομένους, το 24% 6–10 και το 31% 11–50. Η μεθοδολογία είναι συγκρίσιμη με εκείνη των μετρήσεων του 2020, του 2022 και του 2024.
Οι συχνότερες χρήσεις του AI
Τα εργαλεία Generative AI βρίσκονται στο επίκεντρο της διάδοσης της τεχνητής νοημοσύνης στο δείγμα. Το 42% των επιχειρήσεων του δείγματος δηλώνει ότι χρησιμοποιεί αποκλειστικά εργαλεία Generative AI ως μορφή τεχνητής νοημοσύνης και ένα επιπλέον 3% δηλώνει ότι τα συνδυάζει με άλλες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Μεταξύ όσων χρησιμοποιούν Generative AI, το 81% αναφέρει το ChatGPT, το 25% το Google Gemini και το 15% το δωρεάν Microsoft Copilot Chat. Ως προς την πρόσβαση στα εργαλεία Generative AI, έξι στους δέκα χρήστες χρησιμοποιούν μόνο τη δωρεάν έκδοση, το 25% μόνο τη συνδρομητική και το 15% και τις δύο.
Η εικόνα γίνεται πιο συγκεκριμένη όταν η έρευνα περνά από τα εργαλεία στις εργασίες. Μεταξύ των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν AI, το 44% αναφέρει δημιουργία κειμένων ή περιεχομένου, το 23% μάρκετινγκ και επικοινωνία και το 21% δημιουργία εικόνων ή βίντεο. Η αυτοματοποίηση εσωτερικών εργασιών βρίσκεται στο 14%, η ανάλυση δεδομένων και υποστήριξη αποφάσεων στο 13% και η εξυπηρέτηση πελατών στο 9%. Οι συμμετέχοντες μπορούσαν να δηλώσουν περισσότερες από μία εφαρμογές. Η κατάταξη δείχνει ότι η παραγωγή ενός κειμένου ή μιας εικόνας έχει διαδοθεί περισσότερο από χρήσεις που συνδέονται άμεσα με τη διοίκηση ή την εξυπηρέτηση.
Η έρευνα καταγράφει επίσης ενδιαφέρον για βοηθούς AI που θα μπορούσαν να αναλάβουν επαναλαμβανόμενες εργασίες, από τη διαχείριση email και αιτημάτων πελατών έως τον προγραμματισμό ραντεβού και κρατήσεων. Στις εφαρμογές που εξετάζονται περιλαμβάνεται επίσης η αυτοματοποίηση εσωτερικών εργασιών και μάρκετινγκ. Στη διαχείριση ενός αιτήματος, για παράδειγμα, η εφαρμογή θα έπρεπε να ενταχθεί στην υπάρχουσα διαδικασία εξυπηρέτησης, όπου σημασία έχουν η πρόσβαση στις σχετικές πληροφορίες και ο τρόπος με τον οποίο η επιχείρηση παρακολουθεί την πορεία του αιτήματος.
Η δυσκολία εύρεσης εργαζομένων αναφέρεται ως σημαντική πρόκληση από το 70% των επιχειρήσεων, έναντι 50% το 2024. Ο πληθωρισμός και η αύξηση του κόστους παραμένουν η συχνότερη πίεση, με το 80% να τη χαρακτηρίζει πολύ σημαντική, από 74% το 2024. Συνολικά, το 95% δηλώνει ότι αξιοποίησε ψηφιακές τεχνολογίες σε μέτριο ή μεγάλο βαθμό για την αντιμετώπιση των επιχειρηματικών προκλήσεων, από 80% το 2024.
Η ψηφιακή ετοιμότητα ανεβαίνει με διαφορετικές ταχύτητες
Η ταχεία υιοθέτηση του AI συμπίπτει με βραδύτερη πρόοδο στον ευρύτερο Δείκτη Ψηφιακής Ετοιμότητας. Ο μέσος δείκτης διαμορφώθηκε σε 5,71/10 το 2026, από 5,24 το 2024, 4,49 το 2022 και 4,06 το 2020. Η άνοδος περιορίστηκε στο 9% την τελευταία διετία, από 17% την προηγούμενη. Ο δείκτης αποτυπώνει την υιοθέτηση και χρήση δέκα ψηφιακών συστημάτων και υποδομών. Η τεχνητή νοημοσύνη συνυπολογίζεται ως μία από τις επιλογές στην κατηγορία των διοικητικών συστημάτων και της διαχείρισης πόρων, μαζί με το διαδίκτυο των πραγμάτων (IoT) και την ανάλυση δεδομένων.
Στις δύο υψηλότερες βαθμίδες του δείκτη, Advanced και Ideal, βρίσκεται πλέον το 40% των επιχειρήσεων, από 33% το 2024 και 19% το 2022. Η κατανομή διαφέρει αισθητά ανά μέγεθος. Στη βαθμίδα Advanced βρίσκεται το 50% των επιχειρήσεων με 11–50 εργαζομένους και το 33% όσων απασχολούν 1–10 άτομα. Ανά κλάδο, οι υπηρεσίες έχουν μέσο δείκτη 6,46 και οι επαγγελματικές και επιστημονικές δραστηριότητες 6,03. Στις τεχνικές και οικοδομικές δραστηριότητες ο δείκτης διαμορφώνεται σε 5,23. Η εφαρμογή του AI αφορά, επομένως, επιχειρήσεις με διαφορετική αφετηρία ως προς τη χρήση ψηφιακών συστημάτων και υποδομών.
Η μέση χρήση των 16 εργαλείων και υποδομών που εξετάζει συνολικά η έρευνα έφτασε το 55,3%, από 49,4% το 2024. Η χρήση είναι πιο διαδεδομένη στην εσωτερική επικοινωνία (80%), στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (78%), στις ιστοσελίδες (73%) και στις ψηφιακές καμπάνιες (71%). Στο 64% βρίσκεται η επικοινωνία με πελάτες μέσω ψηφιακών καναλιών, ενώ ηλεκτρονικό κατάστημα διαθέτει το 27%, από 24% το 2024. Μεταξύ όσων διαθέτουν e-shop, το 75% πραγματοποιεί μέσω του ηλεκτρονικού καταστήματος πάνω από το 10% των πωλήσεών του, έναντι 55% το 2024. Η χρήση των ψηφιακών καναλιών προβολής είναι ευρύτερη από τη χρήση ηλεκτρονικών καταστημάτων. Ο Γιώργος Δουκίδης, ιδρυτής του ELTRUN, επισημαίνει στην ανακοίνωση της Telekom ότι οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να οργανώσουν μια ολοκληρωμένη ψηφιακή εμπειρία για τον πελάτη, από την αγορά έως την εξυπηρέτηση.
Συστήματα, δεδομένα και ασφάλεια
Στο εσωτερικό των επιχειρήσεων, το 51% δηλώνει ότι διαθέτει ERP για τη διαχείριση επιχειρησιακών πόρων και το 46% CRM για τη διαχείριση των σχέσεων με τους πελάτες. Ανάλυση δεδομένων χρησιμοποιεί το 45%, ενώ το 41% δηλώνει ότι λαμβάνει αποφάσεις με βάση τα δεδομένα. Οι απαντήσεις καλύπτουν διαφορετικές πλευρές της ίδιας επιχειρηματικής ανάγκης, από την οργάνωση των πληροφοριών έως την αξιοποίησή τους στη διοίκηση. Η χρήση AI για υποστήριξη αποφάσεων προσθέτει σε αυτή τη συζήτηση το ερώτημα ποια στοιχεία θα τροφοδοτούν τα εργαλεία και πώς θα αξιοποιούνται τα αποτελέσματά τους. Στην ίδια ανακοίνωση, ο Δουκίδης επισημαίνει την ανάγκη για διασύνδεση των διοικητικών συστημάτων και ποιοτικά δεδομένα, ώστε να βελτιωθούν η διοίκηση, ο έλεγχος και η λήψη αποφάσεων.
Η εικόνα των υποδομών έχει επίσης σημασία για την ενσωμάτωση νέων εργαλείων. Server διαθέτει το 64% των επιχειρήσεων, από 61% το 2024, και η χρήση cloud ανέβηκε στο 39% από 31%. Στο ίδιο διάστημα, το ποσοστό των επιχειρήσεων που δηλώνουν χρήση κάποιας λύσης ψηφιακής ασφάλειας υποχώρησε στο 70% από 77%. Οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν τέτοιες λύσεις αναφέρουν κυρίως βασικά εργαλεία antivirus. Το 25% δηλώνει ότι σχεδιάζει επένδυση σε λύση ασφάλειας, από 20% το 2024. Στις απαντήσεις για το Generative AI, η εκτίμηση ότι τα εργαλεία μπορούν να δώσουν χρήσιμες πληροφορίες είναι πιο διαδεδομένη από την πεποίθηση ότι προστατεύουν επαρκώς το απόρρητο και τις επιχειρηματικές πληροφορίες. Η διαχείριση email και αιτημάτων πελατών είναι ένα από τα πεδία στα οποία η έρευνα καταγράφει ενδιαφέρον και στα οποία τίθεται πρακτικά το ερώτημα ποια στοιχεία μπορεί να χειρίζεται ένα τέτοιο εργαλείο.
Η έλλειψη κατάρτισης στην κορυφή των εμποδίων
Η ελλιπής εκπαίδευση του προσωπικού χαρακτηρίζεται πολύ σημαντικό εμπόδιο στη χρήση νέων τεχνολογιών από το 47% των επιχειρήσεων, έναντι 27% το 2024. Ακολουθούν η έλλειψη ενημέρωσης για τις τεχνολογίες και τα οφέλη τους (44%, από 34%) και οι περιορισμένοι χρηματοοικονομικοί πόροι (42%, από 44%). Η έλλειψη τεχνικών γνώσεων αυξήθηκε στο 38% από 26%. Μέσα σε δύο χρόνια, η ελλιπής εκπαίδευση ξεπέρασε τους περιορισμένους πόρους στην κατάταξη των εμποδίων. Η μεταβολή αφορά την αξιολόγηση των επιχειρήσεων για τις νέες τεχνολογίες συνολικά.
Μόλις το 16% δηλώνει ότι διαθέτει σε μεγάλο βαθμό τις απαραίτητες ψηφιακές γνώσεις. Το 51% αναφέρει ότι τις διαθέτει σε μικρό βαθμό και το 33% δηλώνει έλλειψη των απαραίτητων γνώσεων. Το ένα τρίτο των επιχειρήσεων δηλώνει ότι παρακολούθησε εκπαιδευτικό πρόγραμμα τους προηγούμενους 12 μήνες, ενώ το 76% εκφράζει ενδιαφέρον για συμμετοχή σε πρόγραμμα κατάρτισης.
Η ζήτηση για δεξιότητες συνυπάρχει με οφέλη που οι ίδιες οι επιχειρήσεις αποδίδουν στην ψηφιοποίηση. Το 73% αναφέρει βελτίωση της παραγωγικότητας σε μεγάλο βαθμό, από 59% το 2024. Το 67% αναφέρει όφελος στη διαχείριση των σχέσεων με τους πελάτες, το 66% στην αποτελεσματική επικοινωνία και το 64% στην εμπειρία πελατών. Αύξηση πωλήσεων αναφέρει το 62%, ενώ το 54% αναφέρει μείωση κόστους σε μεγάλο βαθμό. Πρόκειται για οφέλη που οι επιχειρήσεις αποδίδουν συνολικά στις ψηφιακές τεχνολογίες.
Τι καλύπτει η νέα δράση κατάρτισης
Στις 11 Νοεμβρίου 2026 η Telekom ανακοίνωσε το Grow Your Business – AI Edition, ένα δωρεάν διαδικτυακό πρόγραμμα για ΜμΕ, ελεύθερους επαγγελματίες και εργαζομένους, με πρόσβαση και για όσους βρίσκονται εκτός του πελατολογίου της. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει εννέα ενότητες και περίπου 23 ώρες περιεχομένου σε βίντεο που οι συμμετέχοντες μπορούν να παρακολουθήσουν στον χρόνο τους. Η ύλη ξεκινά από την εισαγωγή στην τεχνητή νοημοσύνη, τα εργαλεία και τη διατύπωση οδηγιών προς αυτά. Καλύπτει επίσης το μάρκετινγκ, το περιεχόμενο και τις πωλήσεις, καθώς και τους AI agents, την οργάνωση και διοίκηση, τη στρατηγική, την ανάλυση και την υπεύθυνη χρήση.
Η δράση εντάσσεται στην πρωτοβουλία του Ομίλου ΟΤΕ που ξεκίνησε το 2017 με δωρεάν σεμινάρια. Το 2021–2022 η εκπαίδευση πέρασε σε διαδικτυακά μαθήματα και ζωντανές συζητήσεις με ειδικούς. Την περίοδο 2022–2025, το πρόγραμμα κατάρτισης με το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών περιλάμβανε δέκα ενότητες και 109 ώρες διαδικτυακής εκπαίδευσης. Σύμφωνα με τον απολογισμό της πρωτοβουλίας, στους τρεις κύκλους του συμμετείχαν 3.500 επαγγελματίες και χορηγήθηκαν πάνω από 1.280 πιστοποιητικά κατάρτισης από το Κέντρο Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης του Πανεπιστημίου. Το 2026 πραγματοποιήθηκαν επίσης δύο ημερίδες για τις εξαγωγές και τη διεθνή ανάπτυξη των ΜμΕ, σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, με πάνω από 550 συμμετέχοντες.
Η ύλη της νέας δράσης καλύπτει πεδία στα οποία η έρευνα καταγράφει ακόμη περιορισμένη χρήση, όπως η αυτοματοποίηση εσωτερικών εργασιών και η ανάλυση δεδομένων με AI. Το επόμενο ερώτημα για τις ΜμΕ είναι πώς η κατάρτιση μπορεί να περάσει στη δουλειά τους, από τη διεκπεραίωση ενός αιτήματος πελάτη έως την αξιοποίηση των στοιχείων πωλήσεων σε μια απόφαση. Σε αυτές τις εφαρμογές, η εξοικείωση με το εργαλείο συνδέεται με τον τρόπο που η επιχείρηση οργανώνει την εργασία, διαχειρίζεται τα δεδομένα της και προστατεύει τις πληροφορίες της.
Τα κρίσιμα σημεία
- Το ποσοστό των επιχειρήσεων που δηλώνουν χρήση AI αυξήθηκε από 13% το 2024 σε 45% το 2026. Το 68% των χρηστών δηλώνει μικρή ή καθόλου εξοικείωση, ενώ η δημιουργία περιεχομένου είναι συχνότερη από την αυτοματοποίηση εσωτερικών εργασιών, την ανάλυση δεδομένων και την εξυπηρέτηση πελατών.
- Ο μέσος Δείκτης Ψηφιακής Ετοιμότητας έφτασε το 5,71/10. Η άνοδος ήταν 9% το 2024–2026, έναντι 17% το 2022–2024, και τα επίπεδα ετοιμότητας διαφέρουν ανά μέγεθος και κλάδο.
- Η ανεπαρκής εκπαίδευση του προσωπικού είναι το εμπόδιο που οι επιχειρήσεις χαρακτηρίζουν συχνότερα ως πολύ σημαντικό για τη χρήση νέων τεχνολογιών (47%, από 27% το 2024). Μόλις το 16% δηλώνει ότι διαθέτει σε μεγάλο βαθμό τις απαραίτητες ψηφιακές γνώσεις.
