Σε δημόσια διαβούλευση έως την Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου τέθηκε το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, το οποίο φέρει τον τίτλο «Δίκαιη Εργασία για Όλους: Απλοποίηση της Νομοθεσίας – Στήριξη στον Εργαζόμενο – Προστασία στην Πράξη». Στόχος του σχεδίου νόμου, που, όπως αναφέρεται, διαμορφώθηκε κατόπιν διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους, είναι ο εκσυγχρονισμός του εργασιακού πλαισίου και η απλοποίηση των διαδικασιών, επιδιώκοντας τη δημιουργία ενός «διαφανούς και σύγχρονου περιβάλλοντος για εργαζομένους και επιχειρήσεις».
Οι ρυθμίσεις του νομοσχεδίου διαρθρώνονται σε οκτώ βασικούς άξονες, πολλοί εκ των οποίων προέκυψαν από προτάσεις της ίδιας της αγοράς εργασίας. Στον τομέα των προσλήψεων, επιδιώκεται ριζική απλοποίηση, καθώς η διαδικασία αναγγελίας θα ολοκληρώνεται πλέον με ένα έγγραφο αντί για τέσσερα. Παράλληλα, θεσπίζεται το ψηφιακό αρχείο του εργαζομένου και ειδική εφαρμογή τύπου myErgani για τους εργοδότες, ενώ εισάγεται και μια διαδικασία ταχείας πρόσληψης μέσω κινητού για την κάλυψη επειγουσών αναγκών εργασίας διάρκειας έως δύο ημερών.
Στον πυρήνα του εκσυγχρονισμού των εργασιακών διατάξεων βρίσκεται η επέκταση της δυνατότητας απασχόλησης έως 13 ώρες ημερησίως, που ήδη ισχύει για περιπτώσεις δύο ή περισσότερων εργοδοτών, και στον ίδιο εργοδότη. Η ρύθμιση αυτή προϋποθέτει ρητά τη συναίνεση του εργαζομένου, καθώς και την πιστή τήρηση των ορίων της νομοθεσίας, όπως η 11ωρη ημερήσια ανάπαυση, ο μέγιστος εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας των 48 ωρών κατά μέσο όρο σε περίοδο αναφοράς τεσσάρων μηνών, και το ανώτατο ετήσιο όριο των 150 ωρών υπερωριακής απασχόλησης, με την αμοιβή να προσαυξάνεται κατά 40%.
Στο πλαίσιο της μείωσης της γραφειοκρατίας, καταργούνται έντυπα όπως το βιβλίο αδειών, ενώ διευκρινίζεται ότι δεν απαιτείται πλέον η έντυπη μορφή για έγγραφα που τηρούνται ηλεκτρονικά. Επιπλέον, με την εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, θεσπίζεται ευέλικτη προσέλευση με απόκλιση συν/πλην 120 λεπτών και κατοχυρώνεται ρητά ο χρόνος προετοιμασίας ως μέρος του ωραρίου. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην προστασία των αποδοχών, καθώς οποιαδήποτε μείωσή τους μετά την εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας θα θεωρείται μονομερής βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας.
Το νομοσχέδιο εισάγει σημαντικές ρυθμίσεις για την ενίσχυση των εργαζομένων, όπως η δυνατότητα για τετραήμερη εργασία καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους κατόπιν συνεννόησης με τον εργοδότη, επεκτείνοντας το υφιστάμενο εξάμηνο. Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα υπερωριακής απασχόλησης με προσαύξηση 40% και στην εκ περιτροπής εργασία. Επίσης, παρέχεται μεγαλύτερη ελευθερία στον εργαζόμενο να αιτηθεί την κατάτμηση της ετήσιας άδειάς του σε περισσότερες περιόδους, εφόσον το επιθυμεί.
Σημαντικές παρεμβάσεις γίνονται και στα ζητήματα κοινωνικής προστασίας. Το επίδομα κυοφορίας και λοχείας επεκτείνεται ώστε να το δικαιούνται και μητέρες που έχουν συμπληρώσει 200 ένσημα σε περισσότερους από έναν εργοδότες, διορθώνοντας μια υπάρχουσα στρέβλωση, ενώ το επίδομα γονικής άδειας καθίσταται αφορολόγητο, ακατάσχετο και ανεκχώρητο. Το δικαίωμα στη μεταγενέθλια άδεια μητρότητας επεκτείνεται επίσης και στις ανάδοχες μητέρες, ενισχύοντας το πλαίσιο προστασίας της οικογένειας.
Στον τομέα της Υγείας και της Ασφάλειας στην Εργασία, οι υποδείξεις του Ιατρού Εργασίας και του Τεχνικού Ασφαλείας θα καταγράφονται πλέον υποχρεωτικά γραπτώς και ηλεκτρονικά, ενώ καθιερώνεται η παρουσία συντονιστών ασφαλείας σε τεχνικά έργα σημαντικού μεγέθους. Προβλέπεται ακόμη η παροχή σεμιναρίων πρώτων βοηθειών (ΚΑΡΠΑ, Heimlich) και αναβαθμίζεται η διαδικασία καταγραφής των επαγγελματικών ασθενειών, ενώ δημιουργείται το Ολοκληρωμένο Σύστημα «ΗΡΙΔΑΝΟΣ». Παράλληλα, κυρώνονται τρεις διεθνείς συμβάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας.
Ένας διακριτός άξονας του νομοσχεδίου αφορά τη λειτουργική ενίσχυση της Επιθεώρησης Εργασίας. Ειδικότερα, αυστηροποιούνται οι κυρώσεις για πράξεις βίας ή παρεμπόδισης των ελέγχων, εκσυγχρονίζεται το πλαίσιο για τα έξοδα διανυκτέρευσης των επιθεωρητών προκειμένου να διευκολυνθεί η διενέργεια περισσότερων ελέγχων, και ενισχύονται συνολικά οι υπηρεσίες και οι δομές του ελεγκτικού μηχανισμού, με στόχο την πιστότερη τήρηση της εργασιακής νομοθεσίας.
Τέλος, εισάγονται καίριες κοινωνικοασφαλιστικές διατάξεις, με κυριότερη την επέκταση της απαλλαγής των προσαυξήσεων για υπερεργασία, υπερωρίες και εργασία κατά τη νύχτα ή τις αργίες από τις ασφαλιστικές εισφορές. Η απαλλαγή θα καλύπτει πλέον και τις προσαυξήσεις που προβλέπονται από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας ή χορηγούνται οικειοθελώς από τον εργοδότη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, το πρώτο τρίμηνο εφαρμογής της αρχικής ρύθμισης, τα έσοδα των ταμείων αυξήθηκαν κατά 32% από εισφορές υπερωριών και οι αποδοχές των εργαζομένων κατά 46%. Επίσης, για τους εργαζόμενους συνταξιούχους, η προσαύξηση της σύνταξής τους δεν θα αυξάνει τον συντελεστή της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, ενώ για τις οργανώσεις συνταξιούχων προβλέπεται η δυνατότητα επιστολικής ψήφου.
