Ο παγκόσμιος τεχνολογικός τομέας βίωσε έναν άνευ προηγουμένου μετασχηματισμό κατά τη διάρκεια του 2025, προχωρώντας στην κατάργηση 244.851 θέσεων εργασίας, σύμφωνα με την έκθεση που δημοσίευσε η εταιρεία χρηματοοικονομικών υπηρεσιών RationalFX. Η εξέλιξη αυτή, ωστόσο, δεν αποτελεί απλώς μια συγκυριακή διορθωτική κίνηση της αγοράς, αλλά επιβεβαιώνει τα ευρήματα της μελέτης του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου με τίτλο «Gen-AI: Artificial Intelligence and the Future of Work». Τα στοιχεία συνθέτουν την εικόνα μιας δομικής ανακατάταξης, καθώς η ανάλυση του ΔΝΤ αποκαλύπτει ότι σχεδόν το 40% της παγκόσμιας απασχόλησης είναι πλέον εκτεθειμένο στην Τεχνητή Νοημοσύνη, ποσοστό που αυξάνεται δραματικά στις ανεπτυγμένες οικονομίες, καθιστώντας τες το επίκεντρο των εξελίξεων.
Η γεωγραφική κατανομή των απολύσεων επιβεβαιώνει την εκτίμηση του ΔΝΤ ότι οι προηγμένες οικονομίες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτού του τεχνολογικού σεισμού. Οι εταιρείες που εδρεύουν στις Ηνωμένες Πολιτείες ευθύνονται για το συντριπτικό 69,7% του συνόλου των παγκόσμιων περικοπών, γεγονός που μεταφράζεται στην απώλεια περισσότερων από 170.000 εργαζομένων τόσο στις εγχώριες όσο και στις υπεράκτιες δραστηριότητες των αμερικανικών ομίλων. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, στις ανεπτυγμένες οικονομίες το ποσοστό των θέσεων εργασίας που είναι εκτεθειμένες στο AI ανέρχεται στο 60%, διότι η εργασιακή δομή τους βασίζεται σε επαγγέλματα γνωστικής έντασης. Αντιθέτως, στις αναδυόμενες αγορές το ποσοστό έκθεσης περιορίζεται στο 40%, ενώ στις χώρες χαμηλού εισοδήματος μόλις στο 26%, γεγονός που εξηγεί γιατί το κύμα των περικοπών χτυπά με σφοδρότητα τη Δύση.
Η μελέτη του ΔΝΤ εισάγει την κρίσιμη διάκριση μεταξύ της «Έκθεσης» και της «Συμπληρωματικότητας», η οποία ερμηνεύει τη φύση των τρεχουσών περικοπών. Από το 60% των εκτεθειμένων θέσεων στις ανεπτυγμένες οικονομίες, περίπου οι μισές κινδυνεύουν με αρνητική επίδραση και αντικατάσταση, ενώ οι υπόλοιπες μπορεί να επωφεληθούν από αύξηση παραγωγικότητας. Αυτή η θεωρητική προσέγγιση βρίσκει πλήρη εφαρμογή στα δεδομένα του 2025, όπου οι εταιρείες δεν προχώρησαν απλώς σε οριζόντιες μειώσεις κόστους, αλλά σε στοχευμένες καταργήσεις ρόλων χαμηλής συμπληρωματικότητας. Ο αναλυτής της RationalFX, Alan Cohen, επισημαίνει ότι πρόκειται για δομικές επαναρυθμίσεις και όχι για βραχυπρόθεσμες διορθώσεις, καθώς η κυρίαρχη δύναμη πίσω από τις περικοπές ήταν η ταχεία υιοθέτηση του αυτοματισμού και της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η Μεγάλη Αναδιάρθρωση σε Intel και Τηλεπικοινωνίες
Τη μεγαλύτερη μεμονωμένη συνεισφορά στον αριθμό των απολύσεων είχε η Intel, επιβεβαιώνοντας τις πιέσεις που δέχεται ο τομέας του hardware. Ο κολοσσός των ημιαγωγών, που απασχολούσε περίπου 109.000 άτομα στα τέλη του 2024, ανακοίνωσε σχέδια για τη δραστική μείωση του προσωπικού του στα 75.000 άτομα έως το τέλος του 2025. Η κίνηση αυτή αντιπροσωπεύει περικοπή περίπου 34.000 ρόλων, ήτοι το 31% του συνολικού δυναμικού της επιχείρησης. Η απόφαση ελήφθη υπό το βάρος τεράστιων οικονομικών απωλειών, καθώς η εταιρεία ανέφερε καθαρές ζημίες ύψους 755 εκατ. ευρώ (821 εκατ. δολάρια) το πρώτο τρίμηνο, οι οποίες εκτινάχθηκαν στα 2,67 δισ. ευρώ (2,9 δισ. δολάρια) το δεύτερο τρίμηνο του έτους.
Στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, οι εξελίξεις είναι εξίσου ραγδαίες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, καταδεικνύοντας την τάση για αυτοματοποίηση. Στις ΗΠΑ, η Verizon ανακοίνωσε σχέδια για την περικοπή 15.000 εργαζομένων, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 15% του συνολικού εργατικού δυναμικού της. Ένα σημαντικό μέρος της μείωσης θα προέλθει από μη συνδικαλισμένους διευθυντικούς ρόλους, ενώ παράλληλα αποφασίστηκε η μετατροπή περίπου 180-200 ιδιόκτητων καταστημάτων λιανικής σε καθεστώς δικαιόχρησης. Στην Ευρώπη, η βρετανική BT εφαρμόζει ένα μακρόπνοο σχέδιο που προβλέπει την περικοπή 55.000 θέσεων εργασίας έως το 2030. Ήδη, έως το τέλος Μαρτίου 2025, η εταιρεία απασχολούσε 6.400 λιγότερα άτομα σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, ενώ 48.000 εργαζόμενοι του ομίλου χρησιμοποιούν ήδη εργαλεία παραγωγικότητας AI.
Κέρδη Ρεκόρ και Απολύσεις σε Microsoft και Meta
Ένα από τα πλέον αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά του 2025 ήταν η πλήρης αποσύνδεση μεταξύ της εξαιρετικής οικονομικής απόδοσης και της διατήρησης των θέσεων εργασίας, φαινόμενο που εξηγείται από τη στροφή των επενδύσεων προς την τεχνητή νοημοσύνη. Η Microsoft, παρόλο που ανέφερε έσοδα 71,5 δισ. ευρώ (77,7 δισ. δολάρια) για το πρώτο τρίμηνο του οικονομικού έτους 2026 και καθαρά κέρδη 25,5 δισ. ευρώ (27,7 δισ. δολάρια), προχώρησε στην κατάργηση 19.215 θέσεων εργασίας. Οι περικοπές περιλάμβαναν ανώτερες διευθυντικές θέσεις και σημαντικές μειώσεις στο τμήμα βιντεοπαιχνιδιών (Xbox), με τη διοίκηση να πλαισιώνει τις αλλαγές ως μέρος μιας προσπάθειας ανακατεύθυνσης πόρων προς την ανάπτυξη του AI και των υπηρεσιών cloud.
Παρόμοια στρατηγική ακολούθησε και η Meta, η οποία κατέγραψε έσοδα 47,1 δισ. ευρώ (51,24 δισ. δολάρια) το τρίτο τρίμηνο, σημειώνοντας αύξηση 26% σε ετήσια βάση. Παρά τα λειτουργικά κέρδη ύψους 18,9 δισ. ευρώ (20,54 δισ. δολάρια) και το υψηλό περιθώριο κέρδους 40%, η εταιρεία απέλυσε 4.320 υπαλλήλους από την αρχή του έτους. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα καθαρά κέρδη επηρεάστηκαν από μία εφάπαξ φορολογική επιβάρυνση ύψους 14,65 δισ. ευρώ, διαμορφούμενα στα 2,5 δισ. ευρώ. Οι περικοπές έπληξαν κυρίως τα τμήματα εικονικής πραγματικότητας (Reality Labs), ενώ ταυτόχρονα η εταιρεία επενδύει δισεκατομμύρια σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.
H Amazon και η Salesforce Υποκαθιστούν Ρόλους
Η ανάλυση των δεδομένων επιβεβαιώνει τα ευρήματα του ΔΝΤ περί επαγγελμάτων υψηλής έκθεσης και χαμηλής συμπληρωματικότητας, όπου η τεχνολογία υποκαθιστά την ανθρώπινη εργασία. Η Amazon επιβεβαίωσε την περικοπή 14.000 θέσεων εργασίας ως μέρος της στροφής προς το AI, ενώ συνολικά οι απολύσεις του έτους στον κολοσσό του ηλεκτρονικού εμπορίου ξεπέρασαν τις 20.000. Αντίστοιχα, η Salesforce μείωσε το προσωπικό υποστήριξης πελατών σχεδόν στο μισό, από 9.000 σε 5.000 θέσεις, με τον CEO Marc Benioff να ανακοινώνει ρητά τη χρήση ψηφιακών πρακτόρων AI στη θέση των 4.000 εργαζομένων που αποχώρησαν.
Το φαινόμενο επεκτείνεται και σε εξειδικευμένους τομείς. Η Duolingo αντικατέστησε εκατοντάδες εξωτερικούς συνεργάτες με εργαλεία AI για τη δημιουργία περιεχομένου, ενώ η Workday απέλυσε 1.750 άτομα, επενδύοντας ταυτόχρονα σε νέους ρόλους σχετικούς με το AI. Επιπλέον, η Bytedance (TikTok) προχώρησε σε 150 απολύσεις στο τμήμα Trust & Safety στο Βερολίνο και σε περικοπές συντονιστών περιεχομένου στο Ηνωμένο Βασίλειο, μεταθέτοντας τον κρίσιμο έλεγχο περιεχομένου σε αυτοματοποιημένα συστήματα. Στον χώρο των συμβουλευτικών υπηρεσιών, η Accenture ανακοίνωσε τη μείωση 11.000 εργαζομένων μέσα σε τρεις μήνες, στο πλαίσιο ενός προγράμματος αναδιάρθρωσης ύψους 795 εκατ. ευρώ, ενώ η HP ανακοίνωσε την περικοπή 6.000 ρόλων.
Δημογραφικές Επιπτώσεις και Κοινωνική Ανισότητα
Η έκθεση του ΔΝΤ προσφέρει μια κρίσιμη κοινωνιολογική διάσταση στα δεδομένα των απολύσεων, καταρρίπτοντας τον μύθο ότι η τεχνολογία απειλεί κυρίως τους ανειδίκευτους. Σε αντίθεση με προηγούμενα κύματα αυτοματισμού, το Gen-AI επηρεάζει εργαζόμενους υψηλής εξειδίκευσης. Τα δεδομένα δείχνουν ότι οι γυναίκες και οι κάτοχοι πανεπιστημιακών τίτλων εμφανίζουν τα υψηλότερα ποσοστά έκθεσης στο AI. Ωστόσο, αυτές οι ομάδες έχουν επίσης υψηλή πιθανότητα «συμπληρωματικότητας», δηλαδή να χρησιμοποιήσουν το AI για να γίνουν πιο παραγωγικές, εφόσον διατηρήσουν τις θέσεις τους. Οι νέοι πτυχιούχοι φαίνεται να προσαρμόζονται ευκολότερα, μετακινούμενοι από θέσεις υψηλής έκθεσης σε ρόλους υψηλής συμπληρωματικότητας.
Αντιθέτως, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία εργαζόμενοι αναδεικνύονται ως η πλέον ευάλωτη ομάδα. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, τα ιστορικά δεδομένα από το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Βραζιλία δείχνουν ότι οι εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας είναι λιγότερο ικανοί να προσαρμοστούν, να επανεκπαιδευτούν και να μετακινηθούν σε νέους ρόλους που απαιτούν ψηφιακές δεξιότητες μετά από μια απόλυση. Επιπροσθέτως, το ΔΝΤ προειδοποιεί για την αύξηση της ανισότητας. Εάν η συμπληρωματικότητα μεταξύ AI και εργαζομένων υψηλού εισοδήματος είναι ισχυρή, τότε οι μισθοί των ανώτερων στελεχών θα αυξηθούν δυσανάλογα. Παράλληλα, η ανισότητα πλούτου αναμένεται να διευρυνθεί, καθώς τα κέρδη από την αύξηση της παραγωγικότητας τείνουν να αυξάνουν τις αποδόσεις του κεφαλαίου.
Διεθνείς Επιπτώσεις: Από την TCS στην STMicroelectronics
Εκτός των ΗΠΑ, οι επιπτώσεις είναι εξίσου αισθητές αλλά διαφοροποιημένες, επιβεβαιώνοντας τις ανησυχίες του ΔΝΤ για το ψηφιακό χάσμα. Στην Ινδία, η Tata Consultancy Services (TCS), η μεγαλύτερη εταιρεία υπηρεσιών πληροφορικής της χώρας, ανακοίνωσε 12.000 περικοπές, ανεβάζοντας το σύνολο της χώρας σε πάνω από 19.000 απολύσεις. Η Ιαπωνία ακολούθησε με 11.608 συνολικές απολύσεις, οδηγούμενη κυρίως από τη μείωση του εργατικού δυναμικού της Panasonic κατά 4% (περίπου 10.000 άτομα) με στόχο τη βελτίωση της κερδοφορίας. Στην Ευρώπη, η Ιρλανδία αναδείχθηκε ως η πλέον πληγείσα χώρα μετά τις ΗΠΑ και την Ινδία, καταγράφοντας περίπου 11.500 απολύσεις, αλλά και μικρότερων περικοπών στη Stripe (300 θέσεις) και τη Flutter (200 θέσεις).
Επιπλέον, η ισπανική Telefonica ανακοίνωσε την κατάργηση 7.000 θέσεων, ενώ η σουηδική κατασκευάστρια μπαταριών Northvolt κήρυξε πτώχευση, αφήνοντας 3.000 εργαζομένους χωρίς εργασία. Στον τομέα των ημιαγωγών, η STMicroelectronics ανακοίνωσε σχέδια για περικοπές που κυμαίνονται από 3.000 έως 5.000 θέσεις έως το 2027, προκαλώντας την αντίδραση των κυβερνήσεων Γαλλίας και Ιταλίας για τον περιορισμό των απολύσεων. Το ΔΝΤ, μέσω του Δείκτη Ετοιμότητας AI (AI Preparedness Index), προτείνει διαφοροποιημένες στρατηγικές: οι ανεπτυγμένες οικονομίες πρέπει να εστιάσουν στην καινοτομία και το ρυθμιστικό πλαίσιο, ενώ οι αναδυόμενες οφείλουν να δώσουν προτεραιότητα στις ψηφιακές υποδομές και την ανάπτυξη δεξιοτήτων.
Εντός των ΗΠΑ, η γεωγραφική συγκέντρωση των απολύσεων είναι χαρακτηριστική. Η Καλιφόρνια ηγήθηκε με 73.499 θέσεις, ποσό που αντιστοιχεί στο 43,08% όλων των τεχνολογικών περικοπών στη χώρα. Ακολουθεί η πολιτεία της Ουάσιγκτον με 42.221 θέσεις (24,74%), επηρεαζόμενη από τις κινήσεις των Microsoft και Amazon. Η Νέα Υόρκη κατέγραψε 26.900 απολύσεις (15,8%), με τη συντριπτική πλειοψηφία αυτών (9.000) να προέρχεται από την IBM, η οποία στρέφεται στην κβαντική υπολογιστική. Το Τέξας είδε 9.816 περικοπές, ενώ η Μασαχουσέτη κατέγραψε 3.477 απολύσεις, κυρίως από εταιρείες διαδικτυακών πωλήσεων όπως η Wayfair.
